Panturkizm

Panturkizm - doktryna powstała na początku XX wieku w Turcji, głosząca jedność etniczną ludów tureckich i konieczność ich integracji kulturalnej i politycznej, od Cieśniny Bosfor do gór Ałtaju. Nadali jej miano Wielki Turan. Obowiązywała jako oficjalna doktryna państwa tureckiego za rządów młodoturków. Jednym z jej skutków było Ludobójstwo Ormian, w którym na polecenie rządu młodotureckiego wymordowano ok. 1,5 mln Ormian rozwiązując tzw. "kwestię ormiańską". Podobny los spotkał Greków zamieszkujących dawny Pont i Jonię oraz chrześcijańskich Asyryjczyków. Eksterminacja wyżej wymienionych narodów wynikać miała z ich nie-tureckiego pochodzenia pod względem etnicznym oraz wielowiekowej tradycji i świadomości narodowej. Obecnie obserwuje się odrodzenie panturkizmu, szczególnie w Azji Centralnej.

Ludobójstwo Asyryjczyków (aram:ܩܛܠܐ ܕܥܡܐ ܐܬܘܪܝܐ) miało miejsce podczas I wojny światowej na ziemiach wchodzących w skład Imperium osmańskiego: północnej Mezopotamii, Syrii i zachodniej Armenii. Ruch Młodoturecki dążył do stworzenia państwa jednorodnego narodowościowo, co w konsekwencji doprowadziło do planowej polityki wyniszczania nietureckich społeczności Ormian, Greków i Asyryjczyków (wszystkie trzy społeczności były chrześcijańskie).

Diaspora ormiańska (orm. Հայկական Սփիւռք) – współczesna diaspora ormiańska ukształtowana po I wojnie światowej jako rezultat Ludobójstwa Ormian, który było centralnie zaplanowaną przez władze tureckie eksterminacją autochtonicznej ludności ormiańskiej na terenie Imperium Osmańskiego w okresie I wojny światowej.

Eksterminacja Asyryjczyków (aram:ܩܛܠܐ ܕܥܡܐ ܐܬܘܪܝܐ) przez współczesnych Asyryjczyków nazywana ludobójstwem miała miejsce podczas I wojny światowej na ziemiach wchodzących w skład Imperium osmańskiego: północnej Mezopotamii, Syrii i zachodniej Armenii. Ruch Młodoturecki dążył do stworzenia państwa jednorodnego narodowościowo, co w konsekwencji doprowadziło do planowej polityki wyniszczania nietureckich społeczności Ormian, Greków i Asyryjczyków.

Ormianie (orm. Hajer, Հայեր) - naród indoeuropejski zamieszkujący początkowo obszar Zakaukazia i Wyżyny Armeńskiej, posługujący się językiem ormiańskim. W wyniku wielowiekowych emigracji, obecnie częściowo rozproszeni, tworzą 5-milionową diasporę. Jednym z filarów tożsamości Ormian jest przynależność do jednego z trzech głównych Kościołów ormiańskich. Ormianie to starożytny naród, szczycący się 3000-letnią historią. Jednocześnie to najstarszy chrześcijański naród na świecie - chrzest przyjęli w 301 r. n.e. )

Rozdział państwa od kościoła, rozdział kościoła od państwa, rozdział kościoła i państwa, rozdział państwa i religii - doktryna zakładająca rozdzielenie działalności organizacji religijnych i państwowych oraz oparty na niej model ustrojowy państwa. Koncepcja ta była przedmiotem długiej debaty w historii. Termin "kościół" odnosi się do różnych dominujących wyznań chrześcijańskich w Europie lub innych wyznań (religii) na innych kontynentach.

Infralapsarianizm (od łac. infra – „po” i lapsus – „upadek”; „po upadku”) jest w chrześcijańskiej teologii reformowanej, jednym z dwóch możliwych i ortodoksyjnych (obok supralapsarianizmu) poglądów doktrynalnych odnośnie teoretycznej kolejności Bożych postanowień podejmowanych przed założeniem świata w kwestii predestynacji.

Dokładna klasyfikacja Kościołów oraz związków chrześcijańskich i zapożyczających z chrześcijaństwa. Poniższa klasyfikacja oparta jest na tradycyjnym i najczęściej stosowanym podziale chrześcijaństwa na trzy gałęzie: katolicyzm, protestantyzm i wschodnią ortodoksję (prawosławie i kościoły orientalne)- mający podstawy w genetycznej i historycznej klasyfikacji wyznań chrześcijańskich. Często jednak niektóre wyznania zalicza się do dwóch wielkich gałęzi, lub uznaje za gałąź odrębną: np. anglikanizm uznawany często za "drogę środka" (via media) między katolicyzmem a protestantyzmem., czy też orientalne kościoły wschodnie odróżniane od prawosławia. Inny podział znowu jeszcze bardziej upraszcza klasyfikację dzieląc chrześcijaństwo po prostu na dwie gałęzie: zachodnią (katolicką i protestancką) lub katolicko-prawosławną i protestancką. Niektóre kościoły różnych gałęzi nawiązują między sobą interkomunię. Oprócz trzech tradycyjnych, wymienione zostały nurty nowe: afrochrześcijaństwo, restoracjonizm i chrześcijaństwo nietrynitarne.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Wielki pożar Smyrny (w historiografii greckiej Katastrofa Smyrny, gr: Καταστροφή της Σμύρνης, tur: Büyük İzmir Yangını) - pożar, który w dniach 13–17 września zniszczył całkowicie dzielnice chrześcijańskie (grecką, francuską i ormiańską), nie wyrządzając równocześnie żadnych strat w kwartałach żydowskim i tureckim , portowego miasta Smyrna (Izmir) we wrześniu 1922 roku, pozostając jednym z największych pożarów w czasach nowożytnych. Wydarzenie to zakończyło wojnę grecko-turecką lat 1919-1922, ostatecznie przypieczętowując klęskę armii greckiej i planów aneksji terenów Azji Mniejszej zamieszkiwanych od 2500 lat przez prawosławnych Greków (Wielka Idea). Spaleniu miasta towarzyszyła masakra jego chrześcijańskich mieszkańców (głównie Greków i Ormian), dokonana przez wojska tureckie. W ocenie autorów greckich i wielu zagranicznych pożar rozmyślnie spowodowali Turcy . Zdaniem przedstawicieli ówczesnej administracji tureckiej, wspartych opinią wyższych urzędników brytyjskich, pożarowi winni byli Ormianie, bądź Grecy, występujący w przebraniu tureckich żołnierzy . Jeszcze w trakcie trwającego pożaru, rozpoczęła się deportacja dorosłych mężczyzn - greckich mieszkańców miasta. Rozkaz kilkakrotnie ponawiano, ze skutkiem śmiertelnym dla większości deportowanych. Pozostałej części greckiej ludności zezwolono na emigrację do Grecji.

Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła rzymsko-katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).

Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).

Instytut Języka Tureckiego (tur. Türk Dil Kurumu, TDK) jest oficjalnym regulatorem Języka tureckiego, założony 12 lipca 1932 roku i umiejscowiony w Ankarze - stolicy Turcji. Instytut ma za zadanie regulowania i ujednolicanie języka tureckiego oraz innych języków tureckich, oraz wydaje swój słownik Języka Tureckiego - Güncel Türkçe Sözlük.

Wyrażenia "chrześcijańska demokracja", "chrześcijańscy demokraci" lub "chrześcijańsko-demokratyczny" stanowią element licznych nazw partii i ugrupowań politycznych odwołujących się do chrześcijańskiej demokracji jako nurtu politycznego.

Katolicka doktryna społeczna - to zbiór poglądów dotyczących życia społecznego, kapitalizmu i jego społecznej konsekwencji. Mówi ona o tym, że Kościół popiera działania mające na celu polepszenie sytuacji materialnej ludności, jednakże nie godzi się na ucisk i niesprawiedliwość społeczną. Współcześnie katolicka doktryna społeczna uznaje elementarne wartości chrześcijańskie i niezbędną powtórną ewangelizację jako najlepszą drogę do uzyskania pokoju i rozwoju na świecie.

Bemba (także: Babemba, Wemba, Muemba) - grupa etniczna klasyfikowana w obrębie ludów Bantu, zamieszkująca tereny północnej Zambii oraz dawnej prowincji Katanga w Demokratyczna Republika Konga. W Zambii stanowią najliczniejszą grupę etniczną. Wywodzą się z ludu Luba. W tradycyjnych wierzeniach dominuje kult przodków, obecnie Bemba są w większości chrześcijanami lub wiernymi kościołów afrochrześcijańskich. Ich struktura społeczna opiera się na kilkudziesięciu matrylokalnych i matrylinearnych rodach egzogamicznych. Tradycyjnym zajęciem Bemba jest żarowa uprawa roli, obecnie także praca w kopalniach miedzi.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja