Parnasizm

Świat – ilustrowany dwutygodnik literacko-artystyczny wydawany w Krakowie przez Zygmunta Sarneckiego w latach 1888-1892 i 1893-1895 (w roku 1892 wydawał go we Lwowie Ignacy Nikorowicz) i drukowany w oficynie wydawniczej Wacława Z. Anczyca, syna Władysława L. Anczyca. Z pismem współpracowali m.in. Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Zenon Przesmycki, Antoni Lange i Lucjan Rydel. W czasopiśmie tym po raz pierwszy w Polsce zamieszczano kolorowe reprodukcje dzieł sztuki, m.in. Grottgera i Matejki.

Rapsod – fragment dłuższego utworu lub samodzielny poemat, który sławi wybraną osobę lub bohaterskie czyny. Zwykle posiada charakter podniosły, żałobny i smutny. Rapsod może występować jako fragment epopei lub jako samodzielny utwór epicki. W literaturze polskiej określenia rapsod użyli dla swoich utworów m.in. Cyprian Kamil Norwid (wiersz Bema pamięci żałobny rapsod) oraz Juliusz Słowacki (główne części Króla-Ducha noszą nazwę rapsodów).

Dramat romantyczny – typ dramatu ukształtowany w okresie romantyzmu w opozycji do poetyki dramatu klasycystycznego, a w nawiązaniu do twórczości Williama Szekspira, barokowego dramatu hiszpańskiego (Lope de Vega, Calderon) i dramaturgii mieszczańskiej, zwłaszcza melodramatu. Typowymi przedstawicielami dramatu romantycznego byli np. Victor Hugo (np. Hernani, Maria Tudor), Alfred de Musset (np. Lorenzaccio), w Polsce Juliusz Słowacki (Balladyna, Kordian), Adam Mickiewicz (Dziady), Zygmunt Krasiński (Nie-Boska komedia).

Grupa Pięciu – ugrupowanie pięciu malarzy: Vlastimil Hofman, Witold Wojtkiewicz, Leopold Gottlieb, Mieczysław Jakimowicz i Jan Rembowski, zawiązane w 1905 roku. Artyści chcieli odrodzenia idei korespondencji sztuk, którą to głosił Charles Baudelaire. Byli przekonani o zasadniczej wspólnocie sztuk plastycznych, literatury i muzyki. Swoim patronem ogłosili Cypriana Kamila Norwida. Organizowali wspólne wystawy, m.in. w Krakowie (1905), Lwowie (1906), Warszawie (1907), Berlinie (1906) i Wiedniu (1906, 1908).

Odpowiedź na Psalmy przyszłości (Do autora trzech Psalmów) – poemat napisany przez Juliusza Słowackiego na przełomie lat 1845-1846. Został wydany bezimiennie, bez wiedzy poety, pod tytułem Do autora trzech Psalmów w 1848 roku, następnie ukazał się w pierwszym tomie Pism pośmiertnych wydanych we Lwowie w roku 1866. Do dziś dokładne okoliczności dostania się rękopisu do druku są nieznane; przypuszcza się, że mógł go przekazać Ryszard Berwiński lub E. Chojecki (niektórzy podejrzewali iż mógł to zrobić także Cyprian Kamil Norwid).

Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

Mamia – kapłanka z Pompejów, jej grobowiec znajduje się na Ulicy Grobów; widnieje na nim napis: Mammiæ P[ublii] f[iliæ] sacerdoti publicæ locus sepulturæ datus decurionem decreto (Mamia, córka Publiusza, kapłanka miasta, grobowiec ten otrzymała na mocy dekretu dekuriona). Napis ten uwiecznił m.in. Goethe (w Podróży włoskiej), Józef Ignacy Kraszewski (w Kartkach z podróży) czy Cyprian Kamil Norwid w (Pompei).

Wielka Emigracja – ruch emigracyjny o podłożu patriotyczno-politycznym po upadku powstania listopadowego, jeden z największych ruchów emigracyjnych ówczesnej Europy. Do emigrantów należała głównie szlachta polska, żołnierze powstańczy, członkowie Rządu Narodowego, politycy, pisarze, artyści, inteligencja. W późniejszym czasie dołączyli do nich także inni uchodźcy, głównie z zaboru rosyjskiego. Ośrodkiem emigrantów była Francja (głównie Paryż), pomniejsze znajdowały się też w Saksonii, Belgii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii. Wśród Polaków byli: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Bem, książę Adam Jerzy Czartoryski, Ernest Malinowski, Zygmunt Krasiński, Fryderyk Chopin i inni.

Pierwszy dzień stworzenia. Pieśni społeczne - zbiór wierszy Antoniego Langego wydany w 1907 w Krakowie. Szacuje się jednak że wiersze te powstały wcześniej, kiedy to Lange pisał pod pseudonimem Antoni Wrzesień i Napierski. Ten okres twórczości poety obfitował bowiem w pieśni patriotyczne i społeczne silnie związane z ideologią pozytywizmu. Utwory Trzeciego dnia stworzenia odnajdują ponadto kontekst w tradycji romantycznej (pierwszy wiersz Z dymem pożarów jawnie nawiązuje do utworu Kornela Ujejskiego). Inne wiersze nawiązują min. do twórczości Adama Mickiewicza, rewolucji francuskiej czy Beniowskiego Juliusza Słowackiego. Wszystkie je łączy wątek emigracyjny, powstańczy i patriotyczny połączony z wrażliwością na krzywdę społeczną.

Lubię, kiedy kobieta... – drugi solowy album Michała Żebrowskiego z muzyką Andrzeja Smolika do wierszy znanych polskich poetów: Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Adama Mickiewicza, Haliny Poświatowskiej, Adama Asnyka, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Stanisława Grochowiaka. Na płycie zaśpiewały: Katarzyna Stankiewicz, Katarzyna Nosowska, Anna Maria Jopek, Katarzyna Groniec. Płyta uzyskała status złotej i otrzymała Nagrodę Muzyczną Fryderyk.

Dom św. Kazimierza - polski film biograficzny, którego fabuła ukazuje ostatni miesiąc z życia Cypriana Kamila Norwida w domu św. Kazimierza w Paryżu.

Kołobrzeska Formacja Poezji Śpiewanej Cisza jak ta - polska grupa muzyczna z Kołobrzegu wykonująca poezję śpiewaną, sięgająca także do folku (zwłaszcza irlandzkiego) i rocka. Za teksty piosenek zespołowi "Cisza jak ta" służą wiersze poetów polskich dwudziestego wieku, zwłaszcza młodopolskich, takich jak Bolesław Leśmian, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Autorami tekstów są również Mariusz Borowiec, Mariusz Skorupa i Michał Łangowski. Zespół w ciągu 6 lat istnienia zagrał ponad 120 koncertów w całym kraju.

Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

Koło Sprawy Bożej (sekta towiańczyków) – , działająca do roku 1878. Towiańczycy wierzyli w nadejście nowej epoki, przybliżającej nadejście Królestwa Bożego na ziemi, doniosłą rolę narodu polskiego w procesie dziejowym, krytykowali również zinstytucjonalizowane formy religijne. Do sekty należało wielu przedstawicieli polskiej emigracji, m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki i Seweryn Goszczyński.

Liceum polskie im. Cypriana Norwida w Villard-de-Lans – placówka edukacyjna zorganizowana we Francji w październiku 1940 jako kontynuacja liceum polskiego w Paryżu założonego rok wcześniej.

Krywaniu, Krywaniu – utwór z repertuaru Skaldów. Muzykę wykorzystującą również autentyczne tematy góralskie skomponował Andrzej Zieliński do słów poety Kazimierza Przerwy Tetmajera.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (ur. 12 lutego 1865 w Ludźmierzu , zm. 18 stycznia 1940 w Warszawie) – polski poeta, nowelista, powieściopisarz, przedstawiciel Młodej Polski, brat przyrodni malarza Włodzimierza Tetmajera.

José María Heredia y Heredia (31 grudnia 1803 w Santiago de Cuba – 21 maja 1839 w Toluca) – poeta, czołowy przedstawiciel romantyzmu w literaturze kubańskiej.

Włodzimierz Tetmajer (ur. 31 grudnia 1861 w Harklowej koło Nowego Targu, zm. 26 grudnia 1923 w Bronowicach koło Krakowa) – polski malarz i grafik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski; działacz polityczny; brat przyrodni poety Kazimierza Przerwy-Tetmajera.

Branka (łac. Raptus puellae porwanie dziewicy) - słowo branka pierwotnie oznaczało kobietę uprowadzoną siłą w celu zamążpójścia. Był to zwyczaj popularny w starożytnej Grecji, a później w imperium osmańskim. Niejednokrotnie toczono nawet pojedynki o "zdobycz" wojenną. Adam Mickiewicz tak pisał o brankach: Bo nad wszystkich ziem branki milsze Laszki kochanki – fragment Trzech Budrysów.

Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

José María Morelos - gmina w środkowo-zachodniej części meksykańskiego stanu Quintana Roo, położona w połowie półwyspu Jukatan, w połowie odległości od wybrzeża Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej. Jest jedną z 9 gmin w tym stanie. Siedzibą władz gminy jest miasto José María Morelos. Nazwa gminy została nadana na cześć księdza, XIX wiecznego przywódcy niepodległościowego Meksyku José María Morelos y Pavón.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja