Linki:
123 p.n.e.,
124 p.n.e.,
127 p.n.e.,
128 p.n.e.,
129 p.n.e.,
138 p.n.e.,
171 p.n.e.,
176 p.n.e.,
191 p.n.e.,
217 p.n.e.,
238 p.n.e.,
247 p.n.e.,
2 p.n.e.,
37 p.n.e.,
60 p.n.e.,
64 p.n.e.,
Achemenidzi,
Adiabene,
Andragoras,
Antioch VII Sidetes,
Aria (satrapia),
Arsakes,
Arsakes II,
Artabanus I,
Artabanus IV,
Awers i rewers,
Baktria,
Bitwa pod Carrhae,
Chiny,
Cyrus II Wielki,
Drachma (moneta),
Dynastia,
Fraates I,
Fraates II,
Fraates IV,
Hatra,
II wiek,
Język staroperski,
Jedwabny szlak,
Katafrakt,
Klient (starożytny Rzym),
Ktezyfon,
Makrynus,
Marek Antoniusz,
Marek Aureliusz,
Margiana,
Media (kraina),
Media Atropatene,
Mezopotamia,
Mitrydates I,
Mitrydates II Arsacyda,
Neron,
Nisibis,
Nomada,
Osroene,
Parnowie,
Partia (kraina),
Rej,
Sakowie,
Sarmaci,
Sasanidzi,
Satrapia,
Seleucja nad Tygrysem,
Seleucydzi,
Septymiusz Sewer,
Sophene,
Starożytny Iran,
Starożytny Rzym,
Syria (prowincja rzymska),
Szachinszach,
Szahr-e Ghumes,
Tiridates I,
Trajan,
Władcy Partów,
Wasal,
Wojny partyjsko-rzymskie,
Wologazes I,
Wonones I,
Yuezhi,
Media Atropatene - państwo i region składający się z północnowschodniej części dawnej
achemenidzkiej satrapii Medii, wyodrębniony z niej w roku
323 p.n.e.Fraates IV (? -
2 p.n.e.), król
Partów w okresie
37 -
2 p.n.e.. Syn
Orodesa II. Objął tron po zamordowaniu swojego ojca. W obliczu zagrożenia ze strony
Rzymu zawarł pokój z
cesarzem Augustem, uwalniając jeńców rzymskich i sztandary zdobyte podczas
bitwy pod Carrhae, uznając rzymskie wpływy w
Armenii oraz ustalając granicę na linii rzeki
Eufrat. Oktawian August w podzięce podarował królowi Fraatesowi urodziwą niewolnicę imieniem
Musa. Została ona szybko pierwszą żoną króla Partów i gdy urodziła mu syna Fraates zapragnął uczynić go swoim następca. Na przeszkodzie stała jednak obecność 4 starszych synów. W celu uniknięcia sporów Fraates zdecydował się około roku
10 p.n.e. wysłać starszych synów do
Rzymu. Jednakże Musa obawiając się zmiany decyzji przez Fraatesa otruła go i w roku 2 p.n.e. jej syn objął tron Partów jako
Fraates V.
Media Atropatene - państwo i region składający się z północnowschodniej części dawnej
achemenidzkiej satrapii Medii, wyodrębniony z niej w roku
323 p.n.e.Aria (
grecki: Ἀρία;
łacina: Aria;
staroperski: Haraiva;
awestyjski: Haraeuua) to nazwa regionu i
satrapii w państwach perskich
Achemenidów i
Sasanidów. W tekstach źródłowych była często mylona z
Arianą, większą krainą geograficzno-kulturową.
Orodes II - król
Partii z dynastii
Arsacydów. Panował w latach od
57 do
38 lub
37 r. p.n.e.. Objął tron po pokonaniu, uwięzieniu i zabiciu swojego brata
Mitrydatesa III, któremu wcześniej pomógł zabić ich ojca -
Fraatesa III.
Mitrydates III - król
Partii, który panował od
58 lub
57 r. p.n.e. do
55 lub
54 r. p.n.e.. Przy pomocy swojego brata
Orodesa zamordował ojca -
Fraatesa III i objął po nim tron. W trakcie swojego krótkiego panowania toczył walki ze swoim bratem Orodesem, który zdołał go w końcu uwięzić i zabić.
Ariobarzanes II (ur.
40 p.n.e., zm.
4 n.e.) – król
Medii Atropatene z
perskiej dynastii Atropatydów od
20 p.n.e.,
Armenii od
2 n.e. do swej śmierci. Syn
Artawazdesa I, króla
Medii Atropatene i
Małej Armenii. Miał siostrę
Jotapę I, która była żoną
Mitrydatesa III Antiocha Epifanesa, króla
Kommageny. Ariobarzanes był po kądzieli potomkiem armeńskich
Artaksydów, bowiem prapradziadek Mitrydates I poślubił nieznaną z imienia córkę
Tigranesa II Wielkiego, króla
Armenii.
Atropates (
starogreckie Aτρoπάτης, ze
staroperskiego Āturpāt - "strzeżony przez ogień") (
IV w. p.n.e.) -
satrapa Medii za ostatnich
Achemenidów i
Aleksandra Wielkiego, a po jego śmierci założyciel
niezależnego państwa w Medii. Od jego imienia wywodzi się nazwa
Azerbejdżanu.
Arsacjusz, Arzacjusz —
imię męskie o skomplikowanej
etymologii, zapośredniczone przez
łacinę (tu: Arsacius) z
greki (tu: Arsákios), dokąd zostało przejęte od
Medów i
Persów, gdzie było imieniem dynastii
Arsacydów, której założycielem był
Arsakes. Arsakes zaś i
irań. Aršak, to
staroperskie imię z elementem arša- — "mąż".
Paweł z Nisibis (
VI wiek) – syryjski pisarz, biskup
Nisibis (od
551 roku), jeden z największych egzegetów
nestoriańskich, kierownik szkoły teologicznej w
Adiabene. Bronił nestorianizmu przed cesarzem
Justynianem, a występował przeciw
mesalianom. Brał udział w debatach z
manichejczykami.
Jotapa II lub Jotape II (
gr. Ἰωτάπη, Iōtápē) (
I w. p.n.e./
I w. n.e.) – córka
Mitrydates III Antiocha Epifanesa, króla
Kommageny i królowej
Jotapy I, córki Artawazdesa I, króla
Medii Atropatene i nieznanej z imienia królowej.
Aleksander Helios (Aleksandros Helios), ur. 40 p.n.e., syn
Marka Antoniusza i
Kleopatry, królowej Egiptu. Otrzymał imię
Helios (Słońce) a jego bliźniacza siostra imię
Selene (Księżyc). Ogłoszony przez ojca królem
Armenii i królem królów
Medii i
Partii oraz zaręczony z Jotape - córką Artawesdesa I, króla
Medii Atropatene podczas tzw. Donacji Aleksandryjskiej, jesienią 34 p.n.e. Po aneksji
Egiptu przez
Oktawiana, razem z rodzeństwem (jego bratem był również
Ptolemeusz Filadelfos) został oddany pod straż
Oktawii, siostry Augusta. Wziął udział w triumfie Augusta nad Egiptem w
Rzymie w 29 p.n.e.. Dalsze losy nieznane, prawdopodobnie zmarł pomiędzy 29 a 25 p.n.e. Po upadku Egiptu Jotape wróciła do ojca. Dalsze jej losy niepewne, być może poślubiła Mitrydatesa III, króla
Kommagene.
Sogdiana (
staropers. Suguda;
gr. Σογδιανή;
chin. 粟特, Sùtè,
pers. سغد, Sōġd) – kraina w
Azji Środkowej leżąca nad rzeką
Zarafszan, między rzekami Oksos (lub Oksus - obecnie:
Amu-daria) i Jaksartes (ob.
Syr-daria), na północ od
Margiany i
Baktrii, a od wschodu
Fergana. Przez teren Sogdiany biegł
jedwabny szlak. Obecnie tereny te leżą na obszarze
Uzbekistanu i
Tadżykistanu i mają charakter pustynny. W czasach starożytnych, według przekazów antycznych, była obficie pokryta lasami. Słowo "Sogd" pochodzi albo od irańskiego rdzenia oznaczającego błyszczeć, świecić, płonąć, albo od perskiego oznaczającego nizinę, na której gromadzi się woda.
Antioch III Filokajsar lub Antioch III Epifanes (
gr.: Ἀντίοχος Φιλοκαισαρ, Ἀντίοχος Filokajsar lub Ἀντίοχος ὀ Ἐπιφανής, Antíochos ó Epifanḗs) (zm.
17 n.e.) – król
Kommageny z
ormiańskiej dynastii
Orontydów od
12 p.n.e. do swej śmierci. Syn i następca króla
Kommageny Mitrydatesa III Antiocha Epifanesa i królowej
Jotapy I, córki Artawazdesa I, króla
Medii Atropatene i nieznanej z imienia królowej.
Jotapa I lub Jotape I (
gr. Ἰωτάπη, Iōtápē, ur.
43 p.n.e., zm. ?) – córka Artawazdesa I, króla
Medii Atropatene i nieznanej z imienia królowej, żona
Mitrydatesa III Antiocha Epifanesa, króla
Kommageny.
Cyrus II Wielki, zwany także Starszym (ok.
590-
529 p.n.e.), król
Persji z dynastii
Achemenidów, syn króla
Anszanu Kambyzesa I i
medyjskiej księżniczki
Mandane. Zjednoczył w ramach swojego imperium wiele ówczesnych państw i narodów. Znany nie tylko z wielkich osiągnięć militarnych, lecz także z tolerancji i sprawiedliwości. W ciągu niespełna 25 lat swojego panowania Cyrus podbił większość krajów Bliskiego Wschodu z wyjątkiem
Egiptu oraz plemion
Wyżyny Irańskiej.
Wologazes VI, Vologases VI - syn
Wologazesa V, król
Partów od
208. Wkrótce po przejęciu władzy przeciwko panowaniu Wologazesa wystąpił jego brat
Artabanus IV i sam został władcą (216-224). Prawdopodobnie Wologazes otrzymał od brata część
Babilonii, gdyż ostatnia znana
moneta z jego wizerunkiem pochodzi z
228 roku.
Marek Numeriusz Karus, Marek Aureliusz Karus, Marcus Numerius Carus, Marcus Aurelius Carus (ur. ok.
230 r. w
Narbo w
Galii Narbońskiej - zm. latem
283 r. w
Ktezyfonie) -
cesarz rzymski w latach
282-283.