Peloponez

Peloponez (Półwysep Peloponeski, gr. Πελοπόννησος Pelopónisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea (gr. Μωρέας lub Μωριάς) - półwysep i region administracyjny w Grecji, stanowiący najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim, połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim (gdzie przebiega Kanał Koryncki). Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².

Zatoka Koryncka (nowogr.: Κορινθιακóς κóλπος, Korintiakos Kolpos) – głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska. Położona wewnątrz Grecji, rozdziela Peloponez (na południu) od kontynentu (na północy). Rozciąga się od cieśniny Riońskiej na zachodzie, po Przesmyk Koryncki na wschodzie.
Długość akwenu 130 km, szerokość 8,4–32,0 km, głębokość do 935 m. Wody zatoki bogate w ryby.
Na północno-zachodnim skraju zatoki, miasto portowe Naupaktos, (dawniej nazywane Lepanto).

Morze Jońskie (starogr. Ιόνιος Πόντος, łac. Mare Ionium, gr. Ιόνιο Πέλαγος, wł. Mar Jonio, alb. Deti Jon) – część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego (Grecja i południowa Albania) a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego oraz Sycylią (Włochy). Od północy łączy się z Morza Adriatyckiego poprzez cieśninę Otranto, od zachodu z Morzem Tyrreńskim poprzez Cieśninę Mesyńską, a od wschodu z Morzem Egejskim poprzez Kanał Koryncki.

Grecja Zachodnia (nowogr. Δυτική Ελλάδα) - region administracyjny Republiki Greckiej ze stolicą w Patras. Region położony jest w zachodniej części Grecji, nad Morzem Jońskim po obu stronach Zatoki Patraskiej (częściowo nad Zatoką Koryncką i na Peloponezie). Graniczy od południa i południowego wschodu z regionem Peloponez, od północy z Epirem, od wschodu z Grecją Środkową. Od zachodu region ograniczony jest Morzem Jońskim, na północy granica z Epirem przebiega częściowo wzdłuż Zatoki Ambrakijskiej.

Święty Nos (ros.: Святой Нос, bur.: Хилмэн-Хушун) – półwysep wysunięty w głąb jeziora Bajkał, położony w środkowej części wschodniego brzegu jeziora. Od zachodu wcinają się między półwysep a Przesmyk Cziwirkujski dwie zatoki: Bagruzińska na południu i Cziwyrkujska na północy. Święty Nos ma 53 km długości i ok. 20 szerokości, zajmuje powierzchnię 596 km². W całości wchodzi w skład Buriacji. Połączenie ze stałym lądem stanowi Przesmyk Cziwyrkujski, stosunkowo wąski i bagnisty, na którym leży jezioro Arangatuj. Sam półwysep to zatopiony w jeziorze fragment grzbietu Gór Barguzińskich, najwyższy z nich, Glinka, osiąga wysokość 1877 m n.p.m. Poza skałami występują na nim lasy, a także piaszczyste plaże. Największą miejscowością półwyspu jest wioska rybaków i myśliwych Kurbylik.

Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.

Zatoka Manfredonia - zatoka na Morzu Adriatyckim, u wschodnich wybrzeży Półwyspu Apenińskiego, położona na południe od Półwyspu Gargano. Największe miasto położone nad zatoką to Manfredonia.

Święty Nos (ros.: Святой Нос, bur.: Хилмэн-Хушун) – półwysep wysunięty w głąb jeziora Bajkał, położony w środkowej części wschodniego brzegu jeziora. Od zachodu wcinają się między półwysep a Przesmyk Cziwirkujski dwie zatoki: Bagruzińska na południu i Cziwyrkujska na północy. Święty Nos ma 53 km długości i ok. 20 szerokości, zajmuje powierzchnię 596 km². W całości wchodzi w skład Buriacji. Połączenie ze stałym lądem stanowi Przesmyk Cziwyrkujski, stosunkowo wąski i bagnisty, na którym leży jezioro Arangatuj. Sam półwysep to zatopiony w jeziorze fragment grzbietu Gór Barguzińskich, najwyższy z nich, Glinka, osiąga wysokość 1877 m n.p.m. Poza skałami występują na nim lasy, a także piaszczyste plaże. Największą miejscowością półwyspu jest wioska rybaków i myśliwych Kurbylik.

Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.

Region Grecja Zachodnia (nowogr. Δυτική Ελλάδα, trl. Dytikī́ Elláda) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w środkowo zachodniej części kraju. Leży nad Morzem Jońskim po obu stronach Zatoki Patraskiej (częściowo nad Zatoką Koryncką i na Peloponezie). Graniczy od południa i południowego wschodu z regionem Peloponez, od północy z regionem Epir, od wschodu z regionem Grecja Środkowa. Od zachodu region ograniczony jest Morzem Jońskim, na północy granica z regionem Epir przebiega częściowo wzdłuż Zatoki Ambrakijskiej.

Al-Watan al-Kibli (arab. الوطن القبلي, fr. Cap Bon) - półwysep w północno-wschodniej Tunezji, oblany przez wody dwóch śródziemnomorskich zatok: Zatoki Tuniskiej na północy i Chalidż al-Hammamat na południu. Na najdalej wysuniętym w morze północno-zachodnim krańcu półwyspu leży przylądek Ar-Ras at-Tajjib (arab. الرأس الطيب, fr. Cap Bon). Przylądek ten oddalony jest o około 140 km od południowych wybrzeży Sycylii.

Zatoka Middendorffa (ros. Залив Миддендорфа) – głęboko wcinająca się w ląd zatoka Oceanu Arktycznego i Morza Karskiego, część linii brzegowej półwyspu Tajmyr. Jest położona na południowy zachód od Archipelagu Nordenskiölda i otwarta w stronę zachodnią. Od strony wschodniej zatokę ogranicza półwysep Zaria, nazwany dla upamiętnienia statku Zaria barona Eduarda Tolla. Od zachodu granice zatoki wyznacza natomiast przylądek Wilda.

Półwysep Rybacki (rus.: Полуостров Рыбачий, norw.: Fiskerhalvøya, fin.: Kalastajasaarento) - półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga półwyspu Kolskiego.

Kathijawar (gudźarati: કાઠીયાવાડ; hindi: काठियावाड़, trl.: Kāṭhiyāvāṛ; ang. Kathiawar) – półwysep w zachodnich Indiach, w południowo-zachodniej części prowincji Gudźarat. Od północy ograniczony solniskiem Mały Rann, od wschodu wodami Zatoki Kambajskiej, od południowego zachodu wodami Morza Arabskiego a od północnego-zachodu wodami zatoki Kaććh. Półwysep zajmuje powierzchnię ok. 60 tys. km². W północno-wschodniej części rozciągają się stare formacje piaskowców pokryte w wielu miejscach warstwą skał wylewnych. Obszary przybrzeżne we wschodniej i zachodniej części półwyspu pokryte glinami i wapieniami, natomiast w części południowej aluwiami.

Półwysep Chalcydycki albo Chalkidiki (gr. Χαλκιδική, łac. Chalcidice) - półwysep w Grecji, u północnych wybrzeży Morza Egejskiego, na południowy wschód od miasta Saloniki, historyczna kraina Chalkidyka. Powierzchnia półwyspu wynosi 2945 km².

Półwysep Chalcydycki albo Chalkidiki (gr. Χαλκιδική, łac. Chalcidice) - półwysep w Grecji, u północnych wybrzeży Morza Egejskiego, na południowy wschód od miasta Saloniki, historyczna kraina Chalkidyka. Powierzchnia półwyspu wynosi 2945 km².

Półwysep Malajski (Malakka) - południowa część Półwyspu Indochińskiego, między Morzem Andamańskim a Morzem Południowochińskim. Od Sumatry oddzielony Cieśniną Malakka. Długość wynosi ok. 1450 km. Powierzchnia: ok. 190 tys. km².

Półwysep Rybacki (rus.: Полуостров Рыбачий, norw.: Fiskerhalvøya, fin.: Kalastajasaarento) - półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga półwyspu Kolskiego.

Zatoka Wschodniokoreańska – zatoka w północno-wschodniej części Półwyspu Koreańskiego, u wschodnich wybrzeży Korei Północnej, stanowi część Morza Japońskiego. Głębokość na otwartym morzu osiąga ok. 1800–2000 m, w pobliżu brzegu – 60 m. Główne miasta zlokalizowane nad zatoką to Hŭngnam na północy i Wŏnsan na południu.

Morze Jońskie (starogr. Ιόνιος Πόντος, łac. Mare Ionium, gr. Ιόνιο Πέλαγος, wł. Mar Jonio, alb. Deti Jon) – część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego (Grecja) a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego oraz Sycylią (Włochy). Od północy łączy się z Morza Adriatyckiego poprzez Cieśninę Otranto, od zachodu z Morzem Tyrreńskim poprzez Cieśninę Mesyńską a od wschodu z Morzem Egejskim poprzez Kanał Koryncki. Na południu granica umowna, wzdłuż linii łączącej przylądek Passero (Sycylia) z przylądkiem Tenaron (Peloponez). Dobrze rozwinięta linia brzegowa, liczne zatoki, największe to: Tarencka, Squillace (zachodnia część), Ambrakijska, Patraska, Koryncka, Kiparysyjska, Meseńska (część wschodnia). We wschodniej części morza znajduje się archipelag Wysp Jońskich. Na wodach Morza Jońskiego prowadzi się połowy sardynki, szprota, sardeli, makreli, tuńczyka, głowacza, kalmarów oraz małży. Ważny region turystyczny. Wzdłuż wybrzeży rozwinęły się liczne kąpieliska i miejscowości wypoczynkowe. Wysokość pływów na Morzu Jońskim sięga 40 centymetrów.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja