Linki:
Łacina,
Śląsk,
Środa Śląska,
Świętopełk,
Świętosława,
Świętosława Swatawa,
10 grudnia,
11 listopada,
13 marca,
14 maja,
16 maja,
17 listopada,
19 marca,
1 marca,
1 września,
20 marca,
21 listopada,
21 września,
23 maja,
26 czerwca,
27 marca,
2 marca,
30 grudnia,
30 kwietnia,
31 maja,
3 kwietnia,
4 stycznia,
6 maja,
8 grudnia,
9 maja,
Adam,
Adam Wacław cieszyński,
Adelajda (imię),
Agnieszka,
Albert (imię),
Aleksander (imię),
Aleksander mazowiecki,
Aleksandra,
Amelia (imię),
Anastazja,
Anastazja Mieszkówna,
Andegawenowie,
Anna,
Anna świdnicka,
Arpadowie,
August (imię),
August legnicki,
Austria,
Błogosławiona Salomea,
Babenbergowie,
Baltazar,
Baltazar I żagański,
Barbara (imię),
Baronowie i hrabia legnicki,
Baronowie von und zu Hohenstein,
Basarabowie,
Batory (dynastia),
Beata,
Beatrycze,
Beatrycze świdnicka,
Bela I Wojciech,
Bernard (imię),
Bernard niemodliński,
Berta (imię),
Bezprym,
Biskupi chełmińscy,
Biskupi kujawscy,
Biskupi płoccy,
Biskupi poznańscy,
Biskupi szczecińsko-kamieńscy,
Biskupi wrocławscy,
Bolesław (imię),
Bolesław III Krzywousty,
Bolesław III płocki,
Bolesław II Rogatka,
Bolesław II Szczodry,
Bolesław IV Kędzierzawy,
Bolesław IV legnicki,
Bolesław I Chrobry,
Bolesław I Wysoki,
Bolesław Jerzy II,
Bolesław Mieszkowic,
Bolesław Pierworodny,
Bolesław Pobożny,
Bolesław V Wstydliwy,
Bolesław Zapomniany,
Bolesław bytomski,
Bolesław toszecki,
Bolesławiec,
Bolka bytomska,
Bolko III opolski,
Bolko III ziębicki,
Bolko II Mały,
Bolko II ziębicki,
Bolko IV opolski,
Bolko I Surowy,
Bolko I opolski,
Brzeg (miasto),
Budapeszt,
Chościsko,
Czcibor,
Czechy,
Dania,
Denar Princes Polonie,
Dobroniega,
Dorota,
Drzewo genealogiczne Piastów,
Dynastia,
Dynastia askańska,
Dytryk,
Dzielnica senioralna,
Elżbieta,
Elżbieta Łokietkówna,
Elżbieta cieszyńska,
Elżbieta wrocławska,
Emilia,
Ernest,
Eudoksja,
Eufemia,
Eufemia (hrabina Oettingen),
Eufrozyna,
Fenenna,
Fenenna kujawska,
Ferdynand II Hohenstein,
Fryderyk (imię),
Fryderyk Wilhelm cieszyński,
Genealogia Piastów,
Gertruda,
Gertruda Mieszkówna,
Giedyminowicze,
Gniezno,
Godło,
Grudzień,
Gryfici,
Habsburgowie,
Helena (imię),
Henryk (imię),
Henryk III Biały,
Henryk II Pobożny,
Henryk IV Prawy,
Henryk IV Wierny,
Henryk IX Starszy,
Henryk I Brodaty,
Henryk I ziębicki,
Henryk Sandomierski,
Henryk VIII Wróbel,
Henryk VIII legnicki,
Henryk VI Dobry,
Henryk V Brzuchaty,
Henryk XI głogowski,
Henryk XI legnicki,
Henryk mazowiecki,
Heraldyka polska,
Herb,
Herb Księstwa Czerskiego,
Herb Piastów dolnośląskich,
Herb Piastów górnośląskich,
Historia Polski,
Hohenzollernowie,
Jadwiga,
Jadwiga żagańska,
Jadwiga Bolesławówna,
Jagiellonowie,
Jan,
Jan (naturalny syn Jana V zatorskiego),
Jan III oświęcimski,
Jan II Dobry (książę opolski),
Jan II Szalony,
Jan II oświęcimski,
Jan I żagański,
Jan I Scholastyk,
Jan Kropidło,
Jan V zatorski,
Jan Ziębicki,
Janusz,
Janusz II,
Janusz III,
Janusz I Starszy,
Jarosław (imię),
Jarosław opolski,
Jerzy,
Jerzy Wilhelm legnicki,
Joachim,
Joanna,
Jolanta,
Jolanta Helena cieszyńska,
Judyta,
Kapetyngowie,
Karolina Piastówna,
Karolingowie,
Kastylia,
Katarzyna,
Kazimierz (imię),
Kazimierz III Wielki,
Kazimierz III płocki,
Kazimierz II łęczycki,
Kazimierz II Sprawiedliwy,
Kazimierz II cieszyński,
Kazimierz I Odnowiciel,
Kazimierz I cieszyński,
Kazimierz I kujawski,
Kazimierz Jasiński (historyk),
Kazimierz bytomski,
Kettlerowie,
Kineburga,
Konrad (imię),
Konrad IV Starszy,
Konrad I głogowski,
Konrad I mazowiecki,
Konrad I oleśnicki,
Konrad Kędzierzawy,
Konrad VII Biały,
Konrad X Biały,
Konstancja (imię),
Korona Królestwa Polskiego,
Kraków,
Krystian,
Książę,
Książęta świdnicko-jaworscy,
Książęta cieszyńscy,
Książęta głogowsko-żagańscy,
Książęta gdańscy,
Książęta krakowscy,
Książęta kujawscy,
Książęta legnicko-brzescy,
Książęta mazowieccy,
Książęta oświęcimscy,
Książęta oleśniccy,
Książęta opawsko-raciborscy,
Książęta opolscy,
Książęta opolsko-raciborscy,
Książęta pomorscy,
Książęta sandomierscy,
Książęta wielkopolscy,
Książęta wrocławscy,
Książęta ziębiccy,
Księstwo halicko-wołyńskie,
Kunegunda,
Kurlandia,
Kwiecień,
Lambert,
Legnica,
Lestek,
Leszek,
Leszek Biały,
Leszek Bolesławowic (zm. 1186),
Leszek Czarny,
Leszek raciborski,
Lista biskupów lubuskich,
Listopad,
Ludomiła,
Ludwik,
Ludwik I brzeski,
Ludwik Węgierski,
Luksemburgowie,
Małgorzata,
Małgorzata Kostlachówna,
Machna,
Magdalena,
Magdalena Hohenstein,
Majordom,
Marek Górny,
Maria,
Maria bytomska,
Matylda,
Mazowsze,
Merowingowie,
Michał Rożek,
Mieszko,
Mieszko Bolesławowic,
Mieszko I,
Mieszko III Stary,
Mieszko II Lambert,
Mieszko I Plątonogi,
Mieszko bytomski,
Mieszko cieszyński,
Mikołaj,
Mikołaj II niemodliński,
Morawy,
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy,
Nekropola,
Niemcy,
Odon,
Odon Mieszkowic,
Olga,
Oswald Balzer,
Otto,
Otto Bolesławowic,
Otton II (cesarz rzymski),
Owińska,
Panteon,
Piast,
Piastowie śląscy,
Piastowie cieszyńscy,
Piastowie głogowsko-żagańscy,
Piastowie kujawscy,
Piastowie małopolscy,
Piastowie mazowieccy,
Piastowie opolscy,
Piastowie wielkopolscy,
Podiebradowie,
Polacy,
Polanie,
Polska,
Polska w okresie rozbicia dzielnicowego,
Popiel,
Praga,
Przemko ścinawski,
Przemko głogowski,
Przemyślidzi,
Przemysł II,
Przemysław,
Przemysław I Noszak,
Przemysław oświęcimski,
Przemysław raciborski,
Ród,
Racibórz,
Radziwiłłowie,
Regelinda,
Rodowód Piastów śląskich,
Rudolf,
Rudolf żagański,
Rupert,
Rurykowicze,
Rycheza Lotaryńska,
Ryksa,
Ryksa śląska,
Ryksa Bolesławówna,
Ryksa Elżbieta,
Rzym,
Sabina,
Salomea,
Sandomierz,
Scholastyka (imię),
Siemomysł (imię),
Siemomysł (książę Polan),
Siemowit (imię),
Siemowit (książę Polan),
Siemowit I,
Siemowit III,
Siemowit IV,
Siemowit VI,
Siemowit cieszyński,
Skała,
Sobiesławice,
Stanisław,
Stanisław mazowiecki,
Stary Sącz,
Stefan,
Strzelin,
Strzelno,
Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana z Jerozolimy z Rodos i z Malty,
Sybilla,
Sygryda Storråda,
Szwecja,
Trojden,
Trzebnica,
Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego,
Węgry,
Władcy Polski,
Władysław,
Władysław Biały,
Władysław III Laskonogi,
Władysław II Wygnaniec,
Władysław II płocki,
Władysław I Łokietek,
Władysław I oświęcimski,
Władysław Opolczyk,
Władysław bytomski,
Władysław głogowski,
Władysław opolski,
Władysław wrocławski,
Wacław,
Wacław żagański,
Wacław Gotfryd Hohenstein,
Wacław II,
Wacław III,
Wacław III Czeski,
Wacław II legnicki,
Welfowie,
Wettynowie,
Więcesława,
Wierzchosława Ludmiła,
Wiola,
Wiola Elżbieta cieszyńska,
Wirzchosława,
Wittelsbachowie,
Wołoszczyzna,
Wrocław,
Zápolya,
Zakon krzyżacki,
Zawichost,
Zbigniew,
Zbigniew (polski książę),
Zbysława,
Zgorzelec,
Zofia,
Zygmunt,
Piastowie – pierwsza historyczna
dynastia panująca w Polsce od ok.
960 do
1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi na półlegendarny
Piast, syn
Chościska, rataj spod
Gniezna. Syn Piasta,
Siemowit, (IX wiek) został księciem
Polan. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był
Mieszko I (zm.
992), prawnuk Siemowita.
Piast (
łac. Past Ckosisconis, Pazt filius Chosisconisu), także Piast Kołodziej, Piast Oracz –
legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec
Siemowita, mąż
Rzepichy.
Lestek, Leszek, niepoprawnie (forma zlatynizowana) Lestko – drugi
książę Polan z dynastii Piastów, o którym wspomina
Gall Anonim w
swej kronice. Syn
Siemowita i ojciec
Siemomysła.
Siemomysł (Ziemomysł) (ur. prawdopodobnie na przełomie
IX i
X wieku – zm. w latach
950–
960) – trzeci
książę Polan z dynastii Piastów wspomniany w
Kronice polskiej Galla Anonima. Wnuk
Siemowita, syn
Lestka, ojciec
Mieszka I.
Siemowit (Ziemowit) –
książę Polan z
IX wieku znany jedynie z
kroniki Anonima zwanego Gallem. Według jego relacji Siemowit był synem
Piasta i
Rzepichy i objął władzę – po obaleniu
Popiela – zgodnie z wolą zgromadzonych na
wiecu współplemieńców. Synem i następcą Siemowita był
Lestek.
Chościsko – według
Galla Anonima ojciec
Piasta, protoplasty
dynastii Piastów. Jego imię oznaczające prawdopodobnie ogon (od chost/chwost) pojawia się w
Kronice polskiej w tym znaczeniu trzykrotnie:
Kazimierz III Wielki
[2] (ur.
30 kwietnia 1310 w
Kowalu, zm.
5 listopada 1370 w
Krakowie) –
król Polski w latach
1333-
1370, ostatni władca z
dynastii Piastów na polskim tronie i ostatni przedstawiciel
kujawskiej linii Piastów.
Mieszko I (ur.
922-
945, zm.
25 maja 992) –
książę Polski z
dynastii Piastów sprawujący władzę od ok.
960 r. Syn
Siemomysła, wnuk
Lestka. Ojciec
Bolesława I Chrobrego i
Świętosławy-Sygrydy. Brat
Czcibora. Po kądzieli dziadek
Kanuta Wielkiego.
Polanie – nazwa
plemienia słowiańskiego zamieszkującego
Pojezierze Wielkopolskie, które miało doprowadzić do powstania pierwszego państwa na ziemiach dzisiejszej
Polski. Z plemienia Polan wywodziła się dynastia
Piastów. Obecnie nazwa Polanie, nie do końca poświadczona na okres wczesnego średniowiecza, jest kwestionowana. Zamiast dużego związku plemiennego Polan archeolodzy wyznaczają w Wielkopolsce siedziby kilku bezimiennych plemion (grup etnicznych), nie rozstrzygając o drogach wzrostu władzy ponadplemiennej wśród nich.
Lestek, Leszek, niepoprawnie (forma zlatynizowana) Lestko - drugi
książę Polan z dynastii Piastów, o którym wspomina
Gall Anonim w
swej kronice. Syn
Siemowita i ojciec
Siemomysła.
Pierwsze ślady osadnictwa na terenach dzisiejszego Gniezna, pochodzą z końca paleolitu, tj. sprzed 8 - 10 tys. lat temu, zaś od końca VIII w. istniał tu obronny zespół osadniczy państwa plemiennego Polan. Rozbudowany i zmodernizowany za czasów
Mieszka I stał się siedzibą pierwszych władców
piastowskich jako główny gród państwa
Polan. Dotychczas uważano, że w końcu
VIII w., za rządów półlegendarnej dynastii
Popielidów powstał w Gnieźnie
gród (plemienia
Goplan?) i
podgrodzie, otoczone wałem drewniano-ziemnym. Jednak najnowsze badania
dendrochronologiczne dostarczyły dowodów na to, że najstarszy gród gnieźnieński zbudowano dopiero ok.
940 na
Wzgórzu Lecha (gdzie wg źródeł archeologicznych znajdowała się wówczas
świątynia pogańska), a więc za panowania
Siemomysła Lestkowica z dynastii
Piastów. Mieszko I po
966 zbudował kościół, w którym pochowano Jego żonę
Dąbrówkę, zaś na terytorium grodu w miejscu obecnego
kościoła św. Jerzego wzniósł kamienny zamek z kaplicą. Jednak tak późna chronologia Gniezna jako obronnej siedziby książęcej nie wyklucza wcale funkcjonowania na tym miejscu od przełomu
VIII i
IX w.
pogańskiego ośrodka
kultowego, na terenie którego dokonywano prawdopodobnie
intronizacji książąt plemiennych. W
X w. Gniezno stanowiło jeden z grodów stołecznych państwa Piastów, obok m.in.
Ostrowa Lednickiego,
Poznania i
Giecza (grodów stołecznych, czyli miejsc gdzie wzniesiono tzw.
palatia książęce było kilka, lecz zgodnie z dokumentem "
Dagome iudex" z ok.
991, jedyną formalną
stolicą państwa polskiego było Gniezno). O stołecznej funkcji Gniezna świadczyć mogą także napisy Gnezdun civitas na monetach
Bolesława Chrobrego, jak również fakt pochowania właśnie w Gnieźnie ciała
biskupa i męczennika Wojciecha.
Kazimierz III Wielki (ur.
30 kwietnia 1310 w
Kowalu, zm.
5 listopada 1370 w
Krakowie) –
król Polski w latach
1333-
1370, ostatni władca z
dynastii Piastów na polskim tronie.
"Zawkrze" (ziemia zawkrzeńska) – niewielka
kraina historyczna Polski położona na północno-zachodnim
Mazowszu; jej stolicą jest
Szreńsk. W okresie rozbicia dzielnicowego wchodziła w skład
Księstwa Płockiego. W latach 1384-1399 i 1407-1411 Zawkrze zostało zastawione przez księcia
Siemowita IV na rzecz Zakonu Krzyżackiego.
Goplanie -
hipotetyczne plemię słowiańskie zamieszkujące najprawdopodobniej okolice
Pojezierza Wielkopolskiego i jeziora
Gopło na
Kujawach. Kraj Goplan nazywano zapewne Gopłami , a słowo to oznaczało błotniste, podmokłe tereny obfitujące w grzęzawiska.
Geograf Bawarski podaje, że Goplanie (Glopeani) mieli w pierwszej połowie IX w. 400 grodów. Lokalizacja Glopeani nad Gopłem powstała w wyniku zasugerowania się badaczy przekazami z
"Kroniki Wielkopolskiej" umiejscawiającymi pierwotną stolicę
Polan w Kruszwicy oraz faktem, że Geograf Bawarski
Polan nie wymienił w swym spisie. Na tej podstawie przypuszcza się, że Goplanie panowali wówczas nad
Polanami i Gnieznem, natomiast ich władca
Popiel bądź Pąpil był naczelnikiem Goplan, obalonym przez Polan na drodze przewrotu. Na tronie, niezależnego już od Goplan, Gniezna zasiadł syn
Piasta lub Pazta -
Siemowit. Przeciwko tej hipotezie może świadczyć to, że przekaz
Galla Anonima umiejscawia Popiela i cały "przewrót" w
Gnieźnie.
Władcy Polski – lista obejmuje
książąt i
królów Polski. Pierwszą
dynastią panującą w Polsce byli
Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około
900 roku) do
1370, z krótką przerwą na panowanie
Przemyślidów (
1291-
1305). W latach
1138-
1320 miało miejsce tzw.
rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do
1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii
Andegawenów, zaś od
1386 do
1572 roku przedstawiciele dynastii
Jagiellonów, jednej z linii litewskich
Giedyminowiczów.
Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) –
dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej
Saksonii-Anhaltu. Panowała w
Miśni,
Saksonii i księstwach
Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie
August II Mocny,
August III Sas jako
Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii
Fryderyk August I jako
książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wirtemberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńsą (starszą), elektorską panującą w Wirtemberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w
Wielkiej Brytanii (od
1917 r. pod nazwiskiem Windsor),
Belgii,
Bułgarii i
Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii –
Bragança).
Piastowie mazowieccy – boczna linia dynastii
Piastów, panująca na
Mazowszu, wywodząca się od
Konrada I mazowieckiego, syna
Kazimierza II Sprawiedliwego, wygasła w
1526 na
Januszu III. W XIV i XV w. (do
1462) panowali także w niektórych księstwach
Rusi Czerwonej, głównie jako lennicy królów Polski.