Pismo chińskie

Linki:
Łacina, Śarada, Abdżad, Abstrakcja (sztuka), Abugidy kanadyjskie, Afaka, Alfabet, Alfabet łaciński, Alfabet Braille'a, Alfabet Moona, Alfabet arabski, Alfabet aramejski, Alfabet etruski, Alfabet fenicki, Alfabet fonetyczny ICAO, Alfabet gocki, Alfabet grecki, Alfabet gruziński, Alfabet ormiański, Alfabet semaforowy, Alfabet syryjski, Alfabet ugarycki, Analfabetyzm, Aurebesh, Azja, Baihua, Bambus, Bi Sheng, Bliski Wschód, Bliss (język), Bopomofo, Brązy, Brahmi, Buddyzm, Cangjie, Cenzura Internetu w Chińskiej Republice Ludowej, Cesarstwo rzymskie, Chữ nôm, Chińczycy Han, Chińska Republika Ludowa, Chińskie liczebniki, Chińskie pismo węzełkowe, Chiny, Cirth, Cyfry arabskie, Cyrylica, Czcionka, Cztery skarby gabinetu, Czyngis-chan, Dżurdżeni, Demotyka, Dialekt, Dialekt pekiński, Druk, Dryf semantyczny, Dyglosja, Dynastia Han, Dynastia Ming, Dynastia Shang, Dynastia Tang, Dynastia Yuan, Dynastia Zhou, Elementarz, Estampaż, Etymologia, Europa, Fuxi, Głagolica, Głoska, Glina, Grantha, Hancha, Hangul, Hanyu pinyin, Henan, Hieratyka, Hieroglify, Hiragana, Historia Chin, Historia druku, Holizm, Homofonia (językoznawstwo), Hongkong, Huang Di, Huang He, II wiek, Ideogram, Iloraz inteligencji, Indyjskie alfabety sylabiczne, Iran, Język średniochiński, Język (mowa), Język angielski, Język chiński, Język japoński, Język klingoński, Język koptyjski, Język koreański, Język minnański, Język starochiński, Język wietnamski, Języki słowiańskie, J. K. Rowling, Jedwab, Johannes Gutenberg, Joseph Needham, K2, Kaligrafia, Kamień pisarski, Kana (pismo), Kanji, Kantońska Wikipedia, Karaoke, Katakana, Kharoszthi, Kitanowie, Klan (antropologia), Klasyczny język chiński, Klucz (pismo chińskie), Koń, Kod Morse'a, Kod otwarty, Komputer osobisty, Komunizm, Konfucjanizm, Konfucjusz, Korea, Kropka, Latynizacja, Lekcja (językoznawstwo), Liang Qichao, Lu Xun, Makau, Man'yōgana, Marshall McLuhan, Mencjusz, Międzynarodowy Kod Sygnałowy, Międzynarodowy alfabet fonetyczny, Minnańska Wikipedia, Mongołowie, Mongolia, Morfem, Néosigne, Nüshu, Napisy na brązach, Napisy na kościach wróżebnych, OCR, O Shi Shi, który jadał lwy, Ortografia, Osiem Zasad Znaku Yong, Półwysep Koreański, Pędzel pisarski, Państwo Qin, Palmtop, Papier, Pierwiastek chemiczny, Piktofonogram, Piktogram, Pingliangtai, Pisma egipskie, Pismo, Pismo Majów, Pismo alfabetyczno-sylabiczne, Pismo bamum, Pismo bengalskie, Pismo bieżące, Pismo birmańskie, Pismo dżurdżeńskie, Pismo dewanagari, Pismo dongba, Pismo etiopskie, Pismo geba, Pismo gudżarati, Pismo gurmukhi, Pismo hebrajskie, Pismo ideograficzne, Pismo japońskie, Pismo jawajskie, Pismo kadamba, Pismo kancelaryjne, Pismo kannada, Pismo khmerskie, Pismo kitańskie, Pismo klinowe, Pismo laotańskie, Pismo linearne A, Pismo linearne B, Pismo logograficzne, Pismo małopieczęciowe, Pismo malajalam, Pismo mandżurskie, Pismo mongolskie, Pismo ogamiczne, Pismo orchońskie, Pismo orija, Pismo piktograficzne, Pismo południowoarabskie, Pismo sogdyjskie, Pismo syngaleskie, Pismo tajskie, Pismo tamilskie, Pismo tanguckie, Pismo telugu, Pismo trawiaste, Pismo tybetańskie, Pismo ujgurskie, Pismo wielkopieczęciowe, Pismo wzorcowe, Pismo yi, Pismo złożone, Pole semantyczne, Powstanie pisma chińskiego, Prącie, Przecinek, Przysłowie, Qin Shi Huang, Republika Chińska, Rowasz, Runy, Słowo, Sanskryt, Shuowen Jiezi, SignWriting, Singapur, Sinizacja, Slawistyczny alfabet fonetyczny, Sojombo, Spółgłoska, Standardowy język kantoński, Standardowy język mandaryński, Swastyka, Sylaba, Sylabariusz, Sylabariusz cypryjski, Sylabariusz czirokeski, Sylabariusz mende, Sylabariusz vai, System Palladiusza, Systemy pisma CJK, Tabu, Tang Taizong, Tanguci, Tengwar, Tifinagh, Totem (religia), Tradycyjne pismo chińskie, Transkrypcja na chiński, Tusz (farba), UNESCO, Uproszczone pismo chińskie, VII wiek, Varang kshiti, Vatteluttu, Wade-Giles, Wang Xizhi, Wietnam, Wróżenie, Wykrzyknik, Wyraz, Wyspy Japońskie, X-SAMPA, XIII wiek, XIV wiek, XV wiek, XX wiek, Xixia, Xu Shen, Znak zapytania,
Pismo chińskie (jap. kanji, kor.: hancha, wietn.: hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne) stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego, a w mniejszym stopniu także koreańskiego.

Gaoliang (chin. trad. 高粱酒, chin. upr. 高粱酒, pinyin gāoliáng jǐu) - rodzaj wódki wytwarzanej z uprawianego w Chinach i szerzej, w Azji Wschodniej, odmiany sorgo, przeważnie sorga japońskiego.

Chữ nôm (𡦂喃 dosł. "Pismo Południowe") - to historyczne narodowe pismo Wietnamu wywodzące się z pisma chińskiego (wietn. hán tự), zapożyczonego do tego kraju w XIV wieku. Chữ nôm było używane do początku XX w., kiedy zostało zastąpione przez przystosowany do wietnamskiej wymowy alfabet łaciński (wietn. quốc ngữ, chiń. 國語).

Język jin (chin. upr.: 晋语; chin. trad.: 晉語; pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów języka chińskiego, używany w północnej części Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny język.

Pekiński Uniwersytet Języków Obcych (chin. upr.: 北京外国语大学; pinyin: Běijīng Wàiguóyǔ Dàxué) – państwowa uczelnia wyższa w Pekinie, w Chinach, specjalizująca się w nauczaniu języków obcych, w tym rzadziej używanych; posiada duży wydział języków wschodnioeuropejskich; znajduje się tam najstarsza, do niedawana jedyna w Chinach polonistyka (drugą otwarto w 2009 roku w Harbinie). Jeden z dwóch najważniejszych uniwersytetów językowych w Chinach, dostarczający kadr dla chińskiej dyplomacji. Popularnie zwany Běiwài (chin. upr.: 北外).

Chińskie Muzeum Lotnictwa (ang. China Aviation Museum, uproszczone pismo chińskie 中国航空博物馆, tradycyjne pismo chińskie 中國航空博物館, hanyu pinyin Zhōngguó Hángkōng Bówùguǎn) – muzeum lotnictwa chińskiego położone około 60 kilometrów na północ od Pekinu. W muzeum prezentowane są samoloty i śmigłowce wojskowego lotnictwa Chin, uzbrojenie przeciwlotnicze, stacje radiolokacyjne oraz pociski klasy ziemia powietrze.

Pismo złożone - rodzaj pisma, w którym w różnych proporacjach i na różne sposoby mieszają się elementy fonetyczne i semantyczne (logograficzne), np. pismo chińskie, pismo japońskie. Wyróżnić można kilka podtypów pisma złożonego, które rzadko występują w idealnie czystej postaci:

Chińska Olimpiada Narodowa (uproszczone pismo chińskie: 中华人民共和国全国运动会, tradycyjne pismo chińskie: 中華人民共和國全國運動動, pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Quánguó Yùndònghuì, znana także jako All China Games) – narodowe chińskie "igrzyska", odbywające się co cztery lata (z pewnymi wyjątkami) od roku 1950. Podczas zawodów rywalizują ze sobą poszczególne prowincje kraju.

Rzeka Perłowa (chin. trad. 珠江; chin. upr. 珠江; pinyin Zhū Jiāng) – rzeka w południowych Chinach, uchodząca do Morza Południowochińskiego. Nazwa rzeki pochodzi od występujących w niej licznie w przeszłości perłopławów.

Pismo małopieczęciowe – rodzaj pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e. Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw. pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.

Pismo chińskie powstało najpóźniej 4,5-3,5 tys. lat temu. Proces ten jest trudny do prześledzenia ze względu na brak znalezisk archeologicznych. Wiadomo, że przebiegał on niezależnie od innych ognisk cywilizacyjnych.

Pismo małopieczęciowe – rodzaj pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e. Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw. pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.

Duilian (chin. upr.: 对联;; chin. trad.: 對聯; pinyin: duìlián) lub yinglian (chin. upr.: 楹联; chin. trad.: 楹聯; pinyin: yínglián) – w kulturze chińskiej krótkie poetyckie sentencje umieszczane przy drzwiach wejściowych. Zawieszane są symetrycznie po obydwu stronach drzwi i składają się z takiej samej liczby znaków chińskiego pisma; często parę duilian uzupełnia trzeci slogan, umieszczany nad drzwiami. Poza funkcją czysto ozdobną przekazują swoją treścią głębsze refleksje i mają przynosić błogosławieństwo domowi. Duilian sporządzane są zazwyczaj czarnym lub złotym tuszem na papierze koloru czerwonego i wykaligrafowane przez doświadczonego artystę. Sentencje nie są zapisywane współcześnie używanymi znakami pisma chińskiego, lecz dawniejszymi, bardziej ozdobnymi.

Pismo mon, pismo mońskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z południowo-indyjskiego pisma Pallawa, używany do zapisu języka mon na terenie Birmy. Z dawnego pisma mon wywodzi się współczesne pismo birmańskie oraz pismo lanna w północnej Tajlandii. Od pisma birmańskiego pismo mońskie odróżnia duża ilość tzw. ligatur, czyli kombinacji liter oddających zbitki spółgłoskowe.

Pismo etiopskie (amh. ፊደል fidäl) to pismo, które wykształciło się do zapisu języka gyyz, a z czasem zaczęto w nim zapisywać także inne języki Etiopii (głównie semickie). Obecnie używane jest do zapisu języków etiopskich (m. in. amharskiego i tigrinia) oraz języków omockich. Próby zastosowania pisma etiopskiego do zapisu języków kuszyckich nie przyniosły trwałych rezultatów, zapewne dlatego, że pismo to było postrzegane jako symbol amharskiej dominacji kulturowej.

Determinatyw – znaki stojące w systemach pisma ideograficzno-fonetycznego przed lub po znaku, oznaczające klasę pojęciową, jaką ten znak reprezentuje (drzewa, ludzie, bogowie).

Pismo logograficzne (od gr. logos - mowa, grapho - piszę) - rodzaj pisma złożony z logogramów, odpowiadających na ogół sylabom lub spółgłoskom. W przeciwieństwie do pisma fonetycznego znaki pisma logograficznego mają nie tylko wartość fonetyczną, ale także wartość semantyczną. Podrodzajami pisma logograficznego są pismo piktograficzne i pismo ideograficzne.

Pismo kancelaryjne - to rodzaj chińskiego pisma, który osiągnął szczyt popularności u schyłku Zachodniej Dynastii Han i za rządów Wschodniej Dynastii Han, w I i II wieku. Jako urzędowy rodzaj pisma zastąpił pismo małopieczęciowe.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja