Linki:
Śarada,
Aśoka,
Abdżad,
Abugidy kanadyjskie,
Afaka,
Alfabet,
Alfabet łaciński,
Alfabet Braille'a,
Alfabet Moona,
Alfabet arabski,
Alfabet aramejski,
Alfabet etruski,
Alfabet fenicki,
Alfabet fonetyczny ICAO,
Alfabet gocki,
Alfabet grecki,
Alfabet gruziński,
Alfabet ormiański,
Alfabet semaforowy,
Alfabet syryjski,
Alfabet ugarycki,
Andrzej Gawroński (językoznawca),
Aurebesh,
Bliss (język),
Bopomofo,
Brahmi,
Chữ nôm,
Cirth,
Cyrylica,
Demotyka,
Fonetyka,
Głagolica,
Georg Bühler,
Grantha,
Hangul,
Hieratyka,
Hieroglify,
Hiragana,
Indie,
Indyjskie alfabety sylabiczne,
Interpunkcja,
Język (mowa),
Język angielski,
Język hindi,
Język klingoński,
Język koptyjski,
Język marathi,
Język nepalski,
Języki indoaryjskie,
Kanji,
Katakana,
Kharoszthi,
Kod Morse'a,
Ligatura (pismo),
Man'yōgana,
Międzynarodowy Kod Sygnałowy,
Międzynarodowy alfabet fonetyczny,
Néosigne,
Nüshu,
Pisma egipskie,
Pismo,
Pismo Majów,
Pismo alfabetyczno-sylabiczne,
Pismo bamum,
Pismo bengalskie,
Pismo birmańskie,
Pismo chińskie,
Pismo dżurdżeńskie,
Pismo dongba,
Pismo etiopskie,
Pismo geba,
Pismo gudżarati,
Pismo gurmukhi,
Pismo hebrajskie,
Pismo jawajskie,
Pismo kadamba,
Pismo kannada,
Pismo khmerskie,
Pismo kitańskie,
Pismo klinowe,
Pismo laotańskie,
Pismo linearne A,
Pismo linearne B,
Pismo logograficzne,
Pismo malajalam,
Pismo mandżurskie,
Pismo mongolskie,
Pismo ogamiczne,
Pismo orchońskie,
Pismo orija,
Pismo piktograficzne,
Pismo południowoarabskie,
Pismo sogdyjskie,
Pismo syngaleskie,
Pismo tajskie,
Pismo tamilskie,
Pismo tanguckie,
Pismo telugu,
Pismo tybetańskie,
Pismo ujgurskie,
Pismo yi,
Rowasz,
Runy,
Rygweda,
Sanskryt,
SignWriting,
Sindhi,
Slawistyczny alfabet fonetyczny,
Sojombo,
Spółgłoska drżąca dziąsłowa,
Spółgłoska nosowa dziąsłowa,
Sylabariusz,
Sylabariusz cypryjski,
Sylabariusz czirokeski,
Sylabariusz mende,
Sylabariusz vai,
Tengwar,
Tifinagh,
VII wiek,
Varang kshiti,
Vatteluttu,
X-SAMPA,
Dewanagari (देवनागरी, z
sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari "miasto") –
pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych
Indiach do zapisu kilkunastu
języków z grupy
języków indoaryjskich, m.in.
sanskrytu,
hindi,
marathi,
nepali.
Pismo modi -
alfabet sylabiczny, powstały w XVII w. i stosowany do zapisu języka
marathi w środkowych
Indiach. Po uzyskaniu przez Indie niepodległości został zastąpiony przez pismo
dewanagari.
Randźana, lantsa -
alfabet sylabiczny wywodzący się ze starożytnego indyjskiego pisma
brahmi, używany tradycyjnie do zapisywania języka
newari w
Nepalu, niekiedy także
sanskrytu. Obecnie język newari stosuje pismo
dewanagari, randźana wyszła z użycia w połowie XX w., lecz dokonuje się wysiłków w Nepalu, by zachować znajomość tego alfabetu. Jest używane raczej jako pismo ozdobne, w napisach, szyldach, do zapisywania mantr itd.
Język magadhi,
dewanagari: मागधी, magahi
dewanagari:मगही - język używany przez kilkanaście milionów osób w indyjskim stanie
Bihar. W przeszłości był traktowany jako jeden w wschodnich dialektów
hindi, zwłaszcza że większość użytkowników uczy się literackiego hindi w szkołach i jest on językiem urzędowym w
Biharze. Z tego powodu wielu użytkowników magadhi określa go po prostu jako
hindi. Nowsze badania wykazały jednak, że magadhi genetycznie należy zaliczyć do wschodniej grupy języków indoaryjskich, wraz z
językiem bengalskim czy
asamskim.
Pismo etiopskie (
amh. ፊደል fidäl) to pismo, które wykształciło się do zapisu
języka gyyz, a z czasem zaczęto w nim zapisywać także inne języki Etiopii (głównie semickie). Obecnie używane jest do zapisu
języków etiopskich (m. in.
amharskiego i
tigrinia) oraz
języków omockich. Próby zastosowania pisma etiopskiego do zapisu
języków kuszyckich nie przyniosły trwałych rezultatów, zapewne dlatego, że pismo to było postrzegane jako symbol amharskiej dominacji kulturowej.
Nimadi, nimari - język należący do grupy centralnej języków
indoaryjskich, używany w stanach
Madhya Pradesh i
Uttar Pradesh w północnych
Indiach. Wchodzący w skład
makrojęzyka radźasthani, jest blisko spokrewniony z językami
malwi i
hindi.
Pismo bengalskie -
pismo używane w
Bangladeszu i
Indiach do zapisu
języków:
bengalskiego,
assamskiego oraz kilku innych rzadziej używanych.
Alfabet bengalski to
alfabet sylabiczny. Alfabet ten wywodzi się z pisma
brahmi, a powstał pod wpływem
pisma dewanagari. W
XIX wieku wraz z wprowadzeniem druku litery przebrały kształty standardowe. Nad niektórymi literami stawiana jest matra (poziomy znak nad literą). W języku bengalskim występują
grafemy lub znaki, a nie litery. Pismo to obejmuje 52 znaki podstawowe i 5 znaków dodatkowych. Istnieje 11 grafemów na oznaczenie samogłosek, w tym 2
dyftongi (dyftongów jest w sumie 16 ale tylko 2 mają zapis). Istnieje 35 spółgłosek. Występuje również około 300
ligatur (zbitek spółgłoskowych) czyli dwucząstkowych znaków zapisywanych poziomo, pionowo bądź przez odrębne znaki.
Znaki diakrytyczne (
gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w
alfabetach i innych systemach
pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W
alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.
Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy
andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.
Vatteluttu (
tamil: வட்டெழுத்து
trl. vaṭṭeḻuttu), pismo Pallawa –
alfabet sylabiczny dostosowany do zapisu
języka tamilskiego, używany w południowych Indiach (obecne stany
Kerala i
Tamil Nadu) oraz na
Cejlonie od VI do XIV w. Sama nazwa znaczy dosłownie "okrągłe litery". Litery mają zaokraglone kształty gdyż na południu Indii używano jako materiału do pisania liści palmowych, które mogłyby się rozszczepić gdyby stosowane proste linie wzdłuż włókien. Alfabet vatteluttu wyparł wcześniej używany system pisma zwany
tamil brahmi. Był używany do zapisywania zarówno języka
tamilskiego jak i wczesnej odmiany języka
malajalam. Alternatywną nazwą jest pismo
Pallawa od tamilskiej dynastii panującej od III do V w. n.e. Z pisma vatteluttu wywodzą się również alfabety sylabiczne używane w południowo-wschodniej Azji i Indonezji.
Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na
językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą
języków północnosłowiańskich.
Ghi, ghee lub masło klarowane (
Hindi: घी ghī,
Nepali: घ्यू ghyū,
Urdu: گھی ghī,
Bengali: ঘী ghī,
Marathi: तूप Toop,
Kannada: ತುಪ್ಪ tuppa,
Tamilski: நெய் ney,
Telugu: నెయ్యి neyyi,
Arabski: سمنة samna) –
tłuszcz zwierzęcy wytwarzany przez długotrwałe
gotowanie na małym ogniu i usuwanie szumowin oraz osadów (klarowanie)
masła. Ma bardzo długi okres przydatności do spożycia i cechuje się dobrą palnością. W
Indiach uważany jest za szlachetny i poza kulinariami używany jest też do celów sakralnych (
pudźa,
homa).