Linki:
Buddyzm,
Emotikon,
Epoka Meiji,
FTP,
Gothic (krój pisma japońskiego),
Hiragana,
ISO-2022-JP,
Język japoński,
JIS,
Japonia,
Kana (pismo),
Kanbun,
Kanji,
Karaoke,
Katakana,
Komiks,
Manga,
Mincho,
NATO,
Pismo chińskie,
Rōmaji,
Ruby (znaki),
Sutra,
Systemy pisma CJK,
UTF-16,
UTF-8,
Unicode,
Unix,
V,
VII wiek,
Pismo japońskie wywodzące się z
pisma chińskiego jest jednym z najbardziej skomplikowanych rodzajów pism. Chińskie znaki (słowo
kanji - znaczy "znaki cesarstwa Han") oparte są bowiem na piśmie obrazkowym, gdzie jeden znak symbolizuje jedną ideę.
Sawndip –
logograficzny system pisma używany w przeszłości do zapisywania języka
zhuang w południowych
Chinach (region autonomiczny
Guangxi). Nazwa w języku zhuang znaczy "surowe znaki". W języku chińskim określane są jako Gǔ Zhuàngzì 古壮字 (stare znaki zhuang) lub Fāngkuài Zhuàngzì 方块壮字 (kwadratowe pismo zhuang). Najstarszy zachowany tekst to
stela z epoki
Tang (VII w.). Niektóre znaki pokrywają się z chińskimi, inne zaś zostały stworzone na wzór chińskich. W roku 1957 opracowano nowy system pisma dla języka zhuang, oparty na alfabecie łacińskim, używany od tej pory jako pismo oficjalne. Pomimo to, w roku 1989 wydano słownik znaków zhuang Sawndip Sawdenj (chiń. 古壮字字典 Gǔ Zhuàngzì Zìdiǎn), zawierający znaki używane w manuskryptach.
Pismo małopieczęciowe – rodzaj
pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e.
Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku
Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw.
pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.
Duilian (
chin. upr.: 对联;;
chin. trad.: 對聯;
pinyin: duìlián) lub yinglian (
chin. upr.: 楹联;
chin. trad.: 楹聯;
pinyin: yínglián) – w kulturze chińskiej krótkie poetyckie sentencje umieszczane przy drzwiach wejściowych. Zawieszane są symetrycznie po obydwu stronach drzwi i składają się z takiej samej liczby znaków
chińskiego pisma; często parę duilian uzupełnia trzeci slogan, umieszczany nad drzwiami. Poza funkcją czysto ozdobną przekazują swoją treścią głębsze refleksje i mają przynosić błogosławieństwo domowi. Duilian sporządzane są zazwyczaj czarnym lub złotym tuszem na papierze koloru czerwonego i wykaligrafowane przez doświadczonego artystę. Sentencje nie są zapisywane współcześnie używanymi znakami pisma chińskiego, lecz dawniejszymi, bardziej ozdobnymi.
Chińska Olimpiada Narodowa (
uproszczone pismo chińskie: 中华人民共和国全国运动会,
tradycyjne pismo chińskie: 中華人民共和國全國運動動,
pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Quánguó Yùndònghuì, znana także jako All China Games) – narodowe
chińskie "igrzyska", odbywające się co cztery lata (z pewnymi wyjątkami) od roku 1950. Podczas zawodów rywalizują ze sobą poszczególne prowincje kraju.
Chińskie Muzeum Lotnictwa (
ang. China Aviation Museum,
uproszczone pismo chińskie 中国航空博物馆,
tradycyjne pismo chińskie 中國航空博物館,
hanyu pinyin Zhōngguó Hángkōng Bówùguǎn) – muzeum lotnictwa
chińskiego położone około 60 kilometrów na północ od
Pekinu. W muzeum prezentowane są samoloty i śmigłowce wojskowego lotnictwa Chin, uzbrojenie przeciwlotnicze, stacje radiolokacyjne oraz pociski klasy ziemia powietrze.
Napisy na kościach wróżebnych – najstarsza zachowana forma
pisma chińskiego (jeśli nie liczyć wcześniejszych
pojedynczych znalezisk). Są to inskrypcje, które ryto na skorupach żółwi (甲) i kościach zwierzęcych (骨) podczas procesu wróżenia w czasach dynastii
Shang. Od nich wywodzą się
Napisy na brązach.
Chữ nôm (𡦂喃 dosł. "Pismo Południowe") - to historyczne narodowe pismo
Wietnamu wywodzące się z
pisma chińskiego (
wietn. hán tự), zapożyczonego do tego kraju w
XIV wieku. Chữ nôm było używane do początku XX w., kiedy zostało zastąpione przez przystosowany do wietnamskiej wymowy alfabet łaciński (
wietn. quốc ngữ, chiń. 國語).
Pismo wzorcowe (jap. kaisho) - to licząca ok. 1700 lat, nadal używana
kaligraficzna odmiana
pisma chińskiego. Pod względem popularności w publikacjach drukowanych kaishu ustępuje obecnie jedynie
Songti, wywodzącej się z niego
czcionce drukarskiej.
Gaoliang (
chin. trad. 高粱酒,
chin. upr. 高粱酒,
pinyin gāoliáng jǐu) - rodzaj
wódki wytwarzanej z uprawianego w
Chinach i szerzej, w Azji Wschodniej, odmiany
sorgo, przeważnie
sorga japońskiego.
Język jin (
chin. upr.: 晋语;
chin. trad.: 晉語;
pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów
języka chińskiego, używany w
północnej części
Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w
Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt
języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny
język.
Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL,
chiń. upr.: 全国人民代表大会,
chiń. trad.: 全國人民代表大會; skrót:人大;
pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì) – parlament
Chińskiej Republiki Ludowej.
Shanghai Automotive Industry Corporation (SAIC,
chiń upr. 上海汽车工业(集团)总公司,
chiń. trad. 上海汽車工業(集團)總公司,
pinyin Shànghǎi Qìchē Gōngyè (Jítuán) Zǒnggōngsī) –
chińskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów z siedzibą w
Szanghaju.
Przegląd Światowy (
chin. trad. 萬國公報,
chin. upr. 万国公报,
pinyin Wàn Guó Gōng Bào) –
chińska gazeta o charakterze informacyjnym wydawana przez misjonarzy chrześcijańskich w
Szanghaju. Zajmowało się głównie aktualnymi problemami polityki międzynarodowej. Była jednym z pierwszych pism tego typu w kraju.
Jinyi Wei (
chiń. upr. 锦衣卫,
chiń. trad. 錦衣衛, dosł. Strażnicy w Brokacie) −
chińska tajna policja epoki Cesarstwa, utworzona przez
Hongwu, pierwszego władcę z
dynastii Ming w
1382 roku.
Przekazy o kraju Wa (
chin. upr.: 倭人传;
chin. trad.: 倭人傳;
pinyin: Wōrénzhuàn;
jap. 倭人伝, Wajinden) – chiński tekst stanowiący część Kroniki Trzech Królestw (Sanguo Zhi, 三國志), spisany w okresie ok. 280-297 n.e., będący jednym z najstarszych źródeł historycznych dotyczących
Japonii.
Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA;
chin. upr.: 国家航天局;
chin. trad.: 國家航天局;
pinyin: Guójiā Hángtiānjú) - państwowa instytucja utworzona 22 kwietnia 1993, zarządzająca
chińskim programem kosmicznym.
Chińczycy Han (nazwa własna
漢 /
汉 /
Hàn; Hanowie) -
naród zamieszkujący głównie
Chiny, gdzie stanowią ok. 92% ludności (reszta należy do oficjalnie wymienianych 55 mniejszości), a także
Tajwan, gdzie również stanowią większą część populacji wyspy, ok. 20 mln. Są najliczniejszym narodem na świecie, ogółem liczą ok. 1,3 mld (ok. 19% populacji).
Pismo mon, pismo mońskie -
alfabet sylabiczny wywodzący się z południowo-indyjskiego
pisma Pallawa, używany do zapisu
języka mon na terenie
Birmy. Z dawnego pisma mon wywodzi się współczesne
pismo birmańskie oraz
pismo lanna w północnej
Tajlandii. Od pisma birmańskiego pismo mońskie odróżnia duża ilość tzw. ligatur, czyli kombinacji liter oddających zbitki spółgłoskowe.
Doktryna Trzech zasad ludowych (
chiń. trad. 三民主義,
upr. 三民主义) zwana też doktryną Sanmin jest filozofią polityczną wykreowaną przez
Sun Jat-sena, aby Chińczycy byli wolnym, silnym i prosperującym narodem.