Pismo klinowe

Pismo klinowe to najstarsza, na Bliskim Wschodzie, odmiana pisma, stworzona najprawdopodobniej przez Sumerów ok. 3500 lat przed naszą erą. Pierwotnie było złożone z przedstawień rysunkowych, które wyobrażały przedmioty albo jeden charakterystyczny ich element, a przy bardziej abstrakcyjnych pojęciach – kompozycje symboliczne. Na początku system był całkowicie ideograficzny (obrazkowy). Każdy znak miał znaczenie podstawowe, do którego dochodziły znaczenia poboczne. Nazwa pochodzi od kształtu znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą kawałka trzciny. Jego powstanie, w IV tysiącleciu p.n.e., związane było z administracyjnymi i gospodarczymi potrzebami rozwijającej się coraz bardziej cywilizacji. Do największego rozkwitu doszło w XIV-XIII w. p.n.e. z uwagi na wagę języka akadyjskiego na Bliskim Wschodzie, w którym było zapisywane. Pismo klinowe używane było aż do okresu panowania na Bliskim Wschodzie hellenistycznej dynastii Seleucydów w II w. p.n.e.

Dialekt asyryjski języka akadyjskiego – odmiana języka akadyjskiego, która wykształciła się na przełomie trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e. na północnych obszarach Mezopotamii. Zapisywany był pismem klinowym i używany do połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e., zanikł po upadku imperium asyryjskiego w 612 roku p.n.e. Poświadczony został przez teksty, zapisane na tabliczkach glinianych, z których największa część datowana jest na okres IX–VII wiek p.n.e.

Asyryjski Kościół Wschodu, znany bardziej pod nazwą Chaldejski Asyryjski Kościół Wschodni, choć na na Bliskim i Środkowym Wschodzie przymiotnik "chaldejski" tradycyjnie odnosi się do asyryjskiego Kościoła unickiego.

Pismo bieżące (chiń. xingshu, jap. gyōsho, kor. haengseo) - odmiana chińskiego pisma, wywodząca się z pisma kancelaryjnego, charakteryzująca się uproszczeniem formy i łączeniem osobnych kresek w całości wykonywane jednym pociągnięciem pędzla (obecnie pióra lub długopisu). Używane jest do sporządzania notatek i jako podstawowe pismo odręczne, a także jako styl kaligraficzny. Pismo bieżące, ze względu na przyspieszenie pisania i upraszczanie znaków, można uznać za krok w kierunku stworzenia stenografii chińskiej. Podobną funkcję pełniło również pismo trawiaste, które było jeszcze bardziej uproszczone.

Pismo tai dam - system pisma służący do zapisywania języka tai dam w Wietnamie i Laosie. Początki tego pisma nie są znane, ale kształt liter przypomina pismo tajskie i laotańskie. W przeciwieństwie do tych systemów pisma, które są abugidami, pismo tai dam jest "prawdziwym" alfabetem.

Jemeńskie Siły Powietrzne zostały założone w 1990 roku. Dysponują ponad 200 samolotami głownie produkcji radzieckiej i są druga lotniczą siłą na Bliskim Wschodzie. W sumie obsługę naziemną stanowi 3 tysiące ludzi.

Język/dialekt babiloński – jeden z głównych dialektów języka akadyjskiego, który wykształcił się na początku II tys. p.n.e. z dialektu staroakadyjskiego na obszarze środkowej i południowej Mezopotamii. W użyciu pozostawał do końca I tys. p.n.e. Zapisywany był w piśmie klinowym. W rozwoju języka babilońskiego wyróżnianych jest pięć etapów: starobabiloński, średniobabiloński, młodobabiloński, nowobabiloński i późnobabiloński

Pismo kadamba - system pisma opracowany specjalnie dla języka kannada. Pismo kadamba powstało na bazie pisma brahmi w okresie panowania południowoindyjskiej dynastii Kadamba (IV-VI w.) i stąd wzięło swoją nazwę. Alfabet ten był w użyciu do X w. Wywodzą się od niego z kolei dwa alfabety używane do tej pory przez dziesiątki milionów ludzi w Indiach: pismo kannada i telugu.

Epoka brązu – jedna z epok prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., w Polsce 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 – 700 p.n.e., kiedy to na Bliskim Wschodzie zaczęły tworzyć się pierwsze państwa i pojawiło się niewolnictwo, a na większości obszarów Europy rozpoczął się stopniowy rozkład wspólnoty pierwotnej.

Pismo pahlavi - system pisma używany do zapisywania różnych odmian języka średnioperskiego w czasach panowania dynastii Sasanidów (III-VII w.). Wywodzi się z pisma aramejskiego i podobnie jak ono, zapisywane było od strony prawej do lewej. Posiadało kilka różnych wariantów. Pismo pahlavi zalicza się do tzw. abdżadów, tzn. nie jest pełnym alfabetem, gdyż samogłoski nie są zapisywane. Dodatkowa trudność polegała na tym, że język średnioperski posiadał znacznie więcej spółgłosek, niż język aramejski, wobec czego niektóre litery reprezentowały różne dźwięki. Z pisma pahlavi powstał znacznie doskonalszy system pisma, tzw. alfabet awestyjski, używany do zapisywania religijnych tekstów zoroasztryjskich, gdzie wymagana była większa precyzja zapisu, oraz kilka innych systemów pisma.

Logogram – rodzaj ideogramu, w którym symbol reprezentujący obiekt nie jest wizualnie związany z tym obiektem. Przykładem zastosowania logogramów jest sumeryjskie pismo klinowe.

Kananejczycy (nazwa od akad. kinahhu - "purpura", także: Chananejczycy) – starożytny lud zachodniosemicki, przybyły do Palestyny i Libanu (Syro-Palestyna) z Półwyspu Arabskiego pod koniec III tysiąclecia p.n.e. Według Biblii Kananejczycy pochodzili od Kanaana, syna Chama. Już w III tysiącleciu p.n.e. Kananejczycy wykształcili wysoką kulturę materialną i duchową oraz alfabetyczne pismo klinowe (Ras Szamra, Ebla, Ugarit). Zajmowali się rolnictwem, rzemiosłem i handlem. Ich głównymi bogami byli: El, Baal i Astarte. Stworzyli liczne państwa np. Jamhad ze stolicą w Halab (dzisiejsze Aleppo, Karkemisz, Katna. Założyli dobrze prosperujące porty: Ugarit i Byblos. Kananejczycy, którzy zamieszkali w Palestynie (nadając jej nazwę Kanaan) zostali częściowo podbici przez Izraelitów pod wodzą Jozuego w wieku XIII wieku p.n.e. Resztę ich siedzib podbił król Izraela i Judy – Dawid, w X wieku p.n.e.

Babilońska Lista Królów - lista królów i dynastii władających Babilonią, powstała w gŀównej mierze w oparciu o trzy zachowane do naszych czasów, spisane pismem klinowym na glinianych tabliczkach, następujące listy królów: Babilońską Listę Królów A (zawiera imiona wszystkich królów Babilonu począwszy od wŀadców z I dynastii z Babilonu, a na wŀadcach z X dynastii z Babilonu kończąc), Babilońską Listę Królów B (zawiera imiona królów Babilonu z I i II dynastii z Babilonu) i Synchronistyczną Listę Królów (zawiera imiona kolejnych królów Asyrii i współczesnych im królów Babilonii).

Studia Orientalia Christiana. Collectanea - rocznik wydawany przez Franciszkańskie Centrum Studiów o Chrześcijańskim Wschodzie w Kairze (Egipt). Na każdy z woluminów składają się artykuły dotyczące zagadnień dotyczących Kościołów Wschodnich, arabskiego chrześcijaństwa oraz obecności i działalności franciszkanów na Bliskim Wschodzie.

Piktofonogram to znak pisma składający się z elementów fonetycznych i semantycznych, często jest formą przejściową w ewolucji pisma od ideograficznego do pisma pisma fonetycznego. Jako taki, piktofonogram jest powiązany z językiem, do zapisu którego go użyto (choć więź ta nie jest tak silna, jak w przypadku pisma fonetycznego).

Speedcar Series – seria wyścigowa powstała w 2008 roku. Wyścigi odbyły się w krajach na Bliskim Wschodzie i Azji. Zawodnicy ścigali się identycznymi samochodami napędzanymi silnikami V8 o mocy 620 KM.

Asyryjska Lista Królów - lista ta zawiera imiona wszystkich władców Asyrii wraz z okresem ich panowania (o ile jest znany) począwszy od królów "mieszkających w namiotach" aż do ostatniego króla Asyrii (Aššur-uballiţ II). Została ona odtworzona na podstawie oryginalnej Asyryjskiej Listy Królów (dalej w skrócie ALK) której tekst, spisany pismem klinowym na glinianych tabliczkach, odkryto w asyryjskich archiwach w Aszur, Niniwie i Dur-Szarrukin.


Pismo Gupta - późna odmiana pisma brahmi, używana do zapisywania sanskrytu w okresie panowania w Indiach dynastii Guptów. Z pisma Gupta wywodzi się szereg późniejszych alfabetów północnoindyjskich oraz pismo tybetańskie. Stanowi ono ważne ogniwo pośrednie pomiędzy pismem brahmi znanym z inskrypcji cesarza Aśoki a współczesnymi indyjskimi systemami pisma. Poważne badania naukowe nad tym systemem pisma rozpoczęły się po odkryciu w roku 1946 skarbu w postaci 2000 złotych monet wybitych przez królów z dynastii Guptów.

Umowa Fajsal–Weizmann została podpisana w dniu 3 stycznia 1919 przez Emira Fajsala I (syn króla Hidżaz) i Chaima Weizmanna (przedstawiciel Światowej Organizacji Syjonistycznej) jako część Konferencji pokojowej w Paryżu. Umowa dotyczyła rozstrzygnięcia sporów na Bliskim Wschodzie powstałych po zakończeniu I wojny światowej. Było to krótkotrwałe porozumienie arabsko-żydowskie w zakresie ustanowienia ojczyzny dla narodu żydowskiego w Palestynie i rozwoju narodu arabskiego na Bliskim Wschodzie.

Alfabet awestyjski - system pisma powstały na bazie pisma pahlavi w Persji w okresie panowania dynastii Sasanidów. W odróżnienia od pisma pahlavi, które było stosunkowo nieprecyzyjnym abdżadem, w którym niektóre znaki mogły oznaczać różne dźwięki, pismo awestyjskie jest już pełnym alfabetem, posiada znacznie więcej liter. Znaki samogłoskowe wykazują podobieństwo do liter alfabetu greckiego. Nazwa "alfabet awestyjski" związana jest z tekstem Awesty, którą zaczęto wówczas po raz pierwszy spisywać po wielu wiekach przekazywania ustnego. Podobnie jak wiele innych alfabetów pochodzenia semickiego, tekst awestyjski zapisuje się od strony prawej do lewej. Pismo to wyszło z użycia w VIII w. w wyniku podboju Iranu przez Arabów.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja