Pismo laotańskie

Pismo laotańskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z alfabetu khmerskiego, a pośrednio z indyjskiego pisma brahmi poprzez vatteluttu. Wykazuje duże podobieństwa do pisma tajskiego, jednak w porównaniu z nim, po reformie ortografii przeprowadzonej w latach 60., jest bardziej fonetyczne. Używane jest do zapisywania zarówno języka laotańskiego, jak i języków mniejszości narodowych na terenie Laosu.

Pismo khmerskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z brahmi poprzez vatteluttu, używany do zapisywania głównie języka khmerskiego. Najstarsze znane zabytki pochodzą z VII w. Ze starożytnego pisma khmerskiego wyodrębniło się również pismo tajskie i laotańskie.

Pismo mon, pismo mońskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z południowo-indyjskiego pisma Pallawa, używany do zapisu języka mon na terenie Birmy. Z dawnego pisma mon wywodzi się współczesne pismo birmańskie oraz pismo lanna w północnej Tajlandii. Od pisma birmańskiego pismo mońskie odróżnia duża ilość tzw. ligatur, czyli kombinacji liter oddających zbitki spółgłoskowe.

Pismo tai dam - system pisma służący do zapisywania języka tai dam w Wietnamie i Laosie. Początki tego pisma nie są znane, ale kształt liter przypomina pismo tajskie i laotańskie. W przeciwieństwie do tych systemów pisma, które są abugidami, pismo tai dam jest "prawdziwym" alfabetem.

Pismo czakma (język czakma: (Ajhā pāṭh)) – alfabet sylabiczny wywodzący się ze staroindyjskiego pisma brahmi, używany tradycyjnie do zapisywania języka czakma. Obecnie do zapisu języka czakma stosuje się najczęściej pismo bengalskie, natomiast alfabet czakma zaadoptowano na potrzeby blisko spokrewnionego języka tanchangya. Pismo czakma wykazuje duże podobieństwo do alfabetu birmańskiego.

Pismo - alfabet sylabiczny pochodzenia indyjskiego, wywodzący się posrednio ze starożytnego pisma brahmi, używany do niedawna do zapisu języka szan w Birmie. Obecnie niewielu Szanów potrafi się nim posługiwać. Podobnie jak pismo birmańskie, charakteryzuje się mocno zaokrąglonym kształtem liter. Niektóre litery są identyczne z birmańskimi. Kierunek pisania: od lewej do prawej.

Pismo brahmi( ब्राह्मी , trl. brāhmī ) - najstarszy znany system pisma indyjskiego, poświadczony od III w. p.n.e., od którego wywodzą się obecnie używane alfabety indyjskie, a także alfabet tybetański oraz pisma Azji Południowo-Wschodniej. Pismo brahmi wywodzi się z alfabetu fenickiego, lecz ma charakter pisma alfabetyczno-sylabicznego. Najsławniejniejsze inskrypcje w tym piśmie to edykty cesarza Aśoki wyryte w kamieniu.

Randźana, lantsa - alfabet sylabiczny wywodzący się ze starożytnego indyjskiego pisma brahmi, używany tradycyjnie do zapisywania języka newari w Nepalu, niekiedy także sanskrytu. Obecnie język newari stosuje pismo dewanagari, randźana wyszła z użycia w połowie XX w., lecz dokonuje się wysiłków w Nepalu, by zachować znajomość tego alfabetu. Jest używane raczej jako pismo ozdobne, w napisach, szyldach, do zapisywania mantr itd.

Pismo czamskie – alfabet sylabiczny wywodzący się pośrednio ze starożytnego indyjskiego pisma brahmi, używany w przeszłości do zapisu języka czamskiego na terenie obecnego Wietnamu i Kambodży.

Vatteluttu (tamil: வட்டெழுத்து trl. vaṭṭeḻuttu), pismo Pallawa – alfabet sylabiczny dostosowany do zapisu języka tamilskiego, używany w południowych Indiach (obecne stany Kerala i Tamil Nadu) oraz na Cejlonie od VI do XIV w. Sama nazwa znaczy dosłownie "okrągłe litery". Litery mają zaokraglone kształty gdyż na południu Indii używano jako materiału do pisania liści palmowych, które mogłyby się rozszczepić gdyby stosowane proste linie wzdłuż włókien. Alfabet vatteluttu wyparł wcześniej używany system pisma zwany tamil brahmi. Był używany do zapisywania zarówno języka tamilskiego jak i wczesnej odmiany języka malajalam. Alternatywną nazwą jest pismo Pallawa od tamilskiej dynastii panującej od III do V w. n.e. Z pisma vatteluttu wywodzą się również alfabety sylabiczne używane w południowo-wschodniej Azji i Indonezji.

Pismo lanna, pismo tai tham - stary alfabet sylabiczny wywodzący się pośrednio z indyjskiego pisma brahmi, używany tradycyjnie do zapisu trzech współczesnych języków: północno-tajskiego tai lü oraz khün. Poza tym w przeszłości używany był także w manuskryptach pisanych na liściach palmowych w języku starolaotańskim. Obecnie język północno-tajski zapisywany jest pismem tajskim, zaś pismo lanna powoli wychodzi z użycia. Jego znajomość jest kultywowana głównie w klasztorach buddyjskich

Pismo ahom - alfabet sylabiczny wywodzący się z pisma brahmi, używany w przeszłości do zapisywania języka ahom na terenie dawnego królestwa Ahom (dzisiejszy Asam).

Pismo birmańskie - alfabet sylabiczny pochodzenia indyjskiego, wywodzący się z pisma mon, przystosowany do zapisywania języka birmańskiego. Podstawowym elementem pisma jest spółgłoska z domyślną samogłoską "a". Inne samogłoski zapisuje się za pomocą znaków diakrytycznych. Najstarsze zachowane inskrypcje pochodzą z XI w.

Lontara, pismo bugijsko-makasarskie - alfabet sylabiczny pochodzenia indyjskiego, wywodzący się z vatteluttu, a pośrednio z brahmi, używany tradycyjnie do zapisu języków bugijskiego i makasarskiego na indonezyjskiej wyspie Sulawesi (Celebes). Nazwa lontara pochodzi od malajskiego słowa lontar oznaczającego rodzaj palmy, której liści używano jako materiału do manuskryptów. P W przeszłości sporządzano w nim urzędowe dokumenty i mapy, spisywano umowy etc. W języku bugijskim pismo to nosi nazwę urupu sulapa eppa, co dosłownie znaczy "pismo czworokątne".

Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) - język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących - głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.

Pismo kannada - alfabet sylabiczny wywodzący się pośrednio z pisma brahmi poprzez pismo kadamba, używany do zapisywania języka kannada oraz niektórych pomniejszych języków w południowo-zachodniej części Indii, np. konkani, tulu, czy kodava.

Pismo Gupta - późna odmiana pisma brahmi, używana do zapisywania sanskrytu w okresie panowania w Indiach dynastii Guptów. Z pisma Gupta wywodzi się szereg późniejszych alfabetów północnoindyjskich oraz pismo tybetańskie. Stanowi ono ważne ogniwo pośrednie pomiędzy pismem brahmi znanym z inskrypcji cesarza Aśoki a współczesnymi indyjskimi systemami pisma. Poważne badania naukowe nad tym systemem pisma rozpoczęły się po odkryciu w roku 1946 skarbu w postaci 2000 złotych monet wybitych przez królów z dynastii Guptów.

Pismo manipuri, język manipuri: meitei mayek) - alfabet sylabiczny wywodzący się z brahmi, używany do XVIII w. do zapisywania języka manipuri (meithei) w północno-wschodnich Indiach. Po spaleniu większości tekstów na początku XVIII w. przez króla Pamheibę w późniejszym okresie stosowano pismo bengalskie, lecz ostatnio czyni się wysiłki na rzecz przywrócenia do życia tego alfabetu.

Pismo kadamba - system pisma opracowany specjalnie dla języka kannada. Pismo kadamba powstało na bazie pisma brahmi w okresie panowania południowoindyjskiej dynastii Kadamba (IV-VI w.) i stąd wzięło swoją nazwę. Alfabet ten był w użyciu do X w. Wywodzą się od niego z kolei dwa alfabety używane do tej pory przez dziesiątki milionów ludzi w Indiach: pismo kannada i telugu.

Pismo tamilskie, alfabet tamilski - jeden z indyjskich systemów pisma, wywodzący się ze starożytnego brahmi, używany do zapisywania języka tamilskiego.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja