Pismo tajskie

Pismo tajskie, alfabet tajski (język tajski:อักษรไทย àksŏn thai) - alfabet sylabiczny używany do zapisu głównie języka tajskiego. Posiada 44 znaki spółgłoskowe, 15 podstawowych znaków samogłoskowych oraz 4 znaki do oznaczania tonów.

Pismo lanna, pismo tai tham - stary alfabet sylabiczny wywodzący się pośrednio z indyjskiego pisma brahmi, używany tradycyjnie do zapisu trzech współczesnych języków: północno-tajskiego tai lü oraz khün. Poza tym w przeszłości używany był także w manuskryptach pisanych na liściach palmowych w języku starolaotańskim. Obecnie język północno-tajski zapisywany jest pismem tajskim, zaś pismo lanna powoli wychodzi z użycia. Jego znajomość jest kultywowana głównie w klasztorach buddyjskich

Dehong dai - alfabet sylabiczny pochodzący od staroindyjskiego pisma brahmi, wykorzystywany do zapisu języka tai ne z grupy tajskiej używanego w południowo zachodniej części prowincji Yunnan w Chinach. Po drugiej wojnie światowej wprowadzono dodatkowe znaki dla oznaczenia tonów.

Pismo mon, pismo mońskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z południowo-indyjskiego pisma Pallawa, używany do zapisu języka mon na terenie Birmy. Z dawnego pisma mon wywodzi się współczesne pismo birmańskie oraz pismo lanna w północnej Tajlandii. Od pisma birmańskiego pismo mońskie odróżnia duża ilość tzw. ligatur, czyli kombinacji liter oddających zbitki spółgłoskowe.

Pismo bengalskie - pismo używane w Bangladeszu i Indiach do zapisu języków: bengalskiego, assamskiego oraz kilku innych rzadziej używanych. Alfabet bengalski to alfabet sylabiczny. Alfabet ten wywodzi się z pisma brahmi, a powstał pod wpływem pisma dewanagari. W XIX wieku wraz z wprowadzeniem druku litery przebrały kształty standardowe. Nad niektórymi literami stawiana jest matra (poziomy znak nad literą). W języku bengalskim występują grafemy lub znaki, a nie litery. Pismo to obejmuje 52 znaki podstawowe i 5 znaków dodatkowych. Istnieje 11 grafemów na oznaczenie samogłosek, w tym 2 dyftongi (dyftongów jest w sumie 16 ale tylko 2 mają zapis). Istnieje 35 spółgłosek. Występuje również około 300 ligatur (zbitek spółgłoskowych) czyli dwucząstkowych znaków zapisywanych poziomo, pionowo bądź przez odrębne znaki.

Alfabet awestyjski - system pisma powstały na bazie pisma pahlavi w Persji w okresie panowania dynastii Sasanidów. W odróżnienia od pisma pahlavi, które było stosunkowo nieprecyzyjnym abdżadem, w którym niektóre znaki mogły oznaczać różne dźwięki, pismo awestyjskie jest już pełnym alfabetem, posiada znacznie więcej liter. Znaki samogłoskowe wykazują podobieństwo do liter alfabetu greckiego. Nazwa "alfabet awestyjski" związana jest z tekstem Awesty, którą zaczęto wówczas po raz pierwszy spisywać po wielu wiekach przekazywania ustnego. Podobnie jak wiele innych alfabetów pochodzenia semickiego, tekst awestyjski zapisuje się od strony prawej do lewej. Pismo to wyszło z użycia w VIII w. w wyniku podboju Iranu przez Arabów.

Pismo saurasztra - alfabet sylabiczny, tradycyjnie używany do zapisu indoaryjskiego języka saurasztryjskiego w południowych Indiach. Powstał pod koniec XIX w., obecnie najczęściej używa się zmodyfikowanej wersji pisma tamilskiego. Podobnie jak inne alfabety indyjskie, obowiązuje kierunek pisma od lewej do prawej, w liniach poziomych.

Pismo syngaleskie, pismo sinhala – alfabet sylabiczny używany do zapisu języka syngaleskiego na Cejlonie. Na Sri Lance służy również do zapisu buddyjskich tekstów w języku palijskim.

Pismo kayah li - alfabet sylabiczny stworzony w 1962 roku dla zapisu języka kayah używanego w stanach Kayah i Karen w Birmie. Kształt liter wzorowany jest na piśmie birmańskim oraz tajskim, jednak większość liter powstała w sposób niezależny.

Pismo tybetańskie - alfabet sylabiczny używany do zapisu języka tybetańskiego oraz języków pokrewnych (dzongkha, ladakhi i czasami balti). Wywodzi się z północnoindyjskich systemów pisma, dlatego też zarówno kształt niektórych liter, jak i sposób zapisu samogłosek wykazuje wyraźne podobieństwo do alfabetów indyjskich. Pismo tybetańskie posiada dwie główne odmiany: དབུ་ཅན་ dbu-can (uchen), używaną w druku, oraz formę kursywną དབུ་མེད་ dbu-med (umé) wykorzystywaną w piśmie odręcznym. Pismo tybetańskie wywarło także wpływ na powstanie pisma lepcza .

Pismo tybetańskie - alfabet sylabiczny używany do zapisu języka tybetańskiego oraz języków pokrewnych (dzongkha, ladakhi i czasami balti). Wywodzi się z północnoindyjskich systemów pisma, dlatego też zarówno kształt niektórych liter, jak i sposób zapisu samogłosek wykazuje wyraźne podobieństwo do alfabetów indyjskich. Pismo tybetańskie posiada dwie główne odmiany: དབུ་ཅན་ dbu-can (uchen), używaną w druku, oraz formę kursywną དབུ་མེད་ dbu-med (umé) wykorzystywaną w piśmie odręcznym. Pismo tybetańskie wywarło także wpływ na powstanie pisma lepcza [1].

Pismo - alfabet sylabiczny pochodzenia indyjskiego, wywodzący się posrednio ze starożytnego pisma brahmi, używany do niedawna do zapisu języka szan w Birmie. Obecnie niewielu Szanów potrafi się nim posługiwać. Podobnie jak pismo birmańskie, charakteryzuje się mocno zaokrąglonym kształtem liter. Niektóre litery są identyczne z birmańskimi. Kierunek pisania: od lewej do prawej.

Pismo czakma (język czakma: (Ajhā pāṭh)) – alfabet sylabiczny wywodzący się ze staroindyjskiego pisma brahmi, używany tradycyjnie do zapisywania języka czakma. Obecnie do zapisu języka czakma stosuje się najczęściej pismo bengalskie, natomiast alfabet czakma zaadoptowano na potrzeby blisko spokrewnionego języka tanchangya. Pismo czakma wykazuje duże podobieństwo do alfabetu birmańskiego.

Znaki diakrytyczne (gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w alfabetach i innych systemach pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Znaki diakrytyczne (gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w alfabetach i innych systemach pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja