Pismo złożone

Pismo złożone - rodzaj pisma, w którym w różnych proporacjach i na różne sposoby mieszają się elementy fonetyczne i semantyczne (logograficzne), np. pismo chińskie, pismo japońskie. Wyróżnić można kilka podtypów pisma złożonego, które rzadko występują w idealnie czystej postaci:

Pismo logograficzne (od gr. logos - mowa, grapho - piszę) - rodzaj pisma złożony z logogramów, odpowiadających na ogół sylabom lub spółgłoskom. W przeciwieństwie do pisma fonetycznego znaki pisma logograficznego mają nie tylko wartość fonetyczną, ale także wartość semantyczną. Podrodzajami pisma logograficznego są pismo piktograficzne i pismo ideograficzne.

Pismo tai dam - system pisma służący do zapisywania języka tai dam w Wietnamie i Laosie. Początki tego pisma nie są znane, ale kształt liter przypomina pismo tajskie i laotańskie. W przeciwieństwie do tych systemów pisma, które są abugidami, pismo tai dam jest "prawdziwym" alfabetem.

Pismo mon, pismo mońskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z południowo-indyjskiego pisma Pallawa, używany do zapisu języka mon na terenie Birmy. Z dawnego pisma mon wywodzi się współczesne pismo birmańskie oraz pismo lanna w północnej Tajlandii. Od pisma birmańskiego pismo mońskie odróżnia duża ilość tzw. ligatur, czyli kombinacji liter oddających zbitki spółgłoskowe.

Piktofonogram to znak pisma składający się z elementów fonetycznych i semantycznych, często jest formą przejściową w ewolucji pisma od ideograficznego do pisma pisma fonetycznego. Jako taki, piktofonogram jest powiązany z językiem, do zapisu którego go użyto (choć więź ta nie jest tak silna, jak w przypadku pisma fonetycznego).

Pismo małopieczęciowe – rodzaj pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e. Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw. pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.

Pismo kancelaryjne - to rodzaj chińskiego pisma, który osiągnął szczyt popularności u schyłku Zachodniej Dynastii Han i za rządów Wschodniej Dynastii Han, w I i II wieku. Jako urzędowy rodzaj pisma zastąpił pismo małopieczęciowe.

Pismo małopieczęciowe – rodzaj pisma chińskiego ujednoliconego na potrzeby powstałego w 221 r. p.n.e. Cesarstwa Chińskiego. Używane było przez ponad dwa wieki do schyłku Zachodniej Dynastii Han (8 r. n.e.), kiedy zastąpiono je tzw. pismem kancelaryjnym (隶书). Nazwa pisma małopieczęciowego wywodzi się od pieczęci urzędowych, które w cesarstwie były szeroko stosowaną formą autoryzacji i zabezpieczania korespondencji urzędowej.

Pismo analityczne to rodzaj pisma, w którym obok piktogramów i ideogramów występują znaki fonetyczne, dlatego pismo to nazywa się też pismem rebusowym (przypomina współczesne rebusy).

Pismo chińskie (jap. kanji, kor.: hancha, wietn.: hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne) stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego, a w mniejszym stopniu także koreańskiego.

Duilian (chin. upr.: 对联;; chin. trad.: 對聯; pinyin: duìlián) lub yinglian (chin. upr.: 楹联; chin. trad.: 楹聯; pinyin: yínglián) – w kulturze chińskiej krótkie poetyckie sentencje umieszczane przy drzwiach wejściowych. Zawieszane są symetrycznie po obydwu stronach drzwi i składają się z takiej samej liczby znaków chińskiego pisma; często parę duilian uzupełnia trzeci slogan, umieszczany nad drzwiami. Poza funkcją czysto ozdobną przekazują swoją treścią głębsze refleksje i mają przynosić błogosławieństwo domowi. Duilian sporządzane są zazwyczaj czarnym lub złotym tuszem na papierze koloru czerwonego i wykaligrafowane przez doświadczonego artystę. Sentencje nie są zapisywane współcześnie używanymi znakami pisma chińskiego, lecz dawniejszymi, bardziej ozdobnymi.

Chińska Olimpiada Narodowa (uproszczone pismo chińskie: 中华人民共和国全国运动会, tradycyjne pismo chińskie: 中華人民共和國全國運動動, pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Quánguó Yùndònghuì, znana także jako All China Games) – narodowe chińskie "igrzyska", odbywające się co cztery lata (z pewnymi wyjątkami) od roku 1950. Podczas zawodów rywalizują ze sobą poszczególne prowincje kraju.

Chińskie Muzeum Lotnictwa (ang. China Aviation Museum, uproszczone pismo chińskie 中国航空博物馆, tradycyjne pismo chińskie 中國航空博物館, hanyu pinyin Zhōngguó Hángkōng Bówùguǎn) – muzeum lotnictwa chińskiego położone około 60 kilometrów na północ od Pekinu. W muzeum prezentowane są samoloty i śmigłowce wojskowego lotnictwa Chin, uzbrojenie przeciwlotnicze, stacje radiolokacyjne oraz pociski klasy ziemia powietrze.

Pismo pahlavi - system pisma używany do zapisywania różnych odmian języka średnioperskiego w czasach panowania dynastii Sasanidów (III-VII w.). Wywodzi się z pisma aramejskiego i podobnie jak ono, zapisywane było od strony prawej do lewej. Posiadało kilka różnych wariantów. Pismo pahlavi zalicza się do tzw. abdżadów, tzn. nie jest pełnym alfabetem, gdyż samogłoski nie są zapisywane. Dodatkowa trudność polegała na tym, że język średnioperski posiadał znacznie więcej spółgłosek, niż język aramejski, wobec czego niektóre litery reprezentowały różne dźwięki. Z pisma pahlavi powstał znacznie doskonalszy system pisma, tzw. alfabet awestyjski, używany do zapisywania religijnych tekstów zoroasztryjskich, gdzie wymagana była większa precyzja zapisu, oraz kilka innych systemów pisma.

Chữ nôm (𡦂喃 dosł. "Pismo Południowe") - to historyczne narodowe pismo Wietnamu wywodzące się z pisma chińskiego (wietn. hán tự), zapożyczonego do tego kraju w XIV wieku. Chữ nôm było używane do początku XX w., kiedy zostało zastąpione przez przystosowany do wietnamskiej wymowy alfabet łaciński (wietn. quốc ngữ, chiń. 國語).

Gaoliang (chin. trad. 高粱酒, chin. upr. 高粱酒, pinyin gāoliáng jǐu) - rodzaj wódki wytwarzanej z uprawianego w Chinach i szerzej, w Azji Wschodniej, odmiany sorgo, przeważnie sorga japońskiego.

Pismo kancelaryjne - to rodzaj chińskiego pisma, który osiągnął szczyt popularności u schyłku Zachodniej Dynastii Han i za rządów Wschodniej Dynastii Han, w I i II wieku. Jako urzędowy rodzaj pisma zastąpił pismo małopieczęciowe.

Systemy pisma CJK – używane w informatyce określenie systemów pisma wywodzących się z pisma chińskiego (języki chińskie – tradycyjne i uproszczone pismo chińskie, japoński – pismo japońskie) oraz pisma koreańskiego.

Pismo laotańskie - alfabet sylabiczny wywodzący się z alfabetu khmerskiego, a pośrednio z indyjskiego pisma brahmi poprzez vatteluttu. Wykazuje duże podobieństwa do pisma tajskiego, jednak w porównaniu z nim, po reformie ortografii przeprowadzonej w latach 60., jest bardziej fonetyczne. Używane jest do zapisywania zarówno języka laotańskiego, jak i języków mniejszości narodowych na terenie Laosu.

Pismo bieżące (chiń. xingshu, jap. gyōsho, kor. haengseo) - odmiana chińskiego pisma, wywodząca się z pisma kancelaryjnego, charakteryzująca się uproszczeniem formy i łączeniem osobnych kresek w całości wykonywane jednym pociągnięciem pędzla (obecnie pióra lub długopisu). Używane jest do sporządzania notatek i jako podstawowe pismo odręczne, a także jako styl kaligraficzny. Pismo bieżące, ze względu na przyspieszenie pisania i upraszczanie znaków, można uznać za krok w kierunku stworzenia stenografii chińskiej. Podobną funkcję pełniło również pismo trawiaste, które było jeszcze bardziej uproszczone.

Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL, chiń. upr.: 全国人民代表大会, chiń. trad.: 全國人民代表大會; skrót:人大; pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì) – parlament Chińskiej Republiki Ludowej.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja