Linki:
ASCII,
Access Control List,
Atrybut pliku,
Chmod,
DOS,
Dane,
Dokument elektroniczny,
Dowiązanie symboliczne,
Flaga (informatyka),
Interpreter (program komputerowy),
Język angielski,
Język skryptowy,
Katalog (system plików),
Kolejka (informatyka),
Microsoft Windows,
NTFS,
Oprogramowanie,
Pamięć taśmowa,
Partycja (informatyka),
Plik binarny,
Plik tekstowy,
Plik wykonywalny,
Powłoka systemowa,
Program wsadowy,
Setuid,
Sticky bit,
System operacyjny,
System plików,
Unix,
Plik (
ang. file), jest to ciąg danych (inaczej zbiór danych), o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla systemu operacyjnego całość. Nazwa pliku nie należy do niego, lecz jest przechowywana w
systemie plików.
chattr (
ang. change attribute) to
polecenie systemu Unix umożliwiające użytkownikowi zmianę konkretnych atrybutów
pliku w systemach plików ext2/3. Autorem programu jest Remy Card.
cat (
ang. catenate - łączyć) jest
poleceniem systemu Unix służącym do łączenia (
konkatenacji)
plików (np. podzielonych komendą
split) oraz wyświetlania (kierowania na
standardowe wyjście) zawartości
pliku (
plików). Wyświetlanie zawartości
plików jest jednak znacznie częściej stosowane niż łączenie
plików.
DIR, w systemie
CP/M, to
dyrektywa rezydenta zlecająca wykonanie polecenia powodującego wyświetlenie informacji o
katalogu, grupie
plików lub pojedynczym pliku. Nazwa polecenia jest skrótem od słowa z języka angielskiego "directory" – indeks, katalog.
procfs (od
ang. process file system, system plików procesów) to
wirtualny system plików, który pozwala na komunikację z
jądrem uniksowego systemu operacyjnego poprzez
interfejs VFS. Jego struktura plików i katalogów nie jest związana z żadnym
nośnikiem danych, a występuje jedynie w
pamięci operacyjnej komputera.
Plik ukryty (inaczej "niewidoczny") to taki
plik, który przy normalnym wyświetleniu listy plików jest niewidoczny. W każdym przypadku istnieje sposób na zobaczenie takiego pliku. Sposób ten jest zależny od
systemu operacyjnego. Pliki te zwykle służą do przechowywania konfiguracji używanych
programów (UNIX) lub są istotne dla działania systemu (DOS/Windows).
procfs (od
ang. process file system, system plików procesów) to
wirtualny system plików, który pozwala na komunikację z
jądrem uniksowego systemu operacyjnego poprzez
interfejs VFS. Jego struktura plików i katalogów nie jest związana z żadnym
nośnikiem danych, a występuje jedynie w
pamięci operacyjnej komputera.
ERA, w systemie
CP/M, to
dyrektywa rezydenta zlecająca wykonanie polecenia powodującego usunięcie (skasowanie) grupy
plików lub pojedynczego pliku. Nazwa polecenia jest skrótem od słowa z języka angielskiego "erase".
Fragmentacja – niekorzystne zjawisko (
fragmentacja zewnętrzna), zachodzące w
systemie plików, polegające na pojawianiu się nieciągłości obszarów zapisanych i niezapisanych na
dysku twardym komputera. Ich przyczyną jest niedoskonała budowa
systemu plików, usuwanie i dodawanie nowych
plików oraz zmiany, polegające na dopisywaniu i skracaniu plików już istniejących. Niektóre systemy plików wykazują bardzo małą odporność na fragmentację. Wynika to z mało przemyślanych algorytmów, sterujących alokacją danych na
sektorach dysku twardego. Przykładem takiego systemu plików jest
FAT.
PIP, w systemie
CP/M, to
dyrektywa nierezydenta zlecająca uruchomienie programu PIP.
Program ten przeznaczony jest do przetwarzania
plików, tj.
kopiowania, przenoszenia, łączenia i realizacji innych złożonych funkcji dotyczących obsługi plików i
dyskietek. W przedmiotowym przypadku, jako plik należy rozumieć oprócz fizycznego zbioru zapisanego na dyskietce, lub grupy zbiorów wyodrębnionych za pomocą odpowiedniej nazwy niejednoznacznej, także fragment pliku, obszary różnych
użytkowników oraz urządzenia logiczne dostępne w systemie, do których można odwoływać się tak jak do plików, np. LST – odpowiadający zazwyczaj
drukarce, CON – konsola, itd..
Kernfs jest
pseudo-systemem plików (w tym sensie, że są one tworzone podczas startu systemu). W systemach
uniksopodobnych dostarcza informacji o działającym aktualnie jądrze
systemu operacyjnego. Podobnie jak
procfs, kernfs nie składa się z
plików zapisywanych na medium, ale z tzw. plików wirtualnych. Pliki te reprezentują obszary pamięci, zachowując się przy tym podobnie do danych zapisanych na medium, umożliwia to dostęp procesów do informacji poprzez standardowe mechanizmy plikowe. Kernfs jest najczęściej montowany w katalogu /kern, a po raz pierwszy pojawił się w systemie
BSD 4.4.
Plik płaski (
ang. flat file), termin odnosi się do sekwencyjnych
plików, w których
dane przechowywane są w sposób liniowy. Aby wyszukać w nim
rekord należy przejrzeć plik od początku. Wykorzystywane w czasach, gdy nie było jeszcze komercyjnych systemów
baz danych.
Wirtualny system plików (
ang. Virtual File System lub Virtual Filesystem Switch, VFS) – abstrakcyjna powłoka leżąca ponad rzeczywistym
systemem plików, której zadaniem jest umożliwienie programom użytkownika korzystania z niego w jednakowy sposób, niezależnie od tego jaki system plików jest rzeczywiście wykorzystywany. VFS dostarcza jednolity
interfejs wspólny dla wszystkich systemów plików obsługiwanych przez
jądro systemu operacyjnego.
System plików – metoda przechowywania
plików, zarządzania plikami, informacjami o tych
plikach, tak by dostęp do plików i danych w nich zgromadzonych był łatwy dla użytkownika systemu; także:
wolumin.
Wirusy plików wsadowych, plik wsadowy (
ang. batch file) to programy komputerowe o rozszerzeniu „BAT” mające na celu utrudnienie lub uniemożliwienie korzystania z komputera przez jego użytkownika. Wirusy wsadowe nie wymagają wyspecjalizowanego oprogramowania do ich tworzenia. W systemie Windows wystarczy dołączony do systemu operacyjnego notatnik.
SWDE - skrót od Standard Wymiany Danych Ewidencyjnych - format SWDE służy do wymiany danych pomiędzy bazami ewidencyjnymi. Pozwala na reprezentację w
pliku tekstowym obiektów przestrzennych i opisowych ewidencji gruntów i budynków. Umożliwia przekazanie opisu modelu danych użytego do transferu oraz informacji o utworzeniu i przeznaczeniu danych zawartych w pliku transferu.
Księgowanie lub kronikowanie (
ang. journaling) to w informatyce termin związany z konstrukcją
baz danych oraz
systemów plików. Przy użyciu księgowania
dane nie są od razu zapisywane na
dysk, tylko zapisywane w swoistym dzienniku/kronice (ang. journal). Dzięki takiemu mechanizmowi działania zmniejsza się prawdopodobieństwo utraty danych: jeśli utrata zasilania nastąpiła w trakcie zapisu - zapis zostanie dokończony po przywróceniu zasilania, jeśli przed - stracimy tylko ostatnio naniesione poprawki, a oryginalny plik pozostanie nietknięty. Specjalnym przypadkiem systemu plików z księgowaniem jest księgowanie
metadanych - nie księguje się w tym wypadku właściwego zapisu danych pliku. De facto księgowanie jest formą realizacji zapisu transakcyjnego - jaki zwykle oferowały transakcyjne bazy danych (DB2, IMS, Oracle, RDB i inne), czy serwery transakcyjne (TTS, CICS).
Dowiązanie twarde (łącze stałe,
ang. hard link) jest to umieszczona w
systemie plików referencja wskazująca na konkretny, istniejący wcześniej
i-węzeł w obrębie tej samej
partycji. Dla systemu operacyjnego, dowiązanie takie jest po prostu dodatkową nazwą dla wskazywanego obiektu - plik z n dowiązaniami ma n nazw. Aby obiekt w systemie plików został skasowany, muszą zostać usunięte wszystkie odwołujące się do niego dowiązania. Stąd funkcja systemowa do kasowania plików w języku C nazywa się unlink - kasowany nie jest plik, ale jedynie jego nazwa oraz dekrementowany jest wskaźnik dowiązań (dopiero gdy spadnie on do zera, system automatycznie zwalnia zaalokowaną przestrzeń dyskową – zwalnia i-węzeł). Domyślnie każdy folder w uniksowych systemach plików posiada zaraz po utworzeniu dwa dowiązania twarde – swoją nazwę (np. /home/fizyk/przyklad) oraz wewnątrz dowiązanie ".". Dodatkowo, jeśli folder zawiera podfoldery, to w każdym z nich znajduje się dowiązanie ".." wskazujące na niego jako folder nadrzędny. Ze względu na możliwość tworzenia nieskończonych pętli przez tworzenie nieprawidłowych dowiązań do katalogów, niektóre systemy nie pozwalają na tworzenie nowych dowiązań tego typu, lub pozwalają na to tylko użytkownikowi
root.
Klaster dyskowy (ang. cluster, allocation unit) - w
systemach plików (np.
FAT,
NTFS), określona danej
partycji podstawowa jednostka przechowywania danych, składająca się z jednego lub kilku
sektorów nośnika danych komputerowych. Obszar jednego klastra można wypełnić tylko jednym
plikiem, nawet jeśli będzie on wypełniał klaster tylko w niewielkiej części.