Podatki

Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby ustalone przez organ pobierający.

Szelężne, (szynkowe, podatek dziesiątego szeląga) – podatek pośredni płacony przez mieszczan w wysokości 10% sprzedawanych przez nich trunków, wprowadzony w 1673, w związku z przejęciem wpływów z czopowego przez skarby wojskowe. Do 1775 wpływy z szelężnego pozostawały do dyspozycji sejmików szlacheckich. Sejm niemy w 1717 przeznaczył dochody z szelężnego w Wielkim Księstwie Litewskim na potrzeby wojska. W Galicji szelężne zniesiono w 1775, w zaborach rosyjskim i pruskim w połowie XIX wieku.

Opłaty CL (ang. Copyright Levies), znane także jako opłata reprograficzna lub podatek od piractwa, to narzut doliczany przez państwo do ceny takich produktów jak czyste płyty CD-R lub papier. Kwoty zebrane z tytułu opłat CL mają stanowić rekompensatę dla twórców, którzy ponoszą szkody na skutek nielegalnego kopiowania ich utworów.

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) – świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako pracownicy, przedsiębiorcy, rolnicy i in.) albo utraciły ją w znacznym stopniu oraz nie dysponują innymi źródłami dochodu gwarantującymi możliwość utrzymania się. Podstawową cechą świadczenia emerytalnego jest brak jego ekwiwalentności w stosunku do wartości składek z tytułu ubezpieczenia społecznego płaconych przez czas aktywności zawodowej.

Certyfikat rezydencji – zaświadczenie o miejscu zamieszkania podatnika dla celów podatkowych wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika.

Podatek wspólny - to podatek, który zasila zarówno budżet państwa, jak i budżet samorządu terytorialnego. Przykładem takiego podatku jest podatek dochodowy od osób fizycznych oraz podatek dochodowy od osób prawnych.

System podatkowy – ogół przepisów prawnych i instytucji finansowych w zakresie ustalania i poboru podatków. Obejmuje on nie tylko przepisy prawne dotyczące instytucji podatków, ale także całą strukturę podmiotów, które podatki pobierają, płacą je oraz te, które wyznaczają ich indywidualną wysokość, w tym także warunki ich płatności.

Podatek inflacyjny jest jednym ze źródeł pozyskiwania renty emisyjnej. Jest to dochód jaki rząd otrzymuje z inflacji, przy założeniu, że dochód realny oraz produkcja są stałe. Jest to przyczyna powstania takiej sytuacji, w której dochody gospodarstw domowych i przedsiębiorstw się zmniejszają, natomiast podatki liczone od wartości nominalnej pozostają takie same. Przyczyną takiego zjawiska jest próba finansowania przez państwo deficytu budżetowego poprzez dodrukowanie pieniędzy. Gdy dochód realny jest stały, wzrost nominalnej podaży pieniądza powoduje wzrost cen – inflację. Jednak w tej sytuacji jest ona dla państwa niewątpliwie korzystna, gdyż zmniejsza się wartość gotówki, czyli realna wartość nie oprocentowanej części długu. Stopa inflacji staje się zatem stopą podatkową, a realna wartość gotówki jest podstawą opodatkowania.

Należność publicznoprawna - zgodnie z art. 53 § 26. Kodeksu Karnego Skarbowego należność publicznoprawna to należność państwowa lub samorządowa, będąca przedmiotem przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego; należnością państwową jest podatek stanowiący dochód budżetu państwa, należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji lub należność celna, a należnością samorządową - podatek stanowiący dochód jednostki samorządu terytorialnego lub należność z tytułu rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji.

Renta emisyjna, inaczej rentą z monopolu emisyjnego lub Seniorat, jest to realna wartość zasobów państwa pozyskanych dzięki posiadanemu monopolowi na emisję pieniądza. Państwo jest jedynym organem, który posiada prawo do emisji, a koszty produkcji pieniądza (druku i bicia monet) nie są równoważne z jego późniejszą wartością. Jeżeli realny popyt na pieniądz

M / P

M – podaż pieniądza
P – poziom cen

rośnie przy równoczesnym trwałym wzroście dochodu realnego, to w długotrwały wzrost gospodarczy sprawi, iż możliwe jest zwiększanie podaży pieniądza M bez konieczności podwyższanie cen P. Źródłem renty emisyjnej może być również podatek inflacyjny.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT od ang. Personal Income Tax, czyli podatek od dochodów osobistych) – podatek bezpośredni obejmujący dochody uzyskiwane przez osoby fizyczne. Polski podatek dochodowy od osób fizycznych uregulowany jest ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. z późn. zm. Ponadto prawa i obowiązki podatnika tego podatku wynikają z szeregu postanowień Konstytucji RP, wielu ustaw i ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz rozporządzeń wykonawczych.

Naczelny Sąd Administracyjny – organ państwowy sprawujący kontrolę funkcjonowania i bezczynności lokalnej i regionalnej administracji publicznej pod względem zgodności z Konstytucją RP, prawem unijnym i ustawami. Kontroli tej podlegają organy samorządu terytorialnego i zawodowego, terenowe organy administracji rządowej oraz inne podmioty w zakresie wykonywania funkcji administracji publicznej (np. rektor uniwersytetu).

Należność - uprawnienie jednostki do otrzymania świadczenia pieniężnego od drugiej osoby fizycznej lub prawnej, czyli od dłużnika za, np. dostawę wyrobów, świadczone usługi itp.

Ustawowa granica ubóstwa - kwota dochodów, która zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego.

Regionalna izba obrachunkowa (RIO) - państwowy, zewnętrzny i niezależny organ kontroli i nadzoru jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów określonych w ustawie, w zakresie gospodarki finansowej (budżetu) i zamówień publicznych. Izby prowadzą również działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie spraw budżetowych. Z punktu widzenia gospodarki finansowej regionalne izby obrachunkowe są państwowymi jednostkami budżetowymi.

Zasiłek - świadczenie pieniężne lub materialne wypłacane przez instytucje państwa i organizacje non-profit ich beneficjentom. W Polsce istnieje kilka rodzajów zasiłków, a głównymi instytucjami dystrybuującymi je są gminy za pomocą MOPS-ów (zasiłki z pomocy społecznej, zasiłek rodzinny, zasiłek pielęgnacyjny) oraz ZUS.

System sterowania bezpośredniego (ang. Direct Digital Control) – pojęcie związane z automatyką przemysłową. DDC jest to jeden z komputerowych systemów sterowania, który klasyfikuje się ze względu na powiązania z procesem.

Zasada samoobliczenia, samoobliczania jest podstawową zasadą obowiązującą w polskim systemie podatkowym. Polega ona na tym, że podatnik sam oblicza podstawę opodatkowania, nalicza podatek i odprowadza go do organu podatkowego. Na podatniku ciąży obowiązek i odpowiedzialność prawidłowego zaliczenia przychodów, kosztów uzyskania przychodu oraz zastosowania odpowiedniego sposobu obliczenia podatku.

Przerzucanie podatku - zjawisko, które występuje gdy podmiot płacący podatek ma możliwość przerzucenia ciężaru ekonomicznego tego podatku na osoby trzecie (ostateczny ciężar podatku ponosi finalny nabywca produktu). Przerzucalność podatku jest zależna od koniunktury gospodarczej oraz od tego, czy podatnik ma silną pozycję ekonomiczną i może przerzucić podatek, czy też jest ona słaba i zmusza go do ponoszenia ciężaru podatków w całości. Wszystkie podatki pośrednie są przerzucalne w całości. Przerzucanie podatków wprzód polega na podwyższeniu ceny o kwotę podatku, natomiast przerzucenie wstecz (odrzucenie podatku) na obniżaniu przez podatnika cen płaconych dostawcom lub zarobków pracowników.

Konsens – w prawie cywilnym decydujące o zawarciu umowy zgodne oświadczenie woli stron. Oświadczenia te zostają złożone wówczas, gdy da się stwierdzić, ze oświadczenia mają ten sam sens, ustalony wg. właściwych reguł wykładni.

Libertariański paternalizm - oksymoron wprowadzony przez Richarda Thalera oznaczający dążenie do zmian ludzkich zachowań poprzez ograniczanie wyboru. Trzon pojęcia "paternalizm" wynika z próby wpływania bezpośredniego lub pośredniego przez państwo na wybór społeczeństwa, trzon pojęcia "libertariański" wskazuje na to, że ostateczny wybór należy do jednostki.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja