Poddaństwo

Poddaństwem – określana jest forma uzależnienia chłopów od pana w społeczeństwie feudalnym. Polegało na przymusowym świadczeniu chłopa na rzecz pana danin, robocizny i innych nakazów. Forma ta była usankcjonowana instytucjonalnie i prawnie, pociągająca za sobą represje. Poddaństwo miało charakter przymusu pozaekonomicznego.

Maritagium (łac. maritagium - "opłata za zgodę") oznaczała w czasach feudalizmu pobranie przez pana feudalnego daniny w zamian za zezwolenie na małżeństwo chłopa. Owa należność. To obciążenie spoczywało jedynie na chłopach będących w zależności osobistej, wolni od tej opłaty byli natomiast chłopi będący w poddaństwie gruntowym. Maritagium podobnie jak odumarszczyzna należała do bardziej uciążliwych podatków feudalnych i wywoływała niezadowolenie wśród chłopstwa.

Edukacja środowiskowa - jest formą pracy socjalnej nastawioną na rozwój i aktywizację społeczności lokalnych. To ogół wpływów na jednostki i grupy ludzkie, sprzyjających takiemu ich rozwojowi i wykorzystywaniu własnych możliwości, aby w maksymalnym stopniu stały się twórczymi i świadomymi członkami wspólnoty społecznej, narodowej, kulturowej i globalnej. Edukacja środowiskowa jest sposobem na (samo)kształtowanie podmiotowości osób, grup i środowisk. Wykracza też poza granicę pasywnego odbioru określonych treści, by poprzez udział ludzi w praktyce społecznej kształtować postawy zaangażowane, a tą drogą – społeczeństwo aktywne i kreatywne.

Wyobraźnia socjologiczna – w socjologii jedna z kompetencji niezbędnych do świadomego, pełnego uczestnictwa w społeczeństwie demokratycznym, polegająca na zdaniu sobie sprawy z tego, że człowiek jest istotą społeczną – żyje w otoczeniu innych ludzi, w świecie jaki zbudowali mu ludzie żyjący wcześniej i ma szansę budować społeczeństwo dla przyszłych pokoleń. Charles Wright Mills nazywa ją "najbardziej potrzebną cechą umysłu".

Możnowładztwo – to górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym (najwyższa warstwa średniowiecznego rycerstwa zajmująca uprzywilejowaną pozycję w państwie). Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp (często monopol) do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych.

Dzień Solidarności Społecznej – jest ogólnopolską inicjatywą społeczną. Idea DSS to mobilizować społeczeństwo do przemyśleń i pozytywnej reakcji na problem, który w danym roku jest tematem przewodnim DSS.

Nabożeństwo czerwcowe - forma zbiorowej modlitwy w Kościele Katolickim poświęconej sercu Jezusa. Modlitwa odmawiana jest w czerwcu, zwykle po wieczornej Mszy świętej. Nabożeństwo czerwcowe składa się z adoracji Najświętszego Sakramentu oraz Litanii do Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Prawo pierwszej nocy (łac. ius primae noctis) – prawo pana feudalnego do spędzenia pierwszej nocy ze świeżo poślubioną żoną każdego ze swych poddanych i zdeflorowania jej.

Potrzeby i interesy polityczne to blisko spokrewnione terminy określające wewnętrzne zapotrzebowanie jednostki, grupy lub całego społeczeństwa na określone dobra i wartości, które mogą one otrzymać przez wpływ na proces decyzji politycznej. Mimo wielu wspólnych cech oba te terminy różnią się między sobą dość istotnie. Dlatego do pełnego zrozumienia tematu niezbędne jest wyszczegółowienie istotnych cech zarówno potrzeb jak i interesów politycznych.

Stratyfikacja (przez socjologów nazywana "stratyfikacją społeczną"), inaczej "uwarstwienie społeczne" - pojęcie wyrażające fakt, że wszelka społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych, jakimi są: władza, pieniądze, prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Mówiąc prościej, stratyfikacja oznacza, że każde społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa. Historia zna cztery podstawowe systemy stratyfikacji społeczeństw ludzkich: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy i system klasowy.

Analfabetyzm funkcjonalny - sytuacja, w której osoby nieposiadające wykształcenia lub posiadające formalne wykształcenie nie potrafią wykorzystać wiedzy do tego, by sprawnie funkcjonować w codziennym życiu w nowoczesnym społeczeństwie.

Wychowanie obywatelskie (także, edukacja obywatelska) odnosi się, w sensie ogólnym, do wychodania człowieka do życia w społeczeństwie obywatelskim, przygotowujące go w nim do roli obywatela.

Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej kulturze miejsce jednostki społecznej w hierarchii społecznej i szerzej w strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec grupy czy społeczeństwa.

Polityka prorodzinna – polityka mająca na celu dobro rodziny i społeczeństwa. Jej przesłanki tkwią w założeniach światopoglądowych, uznających rodzinę za najważniejszą komórkę w społeczeństwie, która odgrywa podstawową rolę w procesie wychowywania dzieci i młodzieży.

Analfabetyzm funkcjonalny - sytuacja, w której osoby nieposiadające wykształcenia lub posiadające formalne wykształcenie nie potrafią wykorzystać wiedzy do tego, by sprawnie funkcjonować w codziennym życiu w nowoczesnym społeczeństwie.

Pozycja przypisana - jest to pozycja w społeczeństwie jaką nabywamy niezależnie od naszej woli, bez możliwości wyboru, przez sam fakt urodzenia się, biologicznej konieczności, lub przez odebranie nam podmiotowości czy prawa do decydowania o sobie.

Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.

Szkoła Festiwalu Nauki (SFN) – organizacja popularyzatorska mająca na celu popularyzację nauki (ze szczególnym naciskiem na genetykę i biologię molekularną). Najważniejszym zadaniem SFNu jest poprawa stanu wiedzy i świadomości naukowej w społeczeństwie.

Kapitał społeczny – termin z pogranicza ekonomii i socjologii, oznaczający kapitał (jako element procesu produkcji i życia w zorganizowanym społeczeństwie), którego wartość opiera się na wzajemnych relacjach społecznych i zaufaniu jednostek, które dzięki niemu mogą osiągać więcej korzyści (z ekonomicznego i społecznego punktu widzenia).

Szkoła Festiwalu Nauki (SFN) - organizacja popularyzatorska mająca na celu popularyzację nauki (ze szczególnym naciskiem na genetykę i biologię molekularną). Najważniejszym zadaniem SFNu jest poprawa stanu wiedzy i świadomości naukowej w społeczeństwie.

Molestowanie seksualne – zachowanie o charakterze seksualnym naruszające godność, nieakceptowane przez społeczeństwo jako sprzeczne z normami społecznymi.

Rotaract - jeden z programów Rotary International, którego celem jest rozwój młodych liderów w społeczeństwie obywatelskim. Kluby Rotaract są stowarzyszeniami zrzeszającymi członków w wieku od 18 do 30 lat (z kilkoma wyjątkami), nad którymi opiekę sprawuje tzw. "sponsorujący" klub Rotary z tej samej miejscowości.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja