Remedia Amoris (Lekarstwa na miłość) – 814-liniowy
poemat dydaktyczny napisany po
łacinie w 2 r. n.e. przez
Owidiusza (43 p.n.e.–18 n.e.).
Eugeniusz Oniegin (
ros. Евгений Онегин) -
poemat dygresyjny autorstwa
Aleksandra Puszkina. Puszkin rozpoczął pracę nad tym utworem w 1823 r. w
Kiszyniowie a ukończył w
1831 roku. Publikował go częściami od 1825 do 1832, a całość wydał w 1833.
Kwiaty polskie to
poemat dygresyjny autorstwa
Juliana Tuwima, pisany od roku
1940 do śmierci poety (
1953 r.). Ocenzurowany tom I dzieła ukazał się w
1949 r.
Księga Hioba [Hi], Księga Joba [Job] – dydaktyczny
poemat stanowiący jedną z ksiąg
Biblii hebrajskiej. Umieszczana jest między księgą
Estery a
Psalmami.
Poemat filozoficzny - gatunek
literatury dydaktycznej zbliżony do
poematu dydaktycznego, stanowiący wierszowany wykład określonej doktryny filozoficznej, a czasem także światopoglądowej lub naukowej.
John Dyer (ur.
1699, zm.
1757) -
walijski poeta, który pisał w języku angielskim. Wydał
poemat opisowy Grongar Hill (
1726), wyróżniający się życiem i ciepłem oraz odczuciem piękna gór, dydaktyczny poemat The Fleece (
1757), który, obok komicznej pochwały angielskiego przemysłu wełnianego, zawiera pełne powabu obrazki realistyczne z życia pasterzy, Poems, i inne.
Poemat dygresyjny – odmiana
poematu epickiego powstała w epoce
romantyzmu. Utwór
wierszowany, o charakterze fabularnym, o luźnej, fragmentarycznej kompozycji, najczęściej związanej prowadzącym cały tekst motywem podróży bohatera, a czasem również wątkiem romansowym.
Sowa –
poemat Tarasa Szewczenki ze zbioru Trzy lata. Utwór ten, podobnie jak cały zbiór, był pisany jedynie z myślą o lekturze w gronie przyjaciół, toteż po raz pierwszy został wydany drukiem dopiero w
1906, na łamach czasopisma Нова громада.
Gatunek mieszany – gatunek, w którym na równych prawach występują cechy dwóch lub trzech
rodzajów literackich. Pojawił się w
romantyzmie, który odrzucił konwencję
klasycystyczną. W
dramacie romantycznym obok elementów dramatycznych istnieją epizody
liryczne i
epickie. W
balladzie także występują cechy różnych rodzajów literackich: epicka opisowość, podział tekstu na role, obecność
podmiotu lirycznego itp. Liryzm i nastrojowość w połączeniu z epickością charakteryzują
poemat dygresyjny oraz
powieść poetycką. W literaturze
XX w. gatunkami mieszanymi były
młodopolskie poematy pisane prozą poetycką, np. "Duma o hetmanie"
Stefana Żeromskiego.
Neofici (oryg.
ukr. Неофіти -
poemat Tarasa Szewczenki napisany w grudniu
1857 w czasie pobytu poety w Niżnym Nowogrodzie. Dedykowany Michałowi Szczepkinowi.
Poemat o cierpiącym sprawiedliwym (
akad. Ludlul bel nemeki, Chcę sławić boga mądrości; inne nazwy: Poemat o cierpiącym sprawiedliwym człowieku, Babiloński Job) –
poemat babiloński o charakterze pesymistycznym, którego treść dotyczy nieszczęść, jakie spotkały pobożnego możnowładcę po opuszczeniu go przez bogów. Utwór wyrażał stosunek społeczeństwa babilońskiego do czynów dobrych i złych.
Promethidion. Rzecz w dwóch dialogach z epilogiem -
poemat, traktat dydaktyczny
Cypriana Kamila Norwida pisany
wierszem. Najprawdopodobniej powstał w latach
1848-
49, dopracowany w
1850 i wydany rok później w
Paryżu. Poeta dedykował go zmarłemu przyjacielowi - Łubieńskiemu.
Sen (oryg.
ukr. Сон) -
poemat Tarasa Szewczenki zawarty w zbiorze Trzy lata. Nieopublikowany drukiem za życia autora, został ukończony
8 sierpnia 1844.
Mnich (oryg.
ukr. Чернець) -
poemat Tarasa Szewczenki napisany w czasie zesłania poety do Twierdzy Orskiej, w drugiej połowie
1847. Opublikowany po raz pierwszy w
1861 na łamach czasopisma Основа.
Arab –
poemat Juliusza Słowackiego, napisany w listopadzie 1830 roku w
Warszawie, opublikowany w pierwszym tomie Poezyj w kwietniu 1832 roku. Jeden z dwóch poematów o kolorycie
orientalnym pomieszczonych w tym zbiorze, które Słowacki dedykował Michałowi Roli Skibnickiemu.
Iwan Pidkowa -
poemat Tarasa Szewczenki napisany w
1839, najstarszy z poematów o tematyce historycznej tego autora i jeden z jego utworów poświęconych Kozaczyźnie. Wydany drukiem po raz pierwszy w tomie
Kobziarz w
1840.
Desiderata (od
łac. desideratum, w liczbie mnogiej desiderata – to, co pożądane, upragnione, potrzebne) to
poemat napisany przez
Maksa Ehrmanna, zawierający wskazówki na temat dobrego życia.
Beniowski –
poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego, którego pięć pierwszych
pieśni powstało w latach 1840–1841 i zostało opublikowanych w 1841 roku. Pozostałe części poematu nie ukazały się za życia poety – wydał je
Antoni Małecki w zbiorze Pism pośmiertnych Słowackiego. Poemat miał być m.in. rozrachunkiem Słowackiego z nieprzychylną mu krytyką literacką oraz głosem w sporze poety z
Adamem Mickiewiczem i jego zwolennikami, zarysowaniem własnego programu poetyckiego i próbą ustanowienia siebie, jako nowego przewodnika duchowego narodu. Był także próbą pokazania swojego obrazu dawnej polskości, innej niż ta przedstawiona w
Panu Tadeuszu i popularnych ówcześnie
Pamiątkach Soplicy. Forma utworu wzorowana była na Don Juanie
Byrona.
Bal w Operze –
katastroficzny poemat Juliana Tuwima, przez wielu krytyków oceniany jako arcydzieło XX-wiecznej literatury polskiej oraz najwybitniejsze ówczesne dzieło
satyryczne; napisany w
1936, w całości wydany dopiero w
1982.
Tryptyk rzymski (Medytacje) –
poemat Jana Pawła II. W tym samym roku (
2003) jednocześnie ukazały się wydania "Tryptyku rzymskiego" w sześciu krajach, w językach: polskim, niemieckim, angielskim, hiszpańskim, francuskim i włoskim.