Polska Akademia Literatury

Skamander. Miesięcznik poetycki – polskie czasopismo literackie z siedzibą w Warszawie ukazujące się w latach 1920-1928, a następnie 1935-1939. Pierwotnie wydawany był przez Władysława Zawistowskiego, a od 1922 przez Mieczysława Grydzewskiego. Trzon zespołu redakcyjnego stanowiła piątka czołowych poetów grupy Skamander (Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Julian Tuwim i Kazimierz Wierzyński), przejściowo w jego skład wchodzili także m.in. Karol Irzykowski i Juliusz Kaden-Bandrowski.

Czarne skrzydła – polski czarno-biały film obyczajowy z 1962 roku, w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich. Pierwowzorem scenariusza do filmu było opowiadanie autorstwa Juliusza Kaden-Bandrowskiego pt. Czarne skrzydła.

Generał Barcz – powieść polityczna Juliusza Kadena-Bandrowskiego opublikowana w 1923 roku. Opowiada o tworzeniu się i umacnianiu władzy w pierwszych miesiącach niepodległego państwa.

Académie française (Akademia Francuska) – towarzystwo naukowe, założone w 1635 w Paryżu. Pierwsza tego typu instytucja w nowożytnej Europie, później przekształcona w instytucję państwową.

Michał Hładij (ur. 8 września 1881 w Chorostkowie, zm. 9 lutego 1934 w Krakowie) – polski chirurg. Tytuł doktora nauk medycznych otrzymał w 1908 roku. Był uczniem i asystentem Bronisława Kadera. W swoich wspomnieniach pisali o nim Kornel Michejda, Stanisław Broniewski i Karol Irzykowski. Podczas I wojny światowej kierował kliniką chirurgii w zastępstwie Kadera. W Krakowie mieszkał przy ul. Długiej 60.

Powieść polityczna – powieść, w której pierwszorzędną i główną rolę odgrywają idee polityczne, a ośrodkiem akcji jest forum władzy, gdzie wydarzenia aktualnej polityki poddane są analizie, dyskusji i przetworzeniu. Do najważniejszych polskich powieści politycznych należą m.in. Przedwiośnie Stefana Żeromskiego i Generał Barcz Juliusza Kadena-Bandrowskiego.

Łąka – drugi zbiór wierszy Bolesława Leśmiana, wydany w Warszawie w 1920 roku. Poeta poruszył w nim problematykę filozoficzną, odnosząc się do natury i ludowego folkloru. W tomiku znalazły się słynne ballady, takie jak Świdryga i Midryga czy Dusiołek. Łąka przynosi też najsłynniejszy cykl Leśmianowskich erotyków W malinowym chruśniaku.

Kasa im. Józefa Mianowskiego - Fundacja Popierania Nauki powstała 12 lipca 1881. Wśród czterdziestu pięciu pierwotnych założycieli Kasy znaleźli się m.in.: Jerzy Aleksandrowicz, Ignacy Baranowski, Eugeniusz Dziewulski, Aleksander Głowacki (Bolesław Prus), Władysław Holewiński, Aleksander Kraushar, Leopold Kronenberg, Stanisław Kronenberg, Jakub Natanson, Józef Kazimierz Plebański, Stanisław Przystański, Henryk Sienkiewicz, Antoni Ślósarski, Karol Strasburger, Filip Sulimierski, August Wrześniowski i Bronisław Znatowicz.

Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie pod Wilnem, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, Naczelnik Państwa polskiego w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, Pierwszy Marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczpospolitej wprowadzonych w 1926 roku po zamachu stanu.

Przewrót majowy (zamach majowy, pucz majowy) – zbrojny zamach stanu dokonany w Polsce przez marszałka Józefa Piłsudskiego w dniach 12-15 maja 1926. Powodami zamachu była pogarszająca się sytuacja polityczna i gospodarcza kraju, zaś bezpośrednią przyczyną seria kryzysów gabinetowych w latach 1925-1926. Zamach rozpoczął się 12 maja 1926. Po bezowocnej rozmowie Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, oddziały wierne marszałkowi zajęły pozycje przy warszawskich mostach. Po ultimatum generała Tadeusza Rozwadowskiego, dowodzącego oddziałami prorządowymi, rozpoczęły się w Warszawie drobne potyczki. 12 i 13 maja Maciej Rataj, marszałek Sejmu, podjął ostatnią próbę negocjacji, która zakończyła się niepowodzeniem. 14 maja Piłsudski przejął kontrolę nad Warszawą. W wyniku walk zginęło 379 osób. Legalny rząd Wincentego Witosa podał się do dymisji, a prezydent Wojciechowski złożył swój urząd. Uprawnienia prezydenta przejął Maciej Rataj, który powołał nowy rząd z Kazimierzem Bartlem na czele, w którym Piłsudski został ministrem spraw wojskowych i generalnym inspektorem Sił Zbrojnych. 31 maja Piłsudski został wybrany prezydentem RP przez Zgromadzenia Narodowe, ale godności nie przyjął, rekomendując na to stanowisko profesora Ignacego Mościckiego. Zamach rozpoczął 13-letnie, autorytarne rządy sanacji, którym kres położył wybuch II wojny światowej.

Jacques de Lacretelle (ur. 14 lipca 1888 w Cormatin, zm. 2 stycznia 1985 w Paryżu), francuski pisarz, członek Akademii Francuskiej. Tworzył powieści psychologiczne w jej tradycyjnej postaci. Autor: "Silbermanna" i "Les Hauts Ponts" (1932-1935, 4 tomy) - powieść cykliczna przedstawiająca dzieje i upadek rodziny ziemiańskiej. Jest autorem szkiców krytycznych. Członek Akademii Francuskiej od 12 listopada 1936.

José Cabanis (ur. 22 marca 1922 w Tuluzie, zm. 6 października 2000 pod Paryżem) - francuski pisarz, eseista i historyk. Od 1990 roku członek Akademii Francuskiej.

Łąka – drugi zbiór wierszy Bolesława Leśmiana, wydany w Warszawie w 1920 roku. Poeta poruszył w nim problematykę filozoficzną, odnosząc się do natury i ludowego folkloru. W tomiku znalazły się słynne ballady, takie jak Świdryga i Midryga czy Dusiołek. Łąka przynosi też najsłynniejszy cykl Leśmianowskich erotyków W malinowym chruśniaku.

Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej Julii (pol. Juliusze); znaczące róża, piękny kwiat, kobieta z rodu Julii. Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

Piotr Paweł Piłsudski (ur. 1795, zm. 24 listopada 1851 w Poszuszwiu, pow. kowieński) - szlachcic polski, dziad m.in. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego


Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej Julii (pol. Juliusze); znaczące róża, piękny kwiat, kobieta z rodu Julii. Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

Ludwik Maria Staff, pseud. Jan Strzemię, Strzemieńczyk, właśc. Karol Staff (ur. 19 lipca 1890 we Lwowie, zm. 17 stycznia 1914 w Zakopanem), poeta i powieściopisarz polski, brat Leopolda Staffa.

Życie i Nowoczesność - czwartkowy dodatek do dziennika "Życie Warszawy", powołany do istnienia w maju 1970 roku z inicjatywy Stefana Bratkowskiego, który też był jego pierwszym kierownikiem. Dodatek miał daleko idącą niezależność od redakcji macierzystej; propagował nowoczesne myślenie o gospodarce i podstawy demokracji, popularyzował najnowsze osiągnięcia nauki i techniki. "Życie i Nowoczesność" zgromadziło w swym zespole wielu wybitnych dzienikarzy, którzy na trwale zapisali się w historii prasy polskiej. Byli między nimi Juliusz Rawicz, Karol Szyndzielorz, Jerzy Zieleński, Jerzy Szperkowicz, Władysław Fiałkowski, Andrzej Gorzym, Roma Przybyłowska i inni. Wyszli również z tego kręgu Jerzy Baczyński, Edwin Bendyk, Jacek Poprzeczko (dziennikarze ""Polityki"), Joanna Zimakowska ("Świat Nauki"). Z dodatkiem współpracowało także wielu wybitnych dzienikarzy - popularyzatorów nauki.

Walka o treść (właśc. Walka o treść. Studia z literackiej teorii poznania) – książka autorstwa Karola Irzykowskiego, która ukazała się w Warszawie w maju 1929 r. nakładem Księgarni F. Hoesicka.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja