Pompeje

Pompeje (łac. Pompeii, wł. Pompei) – jedno z trzech miast rzymskich w prowincji cesarskiej Italia (obecne Włochy), które 24 sierpnia 79 roku n.e. zniszczył wybuch wulkanu Wezuwiusz. Popiół wulkaniczny, który zasypał Pompeje, doskonale zakonserwował budowle i przedmioty, co pozwoliło dość dokładnie poznać wygląd rzymskiego miasta średniej wielkości i życie jego mieszkańców. Ruiny Pompejów położone są w regionie Kampania, około 20 km na południowy wschód od Neapolu. Innymi miastami, które zostały wtedy zniszczone były Stabie i Herkulanum.

Oplontis – nadmorskie miasto antyczne, które znajdowało się w pobliżu Pompei. 24 sierpnia 79 roku, wybuch Wezuwiusza pogrzebał je w głębokiej warstwie popiołu. Obecnie kompleks archeologiczny znajduje się w środku nowoczesnego miasta Torre Annunziata.

Herkulanum albo Herkulaneum, łac. Herculaneum, gr. Heraklejon, wł. Ercolano – miasto w Kampanii położone w sąsiedztwie Wezuwiusza i zniszczone wraz z Pompejami podczas jego wybuchu 24 sierpnia 79 roku.

Brutus Balbus - (zm. 79) polityk starożytnego miasta Pompeje, jeden z przedstawicieli wpływowej rodziny Balbusów, miesiąc przed wybuchem wulkanu kandydował do duumwiratu i wygrał, jednak nie zdążył objąć stanowiska, zginął zasypany kamiennym popiołem; jego rzeźba znajduje się w muzeum w Neapolu.

203 Pompeja - planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,53 lat w średniej odległości 2,74 j.a. Została odkryta 25 września 1879 roku w Clinton położonym w hrabstwie Oneida w stanie Nowy Jork przez Christiana Petersa. Nazwa planetoidy pochodzi od Pompeji, rzymskiego miasta zniszczonego w wyniku wybuchu wulkanu Wezuwiusz.

Ottaviano – miejscowość i gmina we Włoszech u podnóży Wezuwiusza (ostatni wybuch w 1905 zniszczył prawie całe miasto), w regionie Kampania, w prowincji Neapol.

Popiół wulkaniczny – stały produkt wybuchu wulkanu, utworzony z rozpylonej lawy i skał wyrwanych z podłoża. Podczas erupcji wyrzucany jest do atmosfery na bardzo dużą wysokość, do kilkudziesięciu kilometrów i przemieszcza się na duże odległości, nawet do kilku tysięcy kilometrów. W tym czasie może stanowić zagrożenie dla samolotów. Opadając na powierzchnię terenu tworzy pokrywę która może zasypać obiekty wielkości domów.

Pompei (wł: Stazione di Pompei) – stacja kolejowa w Pompei, w regionie Kampania, we Włoszech. Znajdują się tu 2 perony. Według klasyfikacji Rete Ferroviaria Italiana posiada kategorię srebrną.

Willa z Misteriami – nazwa nadana ruinom jednego ze starożytnych domów w Pompejach, pochodząca od znajdujących się w jego wnętrzu unikatowych malowideł ściennych przedstawiających misteria dionizyjskie. Willa położona jest poza murami obronnymi, około 800 metrów na północny zachód od miasta.

Mamia – kapłanka z Pompejów, jej grobowiec znajduje się na Ulicy Grobów; widnieje na nim napis: Mammiæ P[ublii] f[iliæ] sacerdoti publicæ locus sepulturæ datus decurionem decreto (Mamia, córka Publiusza, kapłanka miasta, grobowiec ten otrzymała na mocy dekretu dekuriona). Napis ten uwiecznił m.in. Goethe (w Podróży włoskiej), Józef Ignacy Kraszewski (w Kartkach z podróży) czy Cyprian Kamil Norwid w (Pompei).

Dom Fauna – nazwa nadana ruinom jednego ze starożytnych domus w Pompejach. Zajmuje cały kwartał o wymiarach 40×110 m, powstały z przecięcia się czterech ulic; frontem wychodzi na ulicę Fortuny. Jego nazwa pochodzi od jednego z dwóch atrium, na którym znajduje się fontanna z posążkiem Fauna. Powszechnie uważany jest za najpiękniejszy zachowany do czasów współczesnych przykład typowego rzymskiego domu patrycjuszowskiego. Zdaniem historyków należał on najprawdopodobniej do wnuka Publiusza Sulli, zdobywcy Pompejów.

Malarstwo pompejańskie – odnalezione w Pompejach liczne malowidła na ścianach odkopanego spod warstw popiołów miasta pozwoliły badaczom na odtworzenie historii malarstwa rzymskiego do 79 r. August Mau w XIX w. wyróżnił cztery style pompejańskie stosowane do dekoracji architektonicznej.

Papirusy z Herkulanum – ponad 1800 papirusowych zwojów znalezionych w Herkulanum w XVIII wieku, zwęglonych w wyniku erupcji Wezuwiusza w 79 roku. Wśród papirusów nie było ani jednego kodeksu. Od chwili odkrycia próbowano wielu metod rozwinięcia papirusów, niszcząc przy okazji wiele zwojów. Niektóre zwoje są zwęglone do tego stopnia, że ludzkie oko nie jest w stanie zauważyć nawet śladów tekstu. Skuteczna metoda została zastosowana dopiero w 1999 roku.

Pink Floyd: Live at Pompeii – zarejestrowany w październiku 1971 roku film, zawierający koncert grupy Pink Floyd, zrealizowany w amfiteatrze w Pompejach. Jego specyfiką jest to, iż koncert odbył się bez udziału publiczności. Zapis nie odzwierciedla dokładnie pompejańskiego widowiska, ale jest wyreżyserowanym spektaklem. Część ścieżki dźwiękowej poprawiono w studiu.

Metapento – włoskie miasteczko położone w Prowincji Matera. Populacja miasta wynosi około 1000 mieszkańców. Miasto jest słynne głównie dzięki ruinom rzymskiego miasta Metapont. Około 1 km od miasta znajduje się plaża, która również jest bardzo popularnym miejscem odwiedzanym przez turystów.

Willa Papirusów - podmiejska willa w Herkulanum, zasypana podczas wybuchu Wezuwiusza (Wezuwiusz)(79 r. n.e.); odsłonięta podczas badań archeologicznych 1711 i po 1738. Przy okazji odnaleziono bibliotekę konsula Lucjusza Kalpurniusza Pizona Cezoninusa, liczącą ponad 2 tys. papirusowych zwojów oraz rzeźby z marmuru i brązu. W 1974 willę zrekonstruowano w Malibu (Kalifornia).

Aglomerat – skała piroklastyczna składająca się z okruchów skał, które są wyrwane z podłoża lub stożka wulkanu podczas erupcji wulkanicznej, scementowanych z lawą i popiołem wulkanicznym. Aglomerat tworzy się w kraterze wulkanicznym lub w niewielkiej od niego odległości.

Latina (dawniej Littoria) – miasto we Włoszech, w regionie Lacjum, siedziba władz administracyjnych prowincji Latina. Liczy 108 711 mieszkańców i jest drugim co do wielkości miastem regionu. Zostało założone w 1932 roku, gdy otaczające dzisiejszą Latinę bagna zostały osuszone.

Dom Wettiuszów – odkopany w XIX wieku budynek w Pompejach. Jest to niewielki, lecz bogato zdobiony dom mieszkalny, należący do dwóch kupców: Aulusza Wettiusza Restitutusa i Aulusa Wettiusza Konwiwy.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja