Powstanie federalistów

Powstanie federalistów (fr. les insurrections fédéralistes) – fala wystąpień antyjakobińskich inspirowanych przez żyrondystów bezpośrednio po ich odsunięciu od władzy w czerwcu 1793. Drugą przyczyną wybuchu powstania był sprzeciw wobec konsekwentnie wprowadzanej we Francji centralizacji władzy.

Zagarnięcie władzy (niem. Machtergreifung; też przejęcie władzy - niem. Machtübernahme) - określenie dokonanego 30 stycznia 1933 objęcia władzy rządowej w Niemczech przez NSDAP i następującym po tym przeobrażeniu demokracji w dyktaturę. Zagarnięcie władzy stanowi de facto początek III Rzeszy.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court of the United States) – głowa władzy sądowniczej w systemie trójwładzy funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych, obok władzy wykonawczej (prezydenta) i ustawodawczej (Kongresu). Jest sądem najwyższej instancji w sprawach podlegających prawu federalnemu. Jego zadaniem jest zagwarantowanie, że wszystkie działania władzy wykonawczej i ustawodawczej są zgodne z konstytucją.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court of the United States) – głowa władzy sądowniczej w systemie trójwładzy funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych, obok władzy wykonawczej (prezydenta) i ustawodawczej (Kongresu). Jest sądem najwyższej instancji w sprawach podlegających prawu federalnemu. Jego zadaniem jest zagwarantowanie, że wszystkie działania władzy wykonawczej i ustawodawczej są zgodne z konstytucją.

De monarchia – łaciński traktat polityczny Dantego Alighieri poświęcony kwestii władzy świeckiej i duchowej w historii i współczesności artysty. Utwór powstał ok 1312 roku i związany był prawdopodobnie z działalnością Henryka VII, planującego włączyć Włochy do swojego cesarstwa. Dante opowiada się za niezależnością władzy cesarskiej od władzy Kościoła.

Powstanie na Żoliborzu – dziennik Leopolda Buczkowskiego bezpośrednio relacjonujący wydarzenia powstania warszawskiego. Obejmuje zapiski od 1 sierpnia do 19 września.

Ukraińska Partia Socjalistów-Federalistów (UPSF, popularnie esefy) – ukraińska partia liberalno-demokratyczna, utworzona w czerwcu 1917 przez dawnych członków Ukraińskiej Partii Demokratyczno-Radykalnej (UDRP, 1905-1908) i Towarzystwa Ukraińskich Postępowców (TUP), którzy po zjeździe TUP 7-8 kwietnia 1917 przeobraziła się w Związek Ukraińskich Autonomistów-Federalistów (SUAF), a od września na UPSF.

Wojny wandejskie, fr. guerres de Vendée – powstanie rojalistyczne, które wybuchło 10 marca 1793 roku, w departamencie Wandea w zachodniej Francji, w okresie rewolucji francuskiej, i akcja pacyfikacyjna, której celem było stłumienie tego powstania.

Sytuacja Kościoła katolickiego w czasie rewolucji francuskiej ulegała znacznym zmianom w różnych etapach rewolucji. Duchowni byli czynnymi uczestnikami prac Zgromadzenia Prawodawczego (Konstytuanty), a część z nich poparła gruntowną reformę monarchii francuskiej i jej przekształcenie w monarchię konstytucyjną. Rozłam w Kościele katolickim we Francji wywołała natomiast konstytucja cywilna kleru, która nakładała na duchownych obowiązek złożenia przysięgi wierności wobec państwa. Sprzeciw części duchownych wobec takiego postanowienia rządu doprowadziła do powstania we Francji nielegalnego Kościoła niekonstytucyjnego (którego funkcjonowanie było natomiast uznawane przez papieża) oraz akceptowanego przez władze Kościoła konstytucyjnego.

Bernard Clerfayt (ur. 30 grudnia 1961 w Ukkel) – belgijski polityk i samorządowiec, jeden z liderów Frankofońskich Demokratycznych Federalistów (FDF).

Zamieszki w Tybecie w 2008 roku – seria wystąpień mieszkańców Tybetu przeciw władzy chińskiej zapoczątkowana demonstracjami w dniu 10 marca z okazji 49. rocznicy stłumienia anty-chińskiego powstania. 14 marca liczba demonstrantów wyniosła ok. 10-20 tysięcy osób. Były to największe protesty od 1989 roku. Według informacji władz chińskich zamieszki pociągnęły za sobą 18 ofiar, jednak Tybetański rząd na uchodźstwie szacuje ich liczbę w setkach. Po zamieszkach władze aresztowały przynajmniej 24 osoby, a lokalny sekretarz KPCh Zhang Qingli zapowiedział kontynuację walki z separatyzmem. Na okres dwóch miesięcy zamknięta została świątynia Dżokhang.Swoją gotowość do dialogu podtrzymał Dalajlama. 21 marca media doniosły o koncentracji chińskich wojsk i oddziałów paramilitarnych na obrzeżach Tybetu. Wszystkie te wydarzenia wpłynęły na okoliczności rozpoczętej w końcu marca sztafety olimpijskiej.

Biełarus (biał. «Белару́с») — białoruskojęzyczna gazeta założona w 1950 w Stanach Zjednoczonych przez białoruską emigrację powojenną, głównie środowiska, które zmuszone były opuścić Białoruś ze względu na ich sprzeciw wobec władzy radzieckiej. Wydawana jest raz na miesiąc przez Stowarzyszenie Białorusko-Amerykańskie. Jej redakcja znajduje się na Long Island w stanie Nowy Jork.

Emancypacja (łac. emancipatio uwolnienie spod władzy manus, dosł. wypuszczenie z rąk) – zwolnienie z podległości władzy ojcowskiej, czynność prawna odwrotna do mancypacji. W prawie rzymskim jeden ze sposobów wygaśnięcia władzy ojcowskiej na osobach alieni iuris.

Machtergreifung (pol. zagarnięcie władzy; w literaturze też jako Machtübernahme - przejęcie władzy) – określenie pochodzące z języka niemieckiego, dotyczące dokonanego 30 stycznia 1933 roku objęcia władzy rządowej w Niemczech przez NSDAP i następującym przeobrażeniu demokracji w dyktaturę. Wydarzenie stanowi de facto początek istnienia III Rzeszy.

Zmuszanie do określonego zachowania to występek polegający na stosowaniu przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do działania, zaniechania lub znoszenia. Przemoc wobec osoby to działanie fizyczne bezpośrednio skierowane wobec pokrzywdzonego albo innej osoby (najczęściej takiej, z którą pokrzywdzonego łączy związek uczuciowy, np. dziecka). Przestępstwo zostaje dokonane z chwilą zastosowania przez sprawcę przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej. Skutek w postaci podjęcia określonych czynności przez pozostającego pod wpływem przymusu pokrzywdzonego nie należy do znamion przestępstwa i nie ma znaczenia dla jego zaistnienia.

Marsylianka wielkopolska - pieśń patriotyczna napisana w 1919 roku dla uczczenia pierwszej rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego. Słowa napisał Stanisław Rybka ps. Myrius, zaś muzykę skomponował Feliks Nowowiejski.

Zużycie wykruszające (pitting) występuje w smarowanym styku, a jego przyczyną jest głównie zmęczenie warstwy wierzchniej. W zespołach maszynowych pitting występuje w układach, które są bezpośrednio w kontakcie z substancją smarującą ( łożyskach tocznych, przekładniach zębatych, napędach krzywkowych). Uszkodzenie warstwy wierzchniej powoduje powstanie wyrwy, do której dostaje się substancja smarująca. Wyrwa wypełniona smarem zostaje poddana działaniu siły (np. dociśnięcie wyrwy w bieżni kulką w łożysku tocznym) co powoduję zwiększeniu ciśnienia i powiększaniu się uszkodzenia.

Propaganda PRL, obecna przez większość drugiej połowy XX wieku (właściwie od 1944 do lat 80.), miała kluczowe znaczenie w sferze polityki, życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego - stanowiła obok terroru główny instrument władzy komunistycznej w Polsce. Propaganda PRL oprócz wpływu na treść przekazu informacyjnego, przenikała także do życia, wiary i języka codziennego. Jej celem było takie ukształtowanie postaw społeczeństwa, aby podlegało samokontroli (bez udziału służb bezpieczeństwa), wychowanie społeczeństwa w uwielbieniu dla władzy (którą ukazywano jako spełnienie procesu dziejowego i najwyższy cel marzeń) - przy jednoczesnym wtłaczaniu w ludzką świadomość nienawiści do wszystkiego, co od władzy komunistycznej nie pochodziło lub uniemożliwiało jej ogarnięcie całości życia społecznego. Ci którzy nie ulegali propagandzie, byli zastraszani siłą władzy, która "wszystko wie i wszystko przewidziała".

Arabskie powstanie w Palestynie nazywane także Wielką Rewolucją Arabską było powstaniem narodowym palestyńskich Arabów przeciwko brytyjskiej władzy kolonialnej i masowej imigracji żydowskiej, do którego doszło w latach 1936-1939 w Mandacie Palestyny.

Republika Ostrowska, także Rzeczpospolita Ostrowska (10-26 listopada 1918) – wystąpienie, na miesiąc przed wybuchem powstania wielkopolskiego, przeciwko władzy pruskiej, którego efektem był m.in. szereg ustępstw na rzecz Polaków na terenie Ostrowa Wielkopolskiego i powiatu ostrowskiego.

Prawo nieodpowiednie (ius non responsivum) - średniowieczny przywilej polskiej szlachty (rycerstwa, możnych), dzięki któremu nie podlegała sądownictwu kasztelańskiemu, lecz bezpośrednio sądowi książęcemu. Początkowo (od poł XIII w.) spod władzy sądowej kasztelana wyjęci byli tylko możnowładcy. W początkach XIV w. prawo nieodpowienie rozciągnięto na ogół rycerstwa, co było wyrazem tworzenia się jednolitego stanu szlacheckiego.

Powstanie Bołotnikowa 1606-1607 to bunt, który wybuchł po śmierci Dymitra Samozwańca I. Po zamordowaniu Dymitra i masakrze Polaków w Moskwie, w mieście doszło do wybuchu zamieszek, które z trudem stłumiono. Śmierć szalbierza nie przyczyniła się jednak do zapewnienia stabilizacji w kraju. 29 maja 1606 r. na nowego cara obwołano kniazia Wasyla Iwanowicza Szujskiego, który jednak nie cieszył się dużym poparciem ludności. Przeciwnicy Szujskiego posłużyli się osobą Dymitra I, spekulując na temat jego cudownego ocalenia. Starali się robić wszystko, aby storpedować działania Szujskiego, mające na celu utrwalenie jego władzy w Moskwie. Wiara w ocalenie Dymitra pchnęła ludność prowincji do kolejnych wystąpień. Bunt stopniowo ogarniał całą Siewierszczyznę, rozszerzając się na inne rejony kraju. Główna bazą powstańców stało się miasto Putywl. Na czele armii powstańczej składającej się z dworian, dzieci bojarskich, strzelców, Kozaków i chłopów stanął Iwan Isajewicz Bołotnikow. Po początkowych sukcesach powstańców, nieporozumienia w kręgach dowódczych, spowodowały przejście na stronę Szujskiego części oddziałów dowodzonych przez Prokopa Lapunowa i Istoma Paszkowa. Wydarzenie to było przyczyną klęski powstańców w bitwie pod Moskwą w dniu 12 grudnia 1606 r. Na początku roku 1607 Bołotnikow pomimo że wspierali go Kozacy dońscy i wołżańscy, poniósł szereg klęsk w bitwach. Powstanie wygasało, a wraz z momentem pojawienia się na arenie osoby podającej się za Dymitra Samozwańca II (lipiec 1607), rozpoczęła się II Dymitriada.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja