Prawo

Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym, to system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.

Organizacje samorządowe - rodzaj organizacji społecznych. W świetle definicji organizacji społecznej zapisanej w Kodeksie postępowania administracyjnego do organizacji samorządowych nie należą organy samorządu terytorialnego i organy jego jednostek pomocniczych.

Regres społeczny – proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:

Legalizm, kierowanie się zasadą legalizmu - to postępowanie zgodne z obowiązującym prawem. Zasada legalizmu zawarta jest w art. 7 Konstytucji RP który stanowi, że: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Oznacza to, iż organy władzy publicznej nie mogą podejmować działań bez podania podstawy prawnej. Mogą czynić tylko to, co im prawo nakazuje lub pozwala.

Prawo administracyjne - gałąź prawa obejmująca zespół norm generalnie-abstrakcyjnych o charakterze materialnym, mocy powszechnie obowiązującej w znaczeniu podmiotowym, regulujących sytuację prawną podmiotów prawnie niepodporządkowanych organom administracji publicznej. Normy te oddziałują zarówno bezpośrednio poprzez ustanawianie w nich obowiązków i uprawnień, których realizacja podlega kontroli organów administracji publicznej jak i pośrednio przez stosowanie norm w drodze decyzji administracyjnej organu.
Jedną z charakterystycznych cech norm prawa administracyjnego jest możliwość zastosowania przymusu państwowego w celu jego wykonania..

Dynamika społeczna – jeden z dwóch (obok statyki społecznej) głównych działów socjologii, których utworzenie postulował Auguste Comte. Zadaniem dynamiki społecznej miało być badanie procesu rozwoju społecznego, w przeciwieństwie do statyki społecznej, która zajmować się miała budową porządku społecznego.

Przymus państwa - przymus łączy się z wymuszaniem posłuszeństwa jednostek ludzkich i grup społecznych wobec władzy publicznej. Jest nieodłącznym elementem państwa. Państwo nie może się obyć bez przymusu. Posłuszeństwo społeczeństwa jest możliwe poprzez stosowanie przymusu przez władzę publiczną. Przymus występuje pod różnymi formami w każdym państwie i w każdym społeczeństwie. Nasilenie i intensywność przymusu zależy od rodzaju sprawowanych rządów. Totalitaryzm i autorytaryzm stosuje bardzo brutalne środki przymusu. Może dotyczyć zarówno całego społeczeństwa jak i pojedynczych jednostek. Państwo demokratyczne również stosuje różne formy przymusu jednak są one ograniczone przepisami prawnymi odwołującymi się do zasad humanitaryzmu. W takim przypadku przymus państwa może się przejawiać pozbawieniu wolności, pozbawieniu praw , nałożeniu pewnych ograniczeń czy grzywny lub poprzez unieważnienie wcześniejszych aktów prawnych. Przemoc oraz groźba są podstawowymi środkami przymusu państwa. Przemoc dotyczy oddziaływania środkami fizycznymi. Ma doprowadzić do niedopuszczenia do powstania lub wykonania decyzji człowieka. Groźba jest oddziaływaniem, które ma na celu wzbudzenie obawy przed jakimś zdarzeniem, ocenianym negatywnie przez te osoby. Groźbę wyrażają najczęściej akty prawne. Stosowanie przez państwo środków przymusu pozwala organom państwowym na wymuszenie określonego zachowanie obywateli przewidzianego prawem i zapewnienie określonego łady społecznego. Państwo, aby móc stosować różne formy przymusu wobec obywateli powołuje organy państwowe tj. policja, prokuratura, sądy, administracja publiczna itp. W sytuacjach gdy obywatel odmawia posłuszeństwa wobec państwa to organy państwowe mają prawo pozbawić go majątku, wolności a nawet życia. Przymus może być fizyczny, gospodarczy, psychologiczny. Za naruszenia prawa przewidziane są środki przymusu. Prawo jest zbiorem norm, które wskazują co jest dozwolone a co nie. Wyroki sądowe są formą przymusu stosowane w przypadku naruszenia prawa. Wyłączność na stosowanie przymusu fizycznego mają organy państwowe. Dawniej istniały pewne grupy społeczne mające prawo do stosowanie przymusu fizycznego wobec innych warstw społecznych. Właściciel niewolnika mógł karać go fizycznie a nawet zabić. W okresach gdy chłopi musieli odpracowywać pańszczyznę w folwarkach szlachcic mógł stosować przymus fizyczny, aby zmusić ich do pracy w swoim gospodarstwie. W obecnych czasach bardziej rozpowszechniony jest przymus ekonomiczny. Akty prawne chronią obywateli przed nadużyciami przymusu fizycznego przez funkcjonariuszy policji i administracji publicznej.

Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

Kwestia społeczna – to w większości prac synonim problemu społecznego. Pojęcie to jest silnie związana z polityką społeczną a konkretnie z jej celami i zadaniami. Kwestia społeczna to bariera w społeczeństwie, uniemożliwiająca mu osiągniecie pełnej satysfakcji, rozwoju, realizacji potrzeb. Politycy społeczni powinni zatem dążyć do minimalizacji a wręcz likwidacji kwestii społecznej.

Propaganda PRL, obecna przez większość drugiej połowy XX wieku (właściwie od 1944 do lat 80.), miała kluczowe znaczenie w sferze polityki, życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego - stanowiła obok terroru główny instrument władzy komunistycznej w Polsce. Propaganda PRL oprócz wpływu na treść przekazu informacyjnego, przenikała także do życia, wiary i języka codziennego. Jej celem było takie ukształtowanie postaw społeczeństwa, aby podlegało samokontroli (bez udziału służb bezpieczeństwa), wychowanie społeczeństwa w uwielbieniu dla władzy (którą ukazywano jako spełnienie procesu dziejowego i najwyższy cel marzeń) - przy jednoczesnym wtłaczaniu w ludzką świadomość nienawiści do wszystkiego, co od władzy komunistycznej nie pochodziło lub uniemożliwiało jej ogarnięcie całości życia społecznego. Ci którzy nie ulegali propagandzie, byli zastraszani siłą władzy, która "wszystko wie i wszystko przewidziała".

Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych - polska instytucja dialogu społecznego. Tworzona jest przez przedstawicieli rządu, organizacji pracodawców prywatnych i związków zawodowych. Do kompetencji komisji należą: ustalanie wskaźników wzrostu wynagrodzeń w przedsiębiorstwach i w sferze budżetowej, prace wstępne nad budżetem państwa. Ponadto komisja może zabierać głos w sprawach gospodarczych i społecznych jeżeli jej głos będzie miał znaczenie dla zachowania spokoju społecznego.

Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej kulturze miejsce jednostki społecznej w hierarchii społecznej i szerzej w strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec grupy czy społeczeństwa.

efekt nadmiernego uzasadnienia własnego postępowania - w psychologii społecznej termin określający stan człowieka, w którym wydaje mu się, iż jego działanie jest motywowane tylko przez czynniki zewnętrzne.

Postępowanie cywilne (albo proces cywilny) - zespół norm prawnych regulujących sposób postępowania w sprawach cywilnych (art. 1 k.p.c) o dwojakim charakterze:

Inne organizacje społeczne są wspomniane w kodeksowej definicji organizacji społecznych uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zalicza się do nich przede wszystkim stowarzyszenia działające na mocy Prawa o stowarzyszeniach. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pojęciu innych organizacji społecznych nie mieszczą się fundacje.

Samorząd powiatowy – wyodrębniony w strukturze państwa związek społeczności lokalnej funkcjonujący w randze powiatu, który z mocy prawa powołany jest do samodzielnego wykonywania zadań administracji publicznej, a także wyposażony w materialne środki umożliwiające realizację nałożonych mu zadań.

Organizacje zawodowe - rodzaj organizacji społecznych. W kodeksowej definicji organizacji społecznej zamieszczonej w Kodeksie postępowania administracyjnego wymienione są obok samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych.

Prawo stanowione (system ius civile) – nazywane jest również prawem ustawowym (statute law). Forma systemu prawnego, w którym prawo stanowione jest przede wszystkim przez organ ustawodawczy z uwzględnieniem ogólnych norm oraz zachowaniem formalnych procedur. Taki system występuje w państwach Europy kontynentalnej, w tym w Polsce oraz niektórych krajach Ameryki Południowej.

Pierwszy Okres Przejściowy (ok. 2250 – ok. 2050 p.n.e.) – okres w historii starożytnego Egiptu między istnieniem Starego i Średniego Państwa charakteryzujący się upadkiem silnej, scentralizowanej władzy, wewnętrznymi walkami o panowanie nad całym krajem i niepokojami społecznymi wywołanymi pogorszeniem się sytuacji uboższych warstw społeczeństwa.

Naczelny Sąd Administracyjny – organ państwowy sprawujący kontrolę funkcjonowania i bezczynności lokalnej i regionalnej administracji publicznej pod względem zgodności z Konstytucją RP, prawem unijnym i ustawami. Kontroli tej podlegają organy samorządu terytorialnego i zawodowego, terenowe organy administracji rządowej oraz inne podmioty w zakresie wykonywania funkcji administracji publicznej (np. rektor uniwersytetu).

Właściwość – w prawie formalnym fakt posiadania kompetencji przez organ władzy publicznej do rozstrzygnięcia powstałej przed nim sprawy. Właściwość organu regulują najczęściej osobne przepisy prawne normujące ogół instytucji procesowych. Sam fakt określania przez prawo właściwości organów urzeczywistnia zakaz prowadzenia postępowania w tej samej sprawie przez inne organy oraz ułatwia unikanie sporów o właściwość.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja