Prawo wspólnotowe

Linki:
Światowa Organizacja Handlu, 1 stycznia, Acquis, Acte éclairé, Acte claire, Akt normatywny, Akt wykonawczy, Decyzja administracyjna, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, Europejska konwencja praw człowieka, Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Obszar Gospodarczy, Inkorporacja prawa międzynarodowego, Jednolity akt europejski, Karta praw podstawowych, Komisja Europejska, Konstytucja, Konwencja o niektórych wspólnych instytucjach Wspólnot Europejskich, Konwencja wiedeńska o prawie traktatów, Organizacja międzynarodowa, Osoba fizyczna, Osoba prawna, Parlament Europejski, Prawo europejskie, Prawo międzynarodowe, Rada Unii Europejskiej, Subsydiarność, Swoboda świadczenia usług, Swobodny przepływ kapitału, Swobodny przepływ osób, Swobodny przepływ towarów, System prawa, Traktat amsterdamski, Traktat ateński, Traktat fuzyjny, Traktat lizboński, Traktat nicejski, Traktat o Unii Europejskiej, Traktat paryski (1951), Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, Traktat z Maastricht, Traktaty rzymskie, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Układ europejski, Umowa międzynarodowa, Unia Europejska, Ustawa, Władza ustawodawcza, Wspólnota Europejska, Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego, Zasada bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego, Zasada jednolitości, Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego, Zasada proporcjonalności, Zasada równowagi kompetencyjnej, Zasada wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym, Zasady prawa Unii Europejskiej, Zwykła procedura ustawodawcza,
Prawo Unii Europejskiej – zbiór aktów składających się na skomplikowany system prawny Unii Europejskiej. Całość dorobku prawnego Unii Europejskiej, łącznie z np. orzeczeniami TS UE, nosi nazwę acquis. Przed Traktatem z Lizbony znaczna część uregulowań wymienionych w niniejszym artykule występowała pod nazwą prawo wspólnotowe. Wraz z wejściem w życie Traktatu, z dniem 30 listopada 2009 roku Wspólnota Europejska (a wraz z nią prawo wspólnotowe jako odrębna kategoria) przestała istnieć, a jej spadkobiercą prawnym została Unia Europejska.

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – główny akt prawa pierwotnego Unii Europejskiej (obok Traktatu o Unii Europejskiej). Stanowi część dorobku prawnego Unii od 2009 roku, kiedy to wszedł w życie traktat z Lizbony. Wcześniej funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1958–1993) oraz Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (1993–2009).

Acquis (fr. "dorobek", czyt. aki, przed Traktatem z Lizbony acquis communautaire - "dorobek wspólnotowy", czyt. aki komünoter) – dorobek prawny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, obejmujący wszystkie traktaty założycielskie i akcesyjne oraz umowy międzynarodowe je zmieniające (tzw. prawo pierwotne), przepisy wydawane na ich podstawie przez organy Unii (prawo wtórne), umowy międzynarodowe zawarte przez Wspólnoty i Unię Europejską, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, a także deklaracje i rezolucje oraz zasady ogólne prawa wspólnotowego. Obowiązkiem każdego państwa wstępującego do Unii Europejskiej jest wprowadzenie acquis do własnego systemu prawnego.

Uregulowana artykułem 294 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej procedura tworzenia aktów prawa pochodnego Unii Europejskiej. Wprowadzona przez Traktat z Lizbony i od tego czasu podstawowa i najczęściej wykorzystywana procedura stanowienia prawa przez Unię Europejską.

Traktat o Unii Europejskiej (TUE) – główny akt prawa pierwotnego Unii Europejskiej (obok Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Stanowi część dorobku prawnego Unii od 1993 roku, kiedy to weszły przepisy traktatu z Maastricht. Zmieniony postanowieniami umów z Amsterdamu, Nicei i Lizbony.

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - oficjalna nazwa głównego aktu wspólnotowego prawa pierwotnego Unii Europejskiej. Stanowił część dorobku prawnego Unii od 1993 r. do 2009 r., kiedy to weszły przepisy Traktatu z Lizbony. Wcześniej funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. Jego przepisy znalazły się najpierw w traktacie z Maastricht, zmodyfikowane amsterdamskim, nicejskim.

Bermudybrytyjską kolonią o statusie terytorium zamorskiego (overseas territory). Terytorium nie jest częścią Unii Europejskiej i tylko w minimalnym stopniu respektuje prawo wspólnotowe. Jako jedno z nielicznych terytoriów zależnych Bermudy - na własną prośbę - nie są objęte decyzją Rady ws. części IV Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Mimo to wymienione są w Aneksie II Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Uczestniczy w Spotkaniach Partnerskich UE - Brytyjskie Terytoria Zależne. Mimo posiadania obywatelstwa brytyjskiego, a co za tym idzie obywatelstwa Unii Europejskiej na wyspie Bermudy nie odbywają się wybory do Parlamentu Europejskiego.

Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej – oficjalna nazwa głównego aktu wspólnotowego prawa pierwotnego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Stanowi część dorobku prawnego Wspólnot od 1958 r., od Traktatu z Maastricht stał się częścią prawa Unii Europejskiej. Od Traktatu z Lizbony wyłączony ponownie z prawa Unii Europejskiej. Jego przepisy znalazły się najpierw w traktatach rzymskich, zmodyfikowane traktatem fuzyjnym, traktatami budżetowymi, Jednolitym Aktem Europejskim, Mastricht, Amsterdamem, Niceą i ostatecznie Lizboną. Niemcy, Austria i Irlandia wskazały potrzebę zwołania kolejnej konferencji międzyrządowej weryfikującej Traktaty, szczególnie Traktat ustanawiający EWEA, w celu przejrzystości i uporządkowania współpracy.

Traktaty Unii Europejskiej – umowy międzynarodowe zawarte między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, dające podwaliny pod organizację i porządek prawny Unii. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego publicznego są to umowy międzynarodowe, jednak w stosunkach wewnętrznych (między państwami członkowskimi) ustanowiły one autonomiczny porządek prawny i są obecnie elementem prawa pierwotnego Unii Europejskiej.

Dyrektywa Unii Europejskiej – akt prawa pochodnego Unii Europejskiej, którego mocą prawodawcy państw członkowskich Unii zostają zobowiązani do wprowadzenia (implementacji) określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy.

Unia celna Unii Europejskiej zawiązana w 1968 r. unia celna pomiędzy państwami ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Jej przepisy znalazły się w przepisach Traktatu ustanawiającego EWG, lecz faktyczne wejście w życie unii celnej nastąpiło 10 lat po wejściu w życie tego traktatu.

Dyrektywa Unii Europejskiej – akt prawa pochodnego Unii Europejskiej, którego mocą prawodawcy państw członkowskich Unii zostają zobowiązani do wprowadzenia (implementacji) określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy.

Prezydencja Rady Unii Europejskiej – okres, w którym dane państwo członkowskie przewodniczy posiedzeniom Rady Unii Europejskiej. Reprezentuje także Radę na arenie międzynarodowej. System ten, zapoczątkowany jeszcze w ramach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, kontynuowany był także po ogłoszeniu powstania Unii Europejskiej w 1993 i utrzymał się po uzyskaniu przez UE podmiotowości prawnej w 2009 roku.

Zasada jednolitych ram instytucjonalnych zakładała, że Unia Europejska wykorzystywała instytucje i organy wspólnotowe tak jak własne. Organy wspólnotowe funkcjonowały na zasadzie zapożyczenia w ramach II i III filara, przy czym instytucje ogólne Unii Europejskiej miały kompetencje do stanowienia prawa we wszystkich trzech filarach, choć w każdym te kompetencje były inne. Jedynym organem UE działającym w ramach II i III filara była Rada Europejska. Rolą instytucji było zapewnienie spójności i ciągłości działań we wszystkich trzech filarach. Miało to zapobiec sytuacji, w której każdy z filarów rozwinie własną strukturę instytucjonalną. Jednolite ramy instytucjonalne wiązały się z respektowaniem i rozwijaniem acquis communautaire; wszystkie decyzje podejmowane w ramach II i III filara musiały respektować prawo wspólnotowe.

Opinia Unii Europejskiej - akt prawny nie stanowiący źródła prawa unijnego. Opinia wydawana jest na życzenie podmiotów prawa przez instytucje Unii Europejskiej.

Nowa Kaledonia jest francuskim terytorium zależnym, wspólnotą szczególnego rodzaju (sui generis). Nie jest częścią Unii Europejskiej i tylko w minimalnym stopniu respektuje prawo wspólnotowe. Wspólne relacje dwustronne zostały ustanowione specjalną decyzją Rady 76/568/EWG. W latach 2000- 2007 otrzymała 21,5 mln euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju, w latach 2008- 2013 przyznano kwotę w wysokości 20 mln euro.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja