Linki:
Afereza (językoznawstwo),
Apokopa (proces fonetyczny),
Asybilacja,
Asymilacja fonetyczna,
Dźwięczność,
Delabializacja,
Depalatalizacja,
Dwugłoska,
Dyftongizacja,
Dysymilacja,
Elizja,
Epenteza,
Iloczas,
Itacyzm,
Jotyzacja,
Kontrakcja (fonetyka),
Labializacja,
Mazurzenie,
Monoftongizacja,
Palatalizacja,
Prejotacja,
Prelabializacja,
Proteza (językoznawstwo),
Przegłos,
Przestawka,
Przesuwka spółgłoskowa,
Rotacyzm,
Skrócenie samogłosek w wygłosie,
Skracanie samogłoski przed samogłoską,
Substrat językowy,
Synkopa (fonetyka),
Ubezdźwięcznienie,
Udźwięcznienie,
Uproszczenie grup spółgłoskowych,
Wałczenie,
Wzdłużenie zastępcze,
Zanik iloczasu,
Zanik końcowej spółgłoski,
Zwężenie samogłosek nieakcentowanych,
Proces fonetyczny (zjawisko fonetyczne) – zmiana języka w zakresie fonetyki. Wyróżnia się procesy zależne od pozycji i niezależne. Jedną z przyczyn procesów fonetycznych może być wpływ
podłoża językowego (substratu językowego) na superstrat językowy.
Odpodobnienie (dysymilacja) - jeden z podstawowych zależnych
procesów fonetycznych, polegająca na zaniku podobieństwa głosek (niekoniecznie sąsiednich).
Facylitator – osoba, której zadaniem jest czynny udział w udrażnianiu procesu
komunikacji między osobami bądź grupami, w celu osiągnięcia wspólnego rozwiązania. Rolą facylitatora jest
mediowanie między stronami. Służy on wsparciem w zakresie m.in. doprecyzowania
kodu językowego, demaskowania faktycznych (nie jedynie deklaratywnych) intencji stron interakcji, motywowania do pracy nad osiągnięciem celu, zapobiegania ewentualnym konfliktom.
Baszta – rodzaj
skalicy. Jest to wypreparowana z podłoża skała, zrośnięta z nim podstawą i co najmniej jednym bokiem. Odmianą baszty są skalne występy i progi – mniejsze i mniej wypreparowane z podłoża. Wszystkie te formy powstały w wyniku
erozji i procesów osuwiskowych.
Upodobnienie
fonetyczne (asymilacja fonetyczna, inaczej uwarunkowania pozycyjne
głosek) - jeden z podstawowych zależnych
procesów fonetycznych, polegający na upodobnieniu sąsiednich głosek. Upodobnieniem takim określa się przekształcenie postaci fonetycznej danego wyrazu pod wpływem sąsiadujących ze sobą głosek. Istotą każdego upodobnienia fonetycznego jest koartykulacja, której mechanizm działania polega na wpływie danej głoski na sposób
artykulacji głosek, które z nią sąsiadują. Można tu wyróżnić:
Wyrażenie, znak językowy, symbol językowy − szczególnie istotny dla logiki i kultury zbiór
znaków, mianowicie takie znaki, które mają charakter
językowy: jako wyrażenia proste przynależą do
słownika jakiegoś (naturalnego czy też formalnego) języka lub skonstruowane są z wyrażeń prostych tego języka zgodnie z jego regułami syntaktycznymi.
Pętla szyjna (ansa cervicalis) - jedna z gałęzi długich
splotu szyjnego; składa się z dwu gałęzi: górnej i dolnej, przy czym gałąź dolna odchodzi od splotu bezpośrednio, a gałąź górna na znacznej długości biegnie w obrębie nerwu podjęzykowego.
Torbiel przewodu tarczowo-językowego (torbiel środkowa szyi,
łac. cystis ductus thyreoglossi, cystis colli mediana) - zaburzenie rozwojowe polegające na obecności pozostałości przewodu tarczowo-językowego (ductus thyreoglossus), stanowiącego w
embriogenezie drogę zstępowania zawiązka
tarczycy z dna jamy ustnej do przestrzeni przedniej szyi. Torbiel jest wyścielona nabłonkiem migawkowym lub wielowarstwowym płaskim, znajduje się w linii środkowej szyi w okolicy
kości gnykowej. Mogą w niej także znajdować się odszczepione tkanki
tarczycy. Torbiel środkowa wymaga leczenia operacyjnego (
operacja Sistrunka). Czasami ulegać może nadkażeniu ropnemu i przebijać się na zewnątrz skóry szyi. Niezwykle rzadko w torbieli środkowej szyi może rozwijać się nowotwór złośliwy. Najczęściej o utkaniu raka tarczycy (rak brodawkowaty), co tłumaczy embriogenezę torbieli.
Modelowanie procesów biznesowych (ang. business process modeling) – jest to zbiór czynności wykonywanych przez analityków
procesów biznesowych w
przedsiębiorstwie. Modelowanie procesów ma na celu ustalenie w jaki sposób działa dana organizacja (tak zwany stan AS-IS) i może służyć do określenia docelowego sposobu postępowania (procesy TO-BE).
Rotacyzm (od
gr. rho, "litera R") - jest to
zjawisko fonetyczne polegające na przejściu określonej
głoski w określonej pozycji w głoskę r. Miało ono miejsce w historii wielu
języków.
Synkopa (gr. synkope) -
zjawisko fonetyczne polegające na zaniku śródgłosowej
nieakcentowanej samogłoski lub całej
sylaby z
wyrazu, co pociąga za sobą jego skrócenie; jest to charakterystyczny proces w niestarannej, szybkiej
wymowie.
Znaczenie w najogólniejszym ujęciu to pojęcie, które łączy to, co rejestrujemy naszymi zmysłami z jakimś
symbolem. Znak, zdanie, gest, czy dźwięk nie mają znaczenia, jeśli nie odnoszą się do czegoś, co jest nam znane.
Litera –
znak graficzny charakterystyczny dla
pism fonetycznych. Może wyrażać pojedynczą
głoskę,
sylabę lub wchodzić w skład innych połączeń - np.
dwuznaków. W języku
francuskim zestaw nawet pięciu liter może oznaczać jedną głoskę.
Instytut Filologii Angielskiej lub Instytut Anglistyki – jednostka wydziałowa, której przedmiotem dydaktyki i badań jest nauka o języku angielskim, literaturze angielskiej oraz kulturze krajów angielskiego obszaru językowego.
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego (Międzynarodowy Dzień Dziedzictwa Językowego) – coroczne
święto obchodzone
21 lutego. Zostało ustanowione przez
UNESCO 17 listopada 1999. Jego data upamiętnia wydarzenia w
Bangladeszu, gdzie w 1952 roku zginęło pięciu studentów podczas demonstracji w której domagano się nadania
językowi bengalskiemu statusu
języka urzędowego. Według UNESCO, niemal połowa z 6000 języków świata jest zagrożona zanikiem w ciągu 2-3 pokoleń. Od 1950 r. zanikło 250 języków. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego ma w założeniu dopomóc w ochronie różnorodności językowej jako dziedzictwa kulturowego.
Przedindoeuropejski
substrat językowy - grupa języków, używanych w
Europie i
Azji Przedniej przed przybyciem na te tereny ludów mówiących
językami indoeuropejskimi - najstarsza znana warstwa językowa tych terenów. Na określenie substratu przedindoeuropejskiego używano dawniej nazwy języki azjanickie, współcześnie języki tej grupy dzieli się na mniejsze ligi, bądź
rodziny językowe.
Poradnik Językowy – popularnonaukowy miesięcznik powstały w
Krakowie w
1901, którego celem jest propagowanie wiedzy o języku polskim. W czasopiśmie poruszane są sprawy poprawności i kultury języka. "Poradnik Językowy" przeznaczony jest dla nauczycieli
polonistów oraz wykładowców i studentów filologii polskiej i innych kierunków humanistycznych.
Epifauna (epibentos) – zwierzęta
bentosowe (stale przebywające w pobliżu dna) żyjące na powierzchni dna; organizmy te są albo przytwierdzone do powierzchni podłoża albo swobodnie poruszają sie po nim. Te wodne gatunki zwierząt mogą być przyczepione do podłoża specjalnie ukształtowanymi wypustkami lub przyssawkami bądź
bisiorem, zrośnięte z podłożem albo przebywające w wydrążonych otworach lub kanalikach. Jako podłoże wykorzystywane są dna zbiorników wodnych, skały, inne organizmy oraz kadłuby statków.