Przesyłka pocztowa - korespondencja lub paczka opatrzona
adresem, przyjęta przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (zgodnie z Art. 3 pkt 16 Ustawy Prawo pocztowe Dz.U.2003.130.1188 z późn.zm.). Przesyłką jest zarówno
list, jak i
paczka, natomiast
druk bezadresowy już nie.
Przesyłka za potwierdzeniem odbioru – usługa dodatkowa oferowana przez
pocztę dla
listów poleconych lub innych przesyłek rejestrowanych, takich jak paczki pocztowe, listy wartościowe itp. Nadawca listu zlecający dostarczenie listu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru otrzymuje po doręczeniu listu specjalny dodatkowy formularz (tzw. „zwrotkę”), na którym znajduje się dowód doręczenia w postaci podpisu odbiorcy. Na „zwrotce”, przeznaczonej dla nadawcy, odbiorca kwituje odbiór listu niezależnie od pokwitowania, na którym podpisuje doręczenie – tak jak kwitowane są wszystkie listy polecone na potrzeby dokumentacji pocztowej.
Druk bezadresowy - forma
reklamy, realizowanej za pośrednictwem
poczty. Polega na
kolportażu druków i folderów reklamowych, traktowanych w tym przypadku jak
listy bez podanego adresu pocztowego. Druk bezadresowy - jest to nieopatrzona adresem infromacja pisemna lub graficzna, zwielokrotniona za pomocą technik drukarskich lub podobnych, utrwalona na papierze albo innym materiale używanym w
drukarstwie.
List polecony – popularna nazwa przesyłki
listowej rejestrowanej, tzn. takiej, której przyjęcie pracownik
poczty potwierdza nadawcy, wydając mu specjalne pokwitowanie, a adresat po doręczeniu kwituje odbiór.
Bordereau – pomocniczy
dokument w
transporcie kolejowym i
samochodowym występującym przy organizacji przesyłek zbiorowych. Wystawiany jest przez
spedytora nadawczego i przesyłany do spedytora
odbiorczego, który na jego podstawie może dokonać rozformowania
przesyłki i wysyłać poszczególne partie ładunkowe do finalnych odbiorców. Zwiera on także zestawienie ładunków tworzących daną przesyłkę zbiorczą oraz nazwy nadawców i odbiorców.
Kartka pocztowa (karta pocztowa, pocztówka, widokówka) – najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej
korespondencji, często wysyłana nieopakowana w
kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron
kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie
adresata i naklejenie
znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu
kolekcjonerów, tzw.
deltiologów.
Przesyłka reklamowa -
przesyłka zawierająca wyłącznie materiał
reklamowy,
marketingowy lub
promocyjny, wysyłana jednorazowo do co najmniej 20
adresatów, z identyczną zawartością i identyczną treścią, różniącą się jedynie danymi identyfikacyjnymi adresata (
nazwiskiem,
adresem lub innymi danymi zmiennymi), niezmieniającymi treści przekazywanej informacji. Przesyłką reklamową nie mogą być np.
faktury.
Kurier, inaczej posłaniec, goniec – osoba wyznaczona do szybkiego, niezwłocznego dostarczenia do wybranego celu różnych
przesyłek,
dokumentów,
paczek itp. Jest to odpowiednik
poczty i jego pracowników
listonoszy.
Głęboka Inspekcja Pakietów (często używany skrót DPI od
ang. Deep Packet Inspection) – technika sieciowa pozwalająca ISP analizować pakiet przesyłane przez sieć pod względem ich treści. W zależności od zawartości pakiet jest zatrzymywany, opóźniany, zmieniany, lub przesyłany dodatkowo w celu zapisania. Możliwe jest składanie wielu pakietów w jedna całość i analizowanie ich razem.
Kartka pocztowa (pocztówka) – najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej
korespondencji, często wysyłana nieopakowana w
kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron
kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie
adresata i naklejenie
znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu
kolekcjonerów, tzw.
deltiologów.
Skrytka pocztowa - skrzynka zainstalowana w placówce operatora pocztowego służąca do odbierania
korespondencji. Jest udostępniana w wybranych placówkach za dodatkową opłatą i zamykana przez adresata na
klucz. Można przez nią odbierać zwykłe przesyłki listowe oraz zawiadomienia o nadejściu przesyłek rejestrowanych i przekazów pocztowych (
awiza). Używana jest szczególnie przez klientów, którzy otrzymują dużo korespondencji, która nie powinna trafić do osób trzecich. Wykorzystywana jest też przez firmy, które z różnych powodów chcą całą korespondencję mieć w jednym miejscu (np. przy organizacji konkursów). Usługa cieszy się dużym zainteresowaniem klientów (np. niektóre placówki Poczty Polskiej nie nadążają na bieżąco z realizacją zleceń, nie dysponują bowiem odpowiednią liczbą wolnych skrytek).
Pierwsza wzmianka o założeniu
poczty pieszej na
Dolnym Śląsku pochodzi z
1387 roku, kiedy utworzono we
Wrocławiu związek pieszych
gońców poczty kupieckiej. W
XVI w. ustalono pierwsze regulaminy ruchu pocztowego dla gońców pocztowych. W XVI –
XVII w. poczta piesza śląska obsługiwała przede wszystkim pocztę kupców, a gońcy pocztowi przemierzali ściśle oznaczone kursy. Pierwsze połączenia pocztowe śląskiej poczty pieszej zorganizowano na trasie Wrocław –
Poznań –
Toruń –
Gdańsk, jednak dokładnej daty ich uruchomienia nie ustalono. Wiadomo jedynie, że pod koniec XVI w. istniały tu już regularne kursy. Niedbałe wykonywanie obowiązków przez gońców pocztowych spowodowało liczne skargi kupców wrocławskich i gdańskich, co było przyczyną wydania w roku
1604 regulaminów ruchu pocztowego. Po przejęciu poczty pieszej przez Radę Miasta Wrocławia utworzono
Pocztową Komorę Śląską, która zorganizowała dodatkowe połączenia pocztowe śląskiej poczty. W XVII w. poczta piesza zanika i zostaje zastąpiona pocztą państwową Komory Śląskiej, która urządza już poczty wozowe oraz
poczty konne.
Royal Mail (nazwa oficjalna: Royal Mail Holdings plc; w dosłownym tłumaczeniu: Poczta Królewska) - narodowe
przedsiębiorstwo pocztowe Wielkiej Brytanii, obecne działające jako spółka
prawa handlowego w całości należąca do brytyjskiego
skarbu państwa. W roku finansowym 2007-08 na terenie Wielkiej Brytanii spółka dostarczała każdego dnia roboczego średnio 80 milionów przesyłek pod 28 milionów adresów. Posiadała przy tym sieć urzędów pocztowych liczącą 13 852 lokalizacje. Od 1 stycznia 2006 firma nie posiada już ustawowego
monopolu na żaden typ przesyłek - brytyjski rynek pocztowy jest w pełni otwarty.
Third-party Access, TPA (
pol. Dostęp Osób Trzecich) - zasada polegająca na udostępnieniu przez właściciela bądź operatora infrastruktury sieciowej
osobom trzecim w celu dostarczenia towarów/usług klientom strony trzeciej (dotyczyć to może przesyłu energii elektrycznej, usług telekomunikacyjnych czy usług kolejowych).
Poczta Polska Spółka Akcyjna — polska instytucja państwowa zajmująca się świadczeniem usług
pocztowych (doręczanie
przesyłek,
przekazów pocztowych,
druków bezadresowych itp.), usług pieniężnych (wpłaty na rachunki, operacje oszczędnościowo-
czekowe itp.), usług bankowych (na rzecz
Banku Pocztowego SA), usług
ubezpieczeniowych, usług kurierskich (Pocztex).
Regulamin Ruchu Pocztowego - Najstarsze znane
rozporządzenie Rady Miejskiej Wrocławia dotyczące ruchu
pocztowego na
Śląsku pochodzi z 17
VI 1542. Ustalało ono opłaty
gońców pocztowych i określało sankcje karne za nadużycia gońców. Opłata gońca za dostarczenie
przesyłki na odległość do 15
mil nie mogła przekroczyć 1
grosza. Za niewykonanie zlecenia groziła gońcowi kara
więzienia, a w razie powtórzenia odmowy – wydalenie z miasta. W związku z dynamicznym wzrostem połączeń pocztowych
Wrocławia rozpoczęto wydawanie specjalnych regulaminów dla gońców. Pierwszy powstał 10
III 1573 i określał zasady ruchu pocztowego z
Wrocławia do
Norymbergi oraz ustanawiał specjalny nadzór ogólny nad gońcami, oddając go trzem zamożnym
kupcom wrocławskim pochodzącym z nominacji
Rady Miejskiej. Ustalono także stałą liczbę 40 zaprzysiężonych
gońców wrocławskich, opłatę w wys. 3
groszy wrocławskich za dostarczenie
listu oraz czas trwania drogi gońca między Wrocławiem a Norymbergą na 10 do 11 dni w zależności od
pory roku. W
1596 nadano oddzielny
regulamin gońcom na trasie Wrocław –
Lipsk. Ustalono w nim czas przyjścia i odprawienia posłańca: z Wrocławia po południu w
sobotę, a w
Lipsku miał się stawić następnego
piątku i z powrotem z Lipska wychodził we
wtorek, a do Wrocławia miał przybyć w
niedzielę wieczór. Kupcy wymienieni w regulaminie byli zwolnieni od opłaty pocztowej, a inni kupcy uiszczali 4
grosze od
przesyłki. Pozostali, którzy korzystali z usług gońców mieli wnosić opłaty ustalone przez samych gońców. W
1604 radni
Wrocławia,
Gdańska,
Torunia i
Poznania zawarli wspólne przepisy regulujące ruch
poczty pieszej na trasie Wrocław-Gdańsk. Połączenie pocztowe Wrocławia z Gdańskiem obsługiwać miało regularnie 4
gońców pocztowych: po dwóch z tychże miast. Drogę z
Wrocławia do
Gdańska posłańcy mieli przebyć w ciągu 9 dni, a w
zimie w ciągu 11 dni. Określono także ścisłe zasady zachowania się gońców podczas
podróży. Kolejne unormowania ruchu i działalności
poczty śląskiej ogłoszono 9
III 1635. Wydany przez radę miasta Regulamin Związku Gońców Cesarskiego Miasta Wrocławia utrzymywał w mocy postanowienia wcześniejszych
regulaminów, a ponadto nakazywał osobiste dostarczenie przez gońca pocztowego zleconej mu
przesyłki, sporządzanie przez przełożonego szczegółowego spisu przychodzącej i odchodzącej poczty, zachowanie tajemnicy
korespondencji oraz narzucał szybkość obiegu poczty. Nałożono też surowe kary za spóźnienie się gońca (pieniężne, a za trzecim razem miał być wydalony z miasta).
Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe – polska ustawa, uchwalona przez
Sejm, regulująca kwestie prawne związane z działalnością
pocztową.
Szlachetna Paczka (dawniej, do 2009 roku: Świąteczna Paczka) – ogólnopolska akcja
świątecznej pomocy osobom
najuboższym, realizowana od 2001 roku przez
Stowarzyszenie Wiosna. Akcja opiera się o ideę przekazywania bezpośredniej pomocy osobom potrzebującym i ich rodzinom na podstawie wcześniejszego rozpoznania ich
potrzeb przez wyznaczonych do tego
wolontariuszy. Osoby potrzebujące otrzymują artykuły pierwszej potrzeby odpowiadające ich indywidualnym potrzebom.
Historia
poczty lotniczej w Polsce sięga roku 1919, gdy w Ministerstwie Kolei powstaje sekcja lotnictwa cywilnego. W kwietniu 1921 roku Francuskie Towarzystwo Transportowe rozpoczęło przewożenie przesyłek lotniczych z Paryża i Strasburga poprzez Pragę z Warszawą. W maju 1921 firma
Aerotarg (Towarzystwo Komunikacji Powietrznej AEROTARG) z siedzibą w Poznaniu rozpoczęła krajowe przewozy przesyłek lotniczych na trasach Poznań-Warszawa i Poznań-Gdańsk (linie Poznań-Łódź i Poznań-Kraków były tylko planowane i nie zostały otworzone). Aerotarg nie działał długo, tylko podczas
Targów Poznańskich, i regularne przewozy skończyły się w czerwcu 1921 r. Rozpoczęły się jednak na nowo w 1922 na trasie Warszawa-Lwów, a w 1923, Warszawa-Kraków. W 1925 doszły do tego połączenia Kraków-Lwów i Warszawa-Poznań, a także Warszawa-Gdańsk. Nowe połączenia międzynarodowe to Kraków-Wiedeń, Lwów-Bukareszt, Warszawa-Zurich, Warszawa-Kopenhaga. W 1925 wydano także w Polsce pierwsze znaczki pocztowe przeznaczone dla poczty lotniczej. W 1926 rozpoczynają się pierwsze okolicznościowe loty balonowe. W 1929 powstają
Polskie Linie Lotnicze LOT, a sieć połączeń krajowych jest rozbudowana o połączenia Warszawa-Katowice, Warszawa-Bydgoszcz, Katowice-Poznań, Poznań-Bydgoszcz i Bydgoszcz-Gdańsk. W 1932 doszły jeszcze połączenia z Wilnem, a w 1935, z Gdynią.