Modernizm - prąd w architekturze nowoczesnej, w
Europie Środkowej zdobył uznanie stosunkowo wcześnie. Początkowo określany był jako
funkcjonalizm lub
racjonalizm.
Justyfikacjonizm jest to jedno ze stanowisk badających sposób uzasadniania twierdzeń w nauce, obok
logistycznego antyirracjonalizmu,
falsyfikacjonizmu,
koncepcji paradygmatycznego rozwoju wiedzy naukowej i
anarchizmu metodologicznego.
Intersubiektywna kontrolowalność - jest to cecha pojęć naukowych, ściśle związana z
racjonalizmem. Według niej pojęcia naukowe posiadają następujące cechy:
Popperyzm – filozofia
Karla Poppera, a także stworzony przez niego prąd
filozofii nauki rozwijany początkowo w opozycji do
pozytywizmu logicznego, a później jako niezależny pogląd na kryteria naukowości wypowiedzi i
metodologię nauki. "Popperyzm" określany jest również jako "
krytyczny racjonalizm", a także, w odniesieniu wyłącznie do filozofii nauki jako "falsyfikacjonizm". Tak rozumiany "popperyzm" występuje w co najmniej trzech znaczeniach:
Racjonalizm genetyczny, natywizm - stanowisko epistemologiczne w sporze o źródła poznania głoszące, że niektóre
pojęcia i przekonania, które znamy, są w naszym
umyśle od urodzenia. Przeciwieństwo
empiryzmu genetycznego, mówiącego, że pojęcia te zapisują się w nas wraz z doświadczeniem. Przedstawicielem natywizmu jest
Platon, który zakłada, że dusza posiada wiedzę wrodzoną.
Logistyczny antyirracjonalizm jest terminem, którego użył dla oznaczenia sedna filozoficznej działalności
szkoły lwowsko-warszawskiej,
Kazimierz Ajdukiewicz podczas kongresu filozoficznego w
Pradze w
1934, gdzie wygłosił referat Logistyczny antyirracjonalizm w Polsce, opublikowany później w
"Przeglądzie Filozoficznym". Nazwy tej użył Ajdukiewicz m.in. dla odróżnienia osiągnięć szkoły lwowsko-warszawskiej od osiągnięć logicznego empiryzmu, (
neopozytywizmu), z którym (błędnie) utożsamiano szkołę lwowsko-warszawską.
Późny modernizm - kierunek architektury nowoczesnej rozwijający się od
lat 50. XX wieku, stojący w opozycji do
postmodernizm, lecz również zakładający rewizję niektórych założeń
modernizmu, przede wszystkim zaś przywiązywanie większej uwagi do lokalnego
kontekstu przyrodniczego i kulturowego oraz do zagadnień
psychologicznych. Wykorzystując zdobycze nowoczesnej architektury, twórcy późnego modernizmu brali pod uwagę jej wszelkie porażki.
Dom Rządowy Republiki Białoruś – monumentalny gmach w stylu radzieckiego
modernizmu znajdujący się na pl. Niepodległości, jeden z bardziej charakterystycznych budynków
Mińska, obecnie siedziba parlamentu
Republiki Białoruś.
Modernizm (
ang. Modern movement) jako prąd w architekturze
Stanów Zjednoczonych rozwinął się stosunkowo późno. Posiadająca pewne cechy modernistyczne
szkoła chicagowska nie doczekała się w początku
XX wieku kontynuacji. Wywierająca wielki wpływ na
modernizm twórczość
Franka Lloyd Wrighta i zainspirowane nowymi prądami w architekturze europejskiej dzieła kalifornijskich architektów w latach 20.
XX w. miały raczej lokalny zasięg. W architekturze USA długo utrzymywały się style historyzujące (głównie klasycyzujące), zaś nowoczesna architektura miejska ograniczała się najczęściej do zdobnictwa
art deco. Wyjątek stanowią m.in. projekty Raymonda Hooda, których forma urbanistyczna czerpie jednak z tradycji, nie zaś z zasad funkcjonalizmu.
Konserwatywna architektura XX wieku, określana też jako architektura tradycyjna lub antymodernizm - prądy w architekturze
XX w. stojące w opozycji do
modernizmu i stanowiące reakcję na jego radykalne idee.
Krytyczny racjonalizm jest to nazwa nurtu we współczesnej
filozofii nauki zainicjowanego przez
Karla R. Poppera. Termin ten występować może w co najmniej trzech znaczeniach:
Katechizm Rakowski to wydane w
1604 w
Rakowie wyznanie wiary
braci polskich, głoszące (jako jedno z pierwszych dzieł w historii Europy) zasadę
racjonalizmu i tolerancji religijnej (inspirowało m.in.
Konstytucję USA).
Styl międzynarodowy – prąd architektury
modernistycznej, z którym często jest ona utożsamiana, rozwijający się od około 1922 w
Europie, a później na całym świecie.
Logistyczny antyirracjonalizm jest terminem, którego użył dla oznaczenia sedna filozoficznej działalności
szkoły lwowsko-warszawskiej,
Kazimierz Ajdukiewicz podczas kongresu filozoficznego w
Pradze w
1934, gdzie wygłosił referat Logistyczny antyirracjonalizm w Polsce, opublikowany później w
"Przeglądzie Filozoficznym". Nazwy tej użył Ajdukiewicz m.in. dla odróżnienia osiągnięć szkoły lwowsko-warszawskiej od osiągnięć logicznego empiryzmu, (
neopozytywizmu), z którym (błędnie) utożsamiano szkołę lwowsko-warszawską.
Free Inquiry to amerykański opiniotwórczy dwumiesięcznik wydawany przez
Council for Secular Humanism (Radę na rzecz Sekularystycznego Humanizmu). Jego redaktorem jest
Paul Kurtz, emerytowany profesor filozofii na Uniwersytecie Stanu Nowy Jork. Zawartość Free Inquiry stanowią artykuły na temat
wolnomyślicielstwa,
ateizmu oraz
teistycznego sceptycyzmu. Pismo opowiada się za
rozdziałem państwa od kościołów, promuje naukowe podejście w odniesieniu do
religii, wolność światopoglądu oraz
racjonalizm.
Modernizm (
niem. die Moderne) jako
prąd w architekturze jest w
Niemczech często określany również jako Nowe budownictwo (Neues Bauen). Do
1933 Niemcy stanowiły ośrodek najintensywniejszego rozwoju
architektury modernistycznej, po czym nastąpiła przerwa wymuszona przez upodobania
estetyczne reżimu
nazistowskiego, a najbardziej znani
architekci z przyczyn zawodowych lub politycznych opuścili kraj.
Giuseppe Terragni (ur.
18 kwietnia 1904 w Meda, zm.
19 lipca 1943 w
Como) -
włoski architekt modernistyczny, pionier włoskiego
racjonalizmu. W
1926 współzałożyciel gruppo 7.
Modernizm (wł. movimento moderno, razionalismo italiano) jako prąd w architekturze
włoskiej rozwijał się w oddaleniu od głównych ośrodków, lecz kilka razy wpłynął na rozwój
architektury światowej.
ESTP (ang. Extraverted Sensing Thinking Perceiving – Ekstrawertyk Percepcjonista Myśliciel Obserwator) - jeden z typów osobowości według wskaźnika
MBTI. Osoby o tym typie łączą ekstrawersyjną percepcję z introwersyjnym myśleniem. Przede wszystkim są skoncentrowane na świecie zewnętrznym,gdzie rozpatrują sprawy używając pięciu
zmysłów; w dosłowny, konkretny sposób. Ich drugorzędny styl życia jest skierowany do wewnątrz, gdzie zajmują się sprawami
racjonalnie i
logicznie.