Reformacja

Reformacja – ruch religijny i społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

Ruch Koniec PZPN – to ruch społeczny zapoczątkowany przez Rafała Frasia, Rafała Kaletę i Marcina Matusiaka wynikający z niezadowolenie polskich kibiców sytuacją polskiej piłki nożnej (zarówno reprezentacyjnej jak i klubowej) mający na celu doprowadzenie do jej polepszenia przez zmiany w funkcjonowaniu PZPN. Ruch Koniec PZPN posiada specjalnie założoną stronę internetową www.KoniecPZPN.pl a także Stowarzyszenie Obrońców i Sympatyków dla Polskiej Piłki ( w skrócie S.O.S dla Polskiej Piłki).

Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Luter (Luther) – dramat biograficzny z 2003 roku oparty na życiu Marcina Lutra i początkach reformacji w Niemczech będący koprodukcją amerykańsko-niemiecko-brytyjską.

Jan Hus (ur. 1370 w Husincu, spalony na stosie 6 lipca 1415 w Konstancji) – czeski reformator religijny i bohater narodowy, twórca ruchu religijnego husytyzmu, profesor Uniwersytetu Praskiego. Działalność Husa była zapowiedzią podobnego wystąpienia Marcina Lutra w sto lat później.

Pomnik Marcina Lutra – pomnik zlokalizowany w Bielsku-Białej, na placu Marcina Lutra. Znajduje się w centrum tzw. Bielskiego Syjonu, w sąsiedztwie ewangelickiego Kościoła Zbawiciela. Jest to obecnie jedyny w Polsce pomnik Marcina Lutra.

Chrześcijaństwo w Iranie obecne jest od bardzo dawna, praktycznie od samych początków istnienia tej religii. Chrześcijaństwo, które dziś nie jest już tak popularną religią w Iranie jak niegdyś, zawsze poddane było tu dominacji innej wiary, kiedyś zoroastryzmu, teraz islamu szyickiego. Mimo to odegrało ważną rolę zarówno w historii tej części świata jak i całego chrześcijaństwa.

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

Święto Reformacji – jedno z ważniejszych świąt obchodzonych przez Kościoły protestanckie, obchodzone 31 października. Upamiętnia ono początek dzieła odnowy (reformacji) Kościoła chrześcijańskiego, czego symbolem stało się ogłoszenie 31 października 1517 r. przez Marcina Lutra w Wittenberdze 95 tez. Obejmowały one m.in. krytykę ówczesnego Kościoła rzymskokatolickiego. Wystąpienia dra Lutra dały początek reformacji. Jak mówi podanie, Luter wywiesił swoje Tezy na drzwiach Kościoła zamkowego w Wittenberdze. W przeciwieństwie do typowo luterańskiego święta – Pamiątki Wyznania Augsburskiego – Święto Reformacji ma charakter ponadwyznaniowy i obchodzone jest przez różne Kościoły protestanckie – zarówno ewangelickie, jak i ewangelikalne.

Kościół Najświętszej Marii Panny (niem. Stadt- und Pfarrkirche St. Marien zu Wittenberg) – dawny katolicki kościół farny Wittenbergi (Saksonia-Anhalt, Niemcy). Położony nieopodal rynku, wraz z kościołem zamkowym stanowi dominantę w panoramie historycznego miasta. Od XVI wieku kościół luterański, ważne miejsce w początkowych dziejach reformacji w Niemczech, miejsce działalności kaznodziejskiej Marcina Lutra. Świątynia gromadzi liczne dzieła sztuki, przede wszystkim pamiątki z okresu reformacji, m.in. liczne dzieła malarstwa związane z artystycznym rodem Cranachów.

Partia Piratów (także: Partia Piracka) – międzynarodowy ruch społeczno-polityczny, który propaguje ochronę życia prywatnego, wolny dostęp do dóbr kultury i stara się przeciwdziałać prywatnym monopolom, które zdaniem zwolenników tego ruchu są szkodliwe dla społeczeństwa.

Collegium Augusteum i Dom Lutra (niem. Lutherhaus). Augusteum - późnogotycki gmach należący do uniwersytetu w Wittenberdze. Na dziedzińcu wewnętrznym znajduje się dawny dom Marcina Lutra (1483-1546) reformatora. Po przybyciu do Wittenbergi w 1508 r., Marcin Luter jeszcze jako zakonnik mieszkał w celi klasztoru augustiańskiego, (która została oddzielona od budynku klasztornego w XVIII w). Po zerwaniu z kościołem katolickim, Luter pozostawał pod ochroną księcia Saksonii i mieszkał w izbach klasztornych wraz z rodziną aż do ostatnich lat swojego życia. W 1564 r. spadkobiercy Lutra sprzedali budynek uniwersytetowi, który urządził tu dom dla stypendystów. Po rozwiązaniu uniwersytetu dom przeszedł na własność seminarium ewangelickiego, które jednak de facto nie używało budynku. W 1834 r. powstała tu szkoła dla biednych im. Marcina Lutra. W latach 1853-56 przeprowadzono prace restauracyjne pod kierownictwem berlińskiego architekta Friedriecha Augusta Stülera.

Róża Lutrowa (niem. Lutherrose) - godło reformacji protestanckiej, zaprojektowane i opisane przez Marcina Lutra, a zarazem logo większości kościołów ewangelickich obrządku augsburskiego.

Hendrik Voes (zm. w 1523) – zakonnik z klasztoru augustiańskiego w Antwerpii, zwolennik Marcina Lutra, jedna z dwóch pierwszych ofiar prześladowań zwolenników reformacji. Wraz Johannem Eschem spalony na stosie za herezję w Brukseli w 1523 roku.

Postylla Domowa - zbiór 64 kazań wygłoszonych z okazji świąt roku kościelnego przez reformatora Marcina Lutra. Kazania te Luter wygłaszał w latach 1532-1534 w swoim domu, do grona swoich najbliższych, domowników i przyjaciół. Spisał je sekretarz Lutra, Veit Dietrich. Pierwszy raz wydano ją 3 grudnia 1544. Pierwsze polskie tłumaczenie, dokonane przez Hieronima Maleckiego, zostało wydane w Królewcu w 1574.

Johann Esch (Esschen; van Esch; van Essen; Nesse; zm. 1 lipca 1523) – zakonnik z klasztoru augustiańskiego w Antwerpii, zwolennik Marcina Lutra, jedna z dwóch pierwszych ofiar prześladowań zwolenników reformacji. Wraz Hendrikiem Voesem spalony na stosie za herezję w Brukseli w 1523 roku.

Warownym grodem jest nasz Bóg (niem. Ein feste Burg ist unser Gott) - napisana w 1529 roku przez Marcina Lutra pieśń, która z czasem stała się hymnem Reformacji. Według luterańskiej tradycji została ułożona w trakcie podróży na sejm Rzeszy w Augsburgu jako wolne tłumaczenie Psalmu 46. Pieśń do dzisiaj jest chętnie śpiewana podczas nabożeństw w większości kościołów protestanckich (m.in. luteranie, baptyści, metodyści, adwentyści, kalwini, wolni chrześcijanie). Zawsze towarzyszy ona uroczystościom z okazji Święta Reformacji 31 października.

Lucas Cranach Starszy (ur. 1472 w Kronach, zm. 16 października 1553 w Weimarze) – niemiecki malarz i grafik epoki odrodzenia, który tworzył na dworze elektora saskiego, Fryderyka Mądrego. W swojej twórczości łączył także elementy gotyku i manieryzmu. Cranach był uznawany za oficjalnego artystę reformacji. Był również przyjacielem Lutra. W jego twórczości znajdujemy obrazy religijne, mitologiczne, portrety (między innymi Marcina Lutra).

Biblia Lutra – przekład Biblii z języków oryginalnych na język niemiecki, dokonany przez Marcina Lutra i jego współpracowników. Pierwsze wydanie Nowego Testamentu ukazało się w 1522 roku, całą Biblię opublikowano w 1534 roku.

Kościół Szwecji (szw. Svenska kyrkan) to największy Kościół ewangelicko-luterański na świecie i największe wyznanie w Szwecji. Liczy 6,9 mln wiernych. Do 2000 r. miał charakter Kościoła państwowego. Teologicznie nawiązuje do nauczania ojca reformacji, Marcina Lutra. Kościół Szwecji, w którym mimo reformy biskupi zachowali władzę w diecezjach, a liturgia uległa jedynie niewielkim modyfikacjom, doskonale ukazuje umiarkowane skrzydło luterańskiej reformacji.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja