Linki:
Ásatrú,
Świątynia,
Źródła historyczne,
Asatru,
Azja Mniejsza,
Bałtowie,
Celtowie,
Chrześcijański Rekonstrukcjonizm,
Etniczność,
Grecja,
Grecy,
Hellenion,
Hellenizm (religioznawstwo),
Kult religijny,
Kybele,
Litwa,
Najwyższa Rada Hellenów,
Nauka,
Neopogaństwo,
Ofiara (religia),
Panteizm,
Pogaństwo,
Politeizm,
Polska,
Prometeusz (mitologia),
Religia,
Religia naturalna,
Rodzimowierstwo,
Romuva,
Skandynawia,
Stany Zjednoczone,
Synkretyzm,
Wiara,
Wicca,
Rekonstrukcjonizm (z
ang. reconstructionism) - nurt w
religioznawstwie polegający na odtwarzaniu dawnych
wierzeń i
religii, których ciągłość historyczna została przerwana.
Hellenizm jest współczesną religią
politeistyczną, której wyznawcy czczą Bogów
starożytnych Greków. Termin hellenizm został po raz pierwszy użyty przez cesarza
Juliana Apostatę (331 – 363) na określenie odnawianej przez siebie religii pogańskiej. Z braku bezpośredniej ciągłości ze starożytnymi wyznawcami, hellenizm przyjmuje metodologię
rekonstrukcjonistyczną.
Religia Słowian – zespół
wierzeń,
mitów i praktyk
kultowych Słowian w okresie przed
chrystianizacją, zaliczany do systemów
religii politeistycznych z akcentami
panteistycznymi i być może
dualistycznymi. Informacje o religii Słowian w nikłym stopniu dotrwały w
źródłach do dnia dzisiejszego. Nie zachowały się żadne źródła bezpośrednie, a jedynie lakoniczne relacje chrześcijańskie, często spisywane przez niezorientowanych bezpośrednio w temacie autorów lub kronikarzy żyjących w kilkadziesiąt, czy kilkaset lat po chrystianizacji. Pełna rekonstrukcja wierzeń słowiańskich nie jest możliwa, a dokonywane próby często budzą wątpliwości, co do tego czy przyjęte metody są właściwe i wiarygodne. Rekonstrukcja odbywa się przede wszystkim w oparciu o ślady dawnych wierzeń zachowane w
folklorze i wierzeniach z okresu już chrześcijańskiego. Nie bez znaczenia są także badania z zakresu szerzej pojmowanej teorii religii.
Wlasis G. Rassias (
gr. Βλάσης Γ. Ρασσιάς, ur.
22 kwietnia 1959 w
Atenach) –
grecki pisarz, publicysta i znawca antycznej kultury greckiej, autor kilkunastu pozycji książkowych poświęconych starożytnym religiom
politeistycznym ze szczególnym uwzględnieniem przedchrześcijańskiej religii
starożytnej Grecji, współzałożyciel i redaktor kilku greckich czasopism prasy niezależnej promujących
rekonstrukcjonizm helleński, m.in. Speakout (1979), Anichti Poli (
gr. Ανοιχτή Πόλη, 1980-1993), Diipetes (gr. Διιπετές, 1991-2005). Współzałożyciel
Światowego Kongresu Religii Etnicznych. Od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku udziela wykładów na temat religii starogreckiej, zarówno w Grecji, jak i za granicą. Blisko związany z
Najwyższą Radą Hellenów.
Światowy Kongres Religii Etnicznych (
ang. World Congress of Ethnic Religions, WCER) - stowarzyszenie założone w czerwcu
1998 roku w
Wilnie przez delegatów
politeistycznych i
rekonstrukcjonistycznych związków wyznaniowych. Głównym celem jest wspieranie
religii etnicznych i walka o większą
tolerancję religijną na świecie.
Religia babilońska – system wierzeń mieszkańców
Babilonii. Religia babilońska sięgała swoim rodowodem
wierzeń okresu sumeryjskiego, wzbogaconych o elementy koczowników
semickich, którzy na początku drugiego tysiąclecia p.n.e. przyczynili się do powstania w południowo-zachodniej
Mezopotamii scentralizowanego państwa ze stolicą w Babilonie. W ciągu okresów rozwoju i upadków państwa religia babilońska ewoluowała z wierzeń prymitywnych, których głównym elementem był
Kult płodności, do religii rangi państwowej. Charakteryzowała się
politeizmem. Naczelnym bóstwem narodowego
panteonu babilońskiego od drugiej połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e. był
Marduk. Wierzenia Babilończyków oddziaływały na ościenne organizmy państwowe.
Parlament Religii Świata odnosi się do kilku pojęć. W
1893 roku w Chicago miał miejsce pierwszy formalny parlament, zgromadzenie reprezentantów religii świata, głównie religii Wschodu i Zachodu. Szczególną uwagę zwróciła elokwencja
Swamiego Vivekanandy, który wprowadził myśl hinduską do USA. Dziś uznawany jest on za miejsce narodzin międzyreligijnego dialogu na świecie. Zabrakło na nim m.in. reprezentantów rodzimych, etnicznych wierzeń i filozofii.
Historia religii – nauka o dziejach
religii, część zespołu nauk zwanego
religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia
historyczna w badaniu genezy i rozwoju fenomenu religii.
Antyreligia 1: w religioznawstwie: Pojęcie bliskoznaczne terminowi "
pseudoreligia".
Przedrostek "anty-" (z
gr. "przeciw") wskazuje występowanie cech, które stoją w jawnej opozycji do
religii, w zasadzie wykluczając spełnianie jej kryteriów. 2. Postawa społeczna polegająca na sprzeciwie wobec wszelkiej religii.
Wołkołak (
ros. Волколак -
pol. wilkołak) - rosyjski zespół metalowy. Został założony w roku 1997. Członkowie zespołu pochodzą ze wschodniej Rosji, z regionu
Amuru, blisko granicy z
Chinami. W swojej muzyce zawierają idee
pogańskie i
nacjonalistyczne. Biorą aktywny udział w ruchu
rekonstrukcji historycznej.
Żmij – skrzydlata gadzia postać z wierzeń dawnych
Słowian. Stanowi prastare, ogólnoindoeuropejskie wyobrażenie uosabiającego siły chaosu smoczego antagonisty Gromowładcy (u Słowian
Peruna), związanego ze sferą chtoniczną i wodami. Miał rozpościerać się u stóp
Drzewa Kosmicznego, pilnując wejścia do
Wyraju wężowego (czyli prawdopodobnie
Nawii). Według części badaczy wierzeń słowiańskich Żmij stanowi zoomorficzne wcielenie władcy zaświatów
Welesa.
Religioznawstwo – zespół nauk o
religii, których podejście – w odróżnieniu od
teologii i do
filozofii religii – charakteryzuje się antropologicznym, empirycznym, a więc porównawczym stosunkiem do przedmiotu badań.
Wittgensteinowska filozofia religii – nurt w anglosaskiej
filozofii religii drugiej połowy XX i początku XXI wieku inspirowany myślą
Ludwiga Wittgensteina, oraz, w mniejszym stopniu,
Simone Weil i
Sorena Kierkegaarda, którego animatorem był
Rush Rhees. Do jego głównych przedstawicieli zaliczani są Amerykanin Norman Malcolm, oraz Brytyjczycy:
Peter Winch,
Roy F. Holland, Howard O. Mounce i
D. Z. Phillips. W skrócie można przedstawić ten nurt jako próbę rozwinięcia idei Wittgensteina, że treści religijnych (np. doktryny chrześcijańskiej) nie można traktować w kategoriach opisu faktów historycznych czy naukowych.
Religioznawstwo – zespół nauk o
religii, których podejście – w odróżnieniu od
teologii i do
filozofii religii – charakteryzuje się antropologicznym, empirycznym, a więc porównawczym stosunkiem do przedmiotu badań.
Regeneracjonizm (hiszp. regeneracionismo) – nurt intelektualny, polegający na obiektywnych i naukowo udokumentowanych rozważaniach dotyczących przyczyn kryzysu i okresu dekadencji, jaki rozpoczął się w Hiszpanii pod koniec XIX wieku.
Pramonoteizm - kierunek w
religioznawstwie uznający iż pierwotną formą religii był
monoteizm, który dopiero z czasem przekształcił się w
politeizm. Głosicielem pramonoteizmu był mi.n. W. Schmidt.
Wołkołak (
ros. Волколак) - rosyjski zespół metalowy. Został założony w roku 1997. Członkowie zespołu pochodzą ze wschodniej Rosji, z regionu
Amuru, blisko granicy z
Chinami. W swojej muzyce zawierają idee
pogańskie i
nacjonalistyczne. Biorą aktywny udział w ruchu
rekonstrukcji historycznej.
Ofiary z ludzi - praktyki religijne poświadczone w różnych epokach i różnych częściach świata, polegające na zabiciu człowieka w ofierze bóstwu. Były związane z istniejącym w danej kulturze systemem wierzeń lub z lękiem przed konktretnym grożącym kataklizmem. W niektórych kulturach ślady dawnych rytuałów tego typu pozostały jedynie w postaci pewnych idei teologicznych, np. stworzenie świata z rozczłonkowanego ciała "pierwszego człowieka", opisane w
wedyjskim tekście Puruszasukta. Z czasów nowożytnych dość dobrze udokumentowane są ofiary z ludzi dokonywane w kulturach
Mezoameryki, zwłaszcza istotne w
kulturze Azteków, gdzie jednocześnie zabijano tysiące jeńców, pojmanych w specjalnie w tym celu toczonych tzw.
kwietnych wojnach. Niekiedy ofiary z ludzi były połączone z rytualnym
kanibalizmem.