Linki:
Ásatrú,
Émile Durkheim,
Ōbaku,
Śaktyzm,
Śastra,
Śiwa,
Śiwaizm,
Ślub,
Śwetambarowie,
Świątynia,
Świętość,
Święty,
Święty gaj (antropologia),
Świadkowie Jehowy,
Świecki Ruch Misyjny "Epifania",
Żałoba,
Żerca,
Żydzi,
Żydzi mesjanistyczni,
Adwentyzm,
Afrochrześcijaństwo,
Aga chanowie,
Agamy (hinduizm),
Agnostycyzm,
Ahinsa,
Ahl-e hakk,
Ahmadijja,
Alawizm,
Alewici,
Allah,
Amaterasu,
Amisze,
Anabaptyzm,
Ananda Coomaraswamy,
Anglikanizm,
Animizm,
Antropologia fizyczna,
Apostolski Kościół Ormiański,
Arianizm,
Armia Zbawienia,
Ateizm,
Awesta,
Ayyavazhi,
Azalityzm,
Bóg,
Bóg Ojciec,
Babizm,
Badacze Pisma Świętego,
Bahá'u'lláh,
Bahaizm,
Baptyzm,
Bektaszijja,
Bezpopowcy,
Bhikku,
Biblia,
Bierzmowanie,
Bohrowie,
Bracia morawscy,
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X,
Brahmaćarja,
Bramin,
Bronisław Malinowski (antropolog),
Budda Siakjamuni,
Buddyzm,
Buddyzm tybetański,
Ceremonia,
Cerkiew (budynek),
Cerkiew prawosławna,
Charydżyzm,
Chasydyzm,
Chodżowie,
Chram,
Chrystadelfianie,
Chrześcijaństwo,
Chrzest,
Claude Lévi-Strauss,
Clifford Geertz,
Cyceron,
Czarni Muzułmanie,
Czarny islam,
Czeondoizm,
Cztery Szlachetne Prawdy,
Dźinizm,
Dżinizm,
Dao,
Daodejing,
Deizm,
Demon,
Denis Diderot,
Dewimahatmja,
Digambarowie,
Doktryna religijna,
Druid,
Druzowie,
Duch Święty,
Duchowieństwo,
Duchowość,
Dusza (religia),
Egzorcysta,
Egzorcyzm,
Empiryzm,
Erich Fromm,
Etnologia,
Etnologia religii,
Eucharystia (sakrament),
Ewangelicy,
Ewangelikalizm,
Falun Gong,
Felaszowie,
Fenomenologia,
Fenomenologia religii,
Filozofia religii,
Free Baha'i Faith,
Fryderyk Engels,
Gelug,
Geneza religii,
Geografia religii,
Gerardus van der Leeuw,
Gita,
Gryhastha,
Guru,
Harrizm,
Heinrich Heine,
Hellenizm (religioznawstwo),
Henoteizm,
Henri Bergson,
Heros,
Hinduizm,
Historia religii,
Husytyzm,
Ibadytyzm,
Imam,
Imamizm,
Indukcja (psychologia),
Inicjacja,
Islam,
Ismailizm,
Język angielski,
Jahwe,
Jazydyzm,
Jezus Chrystus,
Jinja,
Joga,
Jogasutry,
John Toland,
Judaizm,
Judaizm konserwatywny,
Judaizm reformowany,
Judaizm rekonstrukcjonistyczny,
Kagju,
Kalwinizm,
Kami (mitologia japońska),
Kaodaizm,
Kapłan,
Kaplica,
Karaimizm,
Karma,
Karol Marks,
Katolicki liberalizm,
Katolickie Kościoły wschodnie,
Katolicyzm,
Kienesa,
Kościół łaciński,
Kościół (budynek),
Kościół (organizacja),
Kościół Palmariański,
Kościół katolicki,
Kościoły asyryjskie,
Kościoły greckokatolickie,
Kościoły orientalne,
Komunia święta,
Konfucjanizm,
Konfucjusz,
Konklawizm,
Koptyjski Kościół Ortodoksyjny,
Koran,
Kosmogonia,
Koszerność,
Krysznaizm,
Krytyka religii,
Krzyż maltański,
Ksiądz,
Kult cargo,
Kult religijny,
Lama (religioznawstwo),
Laozi,
Latający Potwór Spaghetti,
Lucilio Vanini,
Lucyfer,
Lud,
Ludwig Feuerbach,
Luteranizm,
Magia,
Mahajana,
Mahomet,
Malarstwo jaskiniowe,
Maliki,
Mandaizm,
Mandir,
Manicheizm,
Manusmryti,
Marcin Luter,
Mariawityzm,
Max Scheler,
Mazdaizm,
Meczet,
Medium (osoba),
Medytacja,
Mennonici,
Metodyzm,
Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny,
Miejsce święte,
Milleryzm,
Mircea Eliade,
Mistycyzm,
Mit,
Mitologia grecka,
Mitraizm,
Modekngei,
Modlitwa,
Mojżesz,
Moksza (hinduizm),
Molenna,
Monoteizm,
Moralność,
Mormoni,
Mozaizm,
Msza,
Nanak,
Naraka,
Natjaśastra,
Nenbutsu-shū,
Neopogaństwo,
New Age,
Niereligijność,
Niewidzialny Różowy Jednorożec,
Niezależny Kościół Filipiński,
Ningma,
Nirwana,
Nonteizm,
Nowe ruchy religijne,
Oświecenie (religie Wschodu),
Obrządek,
Obrzęd przejścia,
Obrzezanie,
Ofiara (religia),
Okres Wiosen i Jesieni,
Ontogeneza,
Open Directory Project,
Opium ludu,
Ormuzd,
Osho (Bhagwan Shree Rajneesh),
Panteizm,
Parśwa,
Pastor,
Paul d'Holbach,
Pentekostalizm,
Pięć filarów islamu,
Pięcioksiąg konfucjański,
Pięcioprocentowcy,
Pielgrzymka,
Pogrzeb,
Pojęcie,
Politeizm,
Polskokatolicyzm,
Pop (kapłan),
Popowcy,
Potrójna Bogini,
Poznanie,
Prawosławie,
Prezbiterianizm,
Profanum,
Protestantyzm,
Psychologia religii,
Pudźa,
Purany,
Rabin,
Raelizm,
Reform Bahai Faith,
Reinkarnacja,
Religia naturalna,
Religia objawiona,
Religia plemienna,
Religia starożytnego Egiptu,
Religia starożytnego Rzymu,
Religia uniwersalistyczna,
Religie dharmiczne,
Religie etniczne,
Religie kosmocentryczne,
Religie prehistoryczne,
Religie rodzime Afryki,
Religie rodzime Australii,
Religie rodzime Europy,
Religie teocentryczne,
Religijne Towarzystwo Przyjaciół,
Religioznawstwo,
René Guénon,
Restoracjonizm,
Richard Dawkins,
Rinzai,
Robert Pirsig,
Rodzimowierstwo,
Rodzimowierstwo słowiańskie,
Ruch Rastafari,
Rudolf Otto,
Rytuał,
Rzeczywistość,
Sōtō,
Sacrum,
Sakja,
Sakrament,
Sam Harris,
Samarytanie,
Sanktuarium,
Santeria,
Satanizm,
Sathya Sai Baba,
Scjentologia,
Sedewakantyzm,
Shingon (buddyzm),
Shintō,
Sigmund Freud,
Sikhizm,
Skopcy,
Skrypturalizm,
Smryti,
Socjologia religii,
Spirytyzm,
Społeczność,
Społeczność Chrystusa,
Sri Guru Granth Sahib,
Starokalendarzowcy,
Starokatolicyzm,
Staroobrzędowcy,
Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego,
Stupa,
Sufizm,
Sunnizm,
Sutra,
Symbole religijne,
Syn Boży,
Synagoga,
Syryjski Kościół Ortodoksyjny,
System,
Szabat,
Szafiʾici,
Szajchizm,
Szaman,
Szyizm,
Tabu,
Talmud,
Tantra,
Tantry Jogi Najwyższej,
Taoizm,
Tarika,
Teizm,
Teofania,
Teogonia,
Teologia,
Therawada,
Thomas Henry Huxley,
Thomas Hobbes,
Tommaso Campanella,
Tora,
Totem (religia),
Trójca Święta,
Tradycjonalizm katolicki,
Transcendencja (religia),
Trzy skarby,
Unia Utrechcka Kościołów Starokatolickich,
Unitarianizm,
Upaniszady,
Voltaire,
Voodoo,
Wahhabizm,
Waldensi,
Wedy,
Wiara religijna,
Wicca,
Wisznu,
Wisznuizm,
Wołchw,
Wolni Badacze Pisma Świętego,
Wspólnota religijna,
Wu wei,
Zaświaty,
Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne,
Zajdyci,
Zakonnik,
Zamach z 11 września 2001 roku,
Zaratusztra,
Zaratusztrianizm,
Zbór,
Zbawienie,
Zen,
Zenrin-kyō,
Zhuangzi (księga),
Zikryci,
Zurwanizm,
Religia – system
wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą
sacrum (
świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (
doktryna,
wiara), w czynnościach religijnych (np.
kult czy
rytuały), w sferze społeczno-organizacyjnej (
wspólnota religijna, np.
Kościół) i w sferze
duchowości indywidualnej (m.in.
mistyka).
Ład gospodarczy - ściśle określona równowaga w
sferze międzynarodowych stosunków gospodarczych, która została osiągnięta poprzez ściśle określone relacje gospodarcze pomiędzy poszczególnymi
krajami bądź
organizacjami. Ten
ład zaczął pojawiać się na świecie po
II wojnie światowej, a natomiast z czasem był on modyfikowany ze względu na zmieniającą się sytuację międzynarodową.
Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej
kulturze miejsce
jednostki społecznej w
hierarchii społecznej i szerzej w
strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa
prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika
rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec
grupy czy
społeczeństwa.
Profanum (łac.) – to co ludzkie, sfera świeckości, przeciwieństwo
sacrum – sfery
świętej. W sferze tej odbywają się wszystkie codzienne wydarzenia z życia
człowieka.
Etniczność (od gr. ethnos oznaczającego rasę) zasadnicza cecha określonej
zbiorowości etnicznej, stanowiąca zespół wzajemnie i silnie z sobą powiązanych cech
społeczno-kulturowych, określających odmienność i specyfikę konkretnej zbiorowości ("swoich") wobec zbiorowości innych ("obcych"). Termin ten jednak nie jest jednoznacznie ujmowany i ciągle w
naukach społecznych trwają próby jego odpowiedniego zdefiniowania.
Doktryna religijna - poglądy dotyczące natury i cech charakterystycznych sfery
sacrum. Jeden z elementów
systemu religijnego. Możne je podzielić na kilka aspektów:
Sacrum (łac.) – sfera
świętości, przeciwieństwo
profanum – sfery świeckiej. Wokół niej koncentrują się
wierzenia i praktyki
religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość, lub ją utracić.
Doktryny centrowe - opowiadają się za utrzymaniem równowagi pomiędzy interesami różnych warstw i
grup społecznych. Przedstawiciele tych
doktryn nie uznają nierówności za naturalną cechę
struktury społecznej, ale wynikające z niej różnice majątkowe powinny być, ich zdaniem, łagodzone przez samo
społeczeństwo, a nie
państwo. Taką rolę przypisuje się różnym organizacjom społecznym,
stowarzyszeniom, fundacjom o charakterze charytatywnym. Współcześnie coraz więcej ugrupowań lokuje siebie pośrodku sceny politycznej. Najbardziej na miano stronnictw centrowych zasługują partie konserwatywne i liberalne.
Kolorowe rewolucje – termin używany przez media, który opisuje ruchy społeczeństwa w danych krajach, w efekcie których dochodzi do przemian społeczno-politycznych. Uczestnicy kolorowych rewolucji przeważnie używają pokojowego oporu na znak protestu przeciwko rządom, ustrojom, sytuacji społeczno-gospodarczej.
Zaufanie jest emocją okazywaną ludziom, przedmiotom czy instytucjom, takim jak
firma,
rząd czy
społeczeństwo. Może być wzajemne. Zaufanie jest
wiarą w określone działania czy własności obiektu obdarzonego zaufaniem. Często oznacza nawet przekonanie jednej ze stron w to, że motywacją drugiej strony wobec niej jest bycie uczciwym i chcącym działać dobrze (benewolentnie). Zaufaniem obdarowujemy osobę, której wierzymy, że będzie doradzać nam dobrze, myśląc o nas, a nie o sobie.
Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych - polska instytucja dialogu społecznego. Tworzona jest przez przedstawicieli
rządu, organizacji pracodawców prywatnych i
związków zawodowych. Do kompetencji komisji należą: ustalanie wskaźników wzrostu wynagrodzeń w przedsiębiorstwach i w sferze budżetowej, prace wstępne nad
budżetem państwa. Ponadto komisja może zabierać głos w sprawach gospodarczych i społecznych jeżeli jej głos będzie miał znaczenie dla zachowania spokoju społecznego.
Sacrum (łac.) – sfera
świętości, przeciwieństwo
profanum – sfery świeckiej. Wokół niej koncentrują się
wierzenia i praktyki
religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość, lub ją utracić.
Nadir (
arab. نظير nathir -- przeciwieństwo) - punkt na
sferze niebieskiej położony dokładnie naprzeciwko
zenitu. Znajduje się prostopadle pod
horyzontem i jest najniżej położonym punktem
sfery niebieskiej. Geometrycznie, jest to jeden z dwóch punktów na sferze niebieskiej, przeciętych przez lokalną oś
pionu.
Potrzeby i interesy polityczne to blisko spokrewnione terminy określające wewnętrzne zapotrzebowanie jednostki, grupy lub całego
społeczeństwa na określone
dobra i
wartości, które mogą one otrzymać przez wpływ na proces
decyzji politycznej. Mimo wielu wspólnych cech oba te terminy różnią się między sobą dość istotnie. Dlatego do pełnego zrozumienia tematu niezbędne jest wyszczegółowienie istotnych cech zarówno potrzeb jak i interesów politycznych.
Społeczeństwo polityczne to sfera politycznej aktywności jednostek, w ramach której kształtowane są relacje (wzajemny wpływ) pomiędzy obywatelami oraz
rządem, zarówno centralnym jak i lokalnym (
samorządem). Koncepcja ta stanowiła istotny element nowoczesnych analiz społeczno-politycznych, czego głównymi przedstawicielami byli
Alexis de Tocqueville (
O demokracji w Ameryce) oraz
Karol Marks (Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa).
Regres społeczny –
proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się
stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem
postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:
Trójkąt eulerowski to
figura przestrzenna powstała z trzech łuków kół wielkich na
sferze przecinających się parami (
trójkąt sferyczny), gdzie dodatkowo każdy bok i każdy kąt ma miarę mniejszą niż 180°. Figura te ma szczególne znaczenie w
geodezji wyższej, pozwala w łatwy sposób obliczyć m.in.
współrzędne punktów na sferze w oparciu o znane współrzędne punktu będącego jednym z wierzchołków.
Grupa odniesienia - w
socjologii tym mianem określa się nie tylko jakąś
grupę społeczną, lecz także danych jej członków, jakieś ich cechy, wartości prezentowane przez grupę bądź też wzory zachowań. Takie układy przyjęło się określać mianem grupy odniesienia, ponieważ wszelkie możliwe do skonstruowania układy odniesienia są wytworami życia grupowego jednej bądź wielu
grup społecznych.
Trójkąt sferyczny jest to
figura przestrzenna powstała z trzech łuków kół wielkich na
sferze. Łuki te spełniają tę samą funkcję, co odcinki w
trójkącie, więc muszą się one przecinać w wierzchołkach.