Religioznawstwo

Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i do filozofii religii – charakteryzuje się antropologicznym, empirycznym, a więc porównawczym stosunkiem do przedmiotu badań.

Historia religii – nauka o dziejach religii, część zespołu nauk zwanego religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia historyczna w badaniu genezy i rozwoju fenomenu religii.

Etnologia religii lub etnoreligioznawstwo dział religioznawstwa badający genezę i rozwój religii pierwotnych ludów nie posiadających koniecznie pisma.

Klasyfikacja religii to jedno z zagadnień religioznawstwa. Na świecie jest lub było praktykowanych tysiące religii i wyznań, które choćby dla celów praktycznych trzeba jakoś uporządkować. Kwestia wyboru podziału wzbudza jednak wiele kontrowersji.

Psychologia religii jest interdyscyplinarną nauką zajmującą się psychologiczną analizą fenomenów religijnych. Znajduje się na pograniczu psychologii i religioznawstwa i korzysta z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia głównym zadaniem psychologii religii jest próba wyjaśniania zjawisk religijnych (takich jak doświadczenie religijne, konwersja, osobista religijność, duchowy rozwój człowieka, fundamentalizm religijny itd.) przy pomocy aparatu pojęciowego wytworzonego na polu psychologii bądź jej poddziedzin (np. psychologia kliniczna religii zajmuje się opisem relacji pomiędzy religijnością a zdrowiem psychicznym). Z punktu widzenia religioznawczego, psychologia religii traktowana jest jako subdyscyplina religioznawstwa, komplementarna w stosunku do socjologii religii. Tak traktowana psychologia religii stanowi młodą gałąź nauk religioznawczych. Psychologia religii zajmuje się zatem głównie przeżyciowo-przekonaniową stroną religii, próbując przy tym szukać zależności pomiędzy sposobem przeżywania religii, a kontekstem religijno-kulturowym jednostki.

Dewi Zephaniah Phillips (ur. 24 listopada 1934, zm. 25 lipca 2006) - brytyjski filozof, jeden z głównych przedstawicieli Wittgensteinowskiej filozofii religii. W chwili śmierci profesor filozofii religii na Claremont Graduate University w Kalifornii i emerytowany profesor Uniwersytetu Walijskiego w Swansea (obecnie Uniwersytet Swansea).

Brian Evan Anthony Davies (ur. 7 lipca 1951) – dominikanin, profesor filozofii, autor klasycznej pracy Wprowadzenie do filozofii religii przetłumaczonej na kilka języków. Od 1995 roku wykłada na Fordham University w Nowym Jorku. Wykładał również teologię i filozofię na Oxford University, Emory University w Atlancie, Collegio Beda w Rzymie oraz na uniwersytetach w Bristolu i Londynie. Jest autorem licznych artykułów i książek na temat filozofii religii, teologii oraz filozofii średniowiecznej.

Rekonstrukcjonizm (z ang. reconstructionism) - nurt w religioznawstwie polegający na odtwarzaniu dawnych wierzeń i religii, których ciągłość historyczna została przerwana.

Parlament Religii Świata odnosi się do kilku pojęć. W 1893 roku w Chicago miał miejsce pierwszy formalny parlament, zgromadzenie reprezentantów religii świata, głównie religii Wschodu i Zachodu. Szczególną uwagę zwróciła elokwencja Swamiego Vivekanandy, który wprowadził myśl hinduską do USA. Dziś uznawany jest on za miejsce narodzin międzyreligijnego dialogu na świecie. Zabrakło na nim m.in. reprezentantów rodzimych, etnicznych wierzeń i filozofii.

Fenomenologia religii, inaczej religioznawstwo porównawcze - zestawienie faktów i systemów religijnych i dokonywanie porównań, po to aby odkryć specyfikę danego systemu religijnego.

Religiologia jest dziedziną naukową wyodrębnioną ze względu na przedmiot badań, jakim jest religijność i zjawiska pokrewne (przede wszystkim stany mistyczne). Religiologia bada przeżycia religijne i tym różni się od religioznawstwa, które bada zagadnienie religii. Również i metoda badawcza jest czynnikiem odróżniającym religioznawstwo od religiologii. W przypadku religiologii wspomniana metoda jest bliższa metodzie badań nauk przyrodniczych, a nie humanistycznych.

Sekta (od łac. secta – kierunek, droga, postępowanie, zasady, stronnictwo, nauka, od sequi – iść za kimś, postępować, towarzyszyć albo łac. seco, secare – odcinać, odrąbywać, odcinać się od czegoś) – grupa społeczna stanowiąca odłam wśród wyznawców jakiejś religii. Na gruncie religioznawstwa termin "sekta" nie ma, w przeciwieństwie do sytuacji z języka potocznego, zabarwienia pejoratywnego.

Socjologia religii - dział socjologii zajmujący się wierzeniami, praktykami i instytucjami religijnymi w ich kontekście społecznym. Socjologia religii zajmuje się wielorakim związkiem religii ze społeczeństwem, wzajemnymi wpływami na siebie. Bada też miejsce i funkcje religii w procesie społecznym oraz jej funkcjonowanie w różnych grupach społecznych. Jest nauką dosyć młodą i dynamicznie się rozwijającą. Powstała na przełomie XIX i XX wieku, choć jej korzenie sięgają czasów oświecenia. Jej prekursorami byli:

Tadeusz Doktór (ur. 1950, zm. 20 czerwca 2007) – polski psycholog i socjolog religii, ekspert w zakresie nowych ruchów i kultur religijnych, teoretyk astrologii, adiunkt w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW. Autor wielu książek popularnonaukowych. Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Historia święta – kategoria teologii, filozofii historii i fenomenologii religii odnosząca się do obecnego głównie w judeochrześcijańskiej kulturze (a także kulturze Islamu) sposobu pojmowania dziejów jako przestrzeni w której realizuje się boży zamiar względem człowieka. Historia święta rożni się tym od historii świeckiej, że wszystkie wydarzenia w niej obecne mają jawny bądź ukryty sens czy znaczenie, związane z wolą Boga.

Pramonoteizm - kierunek w religioznawstwie uznający iż pierwotną formą religii był monoteizm, który dopiero z czasem przekształcił się w politeizm. Głosicielem pramonoteizmu był mi.n. W. Schmidt.

Dusza – w większości religii oraz w wielu poglądach filozoficznych i kulturowych: substancja ulotna, eteryczna, zjawisko siły ożywiającej ciało, a trwającej nawet po jego śmierci (zależnie od religii przyjmuje się jego występowanie u człowieka i ew. zwierząt). Pojęcie to jest ściśle związane z kwestiami wiary i religii. To co będzie się działo z duszą po śmierci i jak człowiek za życia może na to wpływać, jest jednym z kluczowych elementów religii wyznających istnienie duszy.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja