Renesans

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Manieryzm włoski - okres w historii malarstwa włoskiego, traktowany jako niezależna epoka lub jako etap przejściowy między renesansem a barokiem. Dzieła zwykle traktowane jako manierystyczne powstawały głównie w latach 1520-1580, chociaż trudno w przypadku tego nurtu mówić o jakiejś wyraźnej spójności w czasie.

Tommaso di Giovanni Masini (zwany Zoroastro) – (ur. 1462 r. we wsi Peretola, zm. 1520 r. w Rzymie), włoski artysta renesansowy, uczeń Leonarda da Vinci.

Karolina Targosz (ur. 1938) - historyk, historyk nauki. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego - mgr historii (1961), mgr historii sztuki (1962), dr nauk humanistycznych w zakresie historii kultury (1965), od 1962 pracownik naukowy w Zakładzie, obecnym Instytucie Historii Nauki PAN – dr habilitowany z zakresu historii nauki, prof. nadzwyczajny (1988), prof. PAN (1997), długoletni członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN i Komisji Historii Nauki PAU.

Renesans karoliński – przypadający na panowanie Karolingów, zwłaszcza Karola Wielkiego, okres rozwoju kultury zachodnioeuropejskiej, w którym nastąpiła ponowna recepcja kultury starożytnej. Termin "renesans karoliński" ma charakter pozytywnie wartościujący i wskazuje (podobnie jak termin "renesans XII wieku" czy "renesans ottoński") na pewne podobieństwa do renesansu wieku XV i XVI.

Eugenio Garin (ur. 9 maja 1909 w Rieti, zm. 29 grudnia 2004 we Florencji), włoski historyk filozofii i kultury. Zajmował się historią kultury umysłowej Europy, ze szczególnym uwzględnieniem Renesansu.

Judaizm humanistyczny - to nurt judaizmu, który podkreśla znaczenie kultury i historii Żydów jako najważniejszej części żydowskiej tożsamości, a nie wiary w Boga. Założycielem amerykańskiej odmiany tego ruchu był Sherwin Wine, były reformowany rabin. W krajach łacińskich częściej bywa określany jako judaizm laicki. Czasem używa się także nazwy judaizm świecki lub judaizm kulturowy. Często błędnie utożsamia się słowo judaizm jedynie z religią żydowską, podczas gdy judaizm lub rzadziej żydostwo oznacza zarówno kulturę, zwyczaje, kuchnię i religię Żydów, które były jak we wszystkich dawnych społecznościach nierozerwalnie związane. Judaizm humanistyczny odrzuca przede wszystkim nadprzyrodzony pierwiastek religijny, próbując zachować i uwspółcześnić pozostałe elementy kultury żydowskiej. Sam termin judaizm jest wytworem XIX-wiecznego religioznawstwa.

Oświecenie, określane często jako wiek rozumu – nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem.

Bohdan Lapis - doktor habilitowany, profesor UAM. Polski naukowiec, historyk specjalizujący się w zakresie historii kultury i średniowiecza. W latach 1996-2008 dyrektor Instytutu Historii UAM, przedtem w latach 1990-1996 wicedyrektor. W macierzystym Instytucie pełnił również funkcję kierownika Zakładu Historii Kultury.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Srebrny wiek (ros. Серебряный век) – okres w historii kultury rosyjskiej przypadający na przełom XIX i XX wieku. Często przyjmowaną umowną datą otwierającą srebrny wiek jest wydanie pierwszego numeru pisma Mir iskusstwa (1898), zaś datą końcową wprowadzenie w Związku Radzieckim socrealizmu jako obowiązującej doktryny artystycznej.

Manieryzm – termin, jakim określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjny pozostaje zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w okresie od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej dzieła, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.

Wieki ciemne (okres ciemny) − okres trwający od końca V wieku (upadek cesarstwa rzymskiego) do połowy X wieku, nazwany tak przez historyków ze względu na niewielki zasób źródeł pisanych z tych czasów oraz powszechnego przeświadczenia o całkowitym upadku kultury, czemu przeczy np. renesans karoliński[potrzebne źródło]. Jest to okres powstawania królestw barbarzyńskich, kryzysu w Cesarstwie Bizantyjskim i początku ekspansji Arabów.

Instytut Historii Nauki PAN jest placówką Polskiej Akademii Nauk założoną w 1954 r. Prowadzi badania w zakresie historii nauki, zarówno nauk społecznych, jak i nauk ścisłych i przyrodniczych, oraz historii techniki, a także w zakresie dziejów oświaty i wychowania. Instytut składa się z dwóch zakładów: Zakładu Historii Nauk Społecznych, Oświaty i Organizacji Nauki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Społecznych, Dziejów Oświaty i Historii Organizacji Nauki oraz Zakładu Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Ścisłych i Techniki, Historii Chemii i Farmacji oraz Historii Nauk Matematycznych. Instytut posiada własną bibliotekę naukową oraz własne wydawnictwo. Rada Naukowa Instytutu, której przewodniczącym jest Andrzej Kajetan Wróblewski, posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Siedzibą Instytutu jest Pałac Staszica w Warszawie.

Matica (z jęz. serbskiego, pol. Macierz) - stowarzyszenia kulturalno-naukowo-oświatowe, tworzone przez narody słowiańskie w I połowie XIX wieku, walczące o odrodzenie swojej kultury.

Renesans w architekturze stanowił odzwierciedlenie poglądów filozoficznych odrodzenia, poszukujących wzorców w świecie antycznym. Renesans otworzył erę nowożytną w sztuce i trwał od schyłku średniowiecza do początków baroku. Ponieważ różnice czasowe rozkwitu renesansu w różnych krajach są ogromne (np. między Włochami i Europą Północną), nie jest możliwe ustalenie jednolitych dat, w których panował, na ogół przyjmuje się, że rozwijał się on w danym kraju od końca epoki średniowiecznej.

Komitet Historii Nauki i Techniki PAN powstał w maju 1952 r. jako element organizacji Wydziału I Polskiej Akademii Nauk. W czasie kilkudziesięcioletniej historii zmieniała się nazwa, struktura i funkcje Komitetu. Początkowo był to Komitet Historii Nauki Polskiej, liczący zaledwie osiem osób, reprezentujących nauki społeczne. Pierwszym przewodniczącym został prof. Bogusław Leśnodorski. Nieco ponad rok później Komitet Historii Nauki Polskiej posiadał już 5 sekcji (Historii Nauk Społecznych; Historii Nauk Przyrodniczych; Historii Nauk Technicznych i Techniki; Podsekcję Historii Nauk Medycznych; Podsekcję Historii Urbanistyki i Architektury), stanowił organizację międzywydziałową, usytuowaną przy Prezydium PAN i skupiał przedstawicieli wielu dyscyplin naukowych. W 1956 r., podczas VIII Międzynarodowego Kongresu Historii Nauki (Florencja – Mediolan) Komitet Historii Nauki PAN został członkiem Międzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauki/Oddział Historii Nauki i Techniki (International Union of History and Philosophy of Science/Division of History of Science and Technology). Komitet Historii Nauki i Techniki PAN swój obecny kształt i nazwę otrzymał w 1963 r. Od tamtej pory stale funkcjonuje jako komitet naukowy przy Wydziale I Nauk Społecznych PAN. Ważnym wydarzeniem był XI Międzynarodowy Kongres Historii Nauki (Warszawa – Kraków 1965 r.) którego organizatorem i gospodarzem był Komitet Historii Nauki i Techniki PAN.

Rafael Santi, często określany samym imieniem Rafael, znany również jako Rafael Sanzio (wł.: Raffaello Santi lub Raffaello Sanzio; ur. 28 marca lub 6 kwietnia 1483 r. w Urbino – zm. 6 kwietnia 1520 w Rzymie) – włoski malarz i architekt. Był trzecim i najmłodszym z najsławniejszej trójki genialnych artystów włoskiego renesansu – obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci. Znany z częstych przedstawień Madonny.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja