Rodzina językowa

Rodzina językowa – w klasyfikacji języków jednostka obejmująca grupę języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka. Wniosek o pochodzeniu języków od wspólnego źródła wysuwa się ze względu na ich regularne podobieństwa (występowanie wspólnych lub zbliżonych form wyrazów, podobieństwo morfologii, składni itp.). Przykładowo uważa się, że języki indoeuropejskie wywodzą się od języka praindoeuropejskiego (co dziś nie jest przez nikogo specjalnie podważane).

Polityka językowa – zbiór zasad i założeń przyjęty przez władze danego państwa w stosunku do języka lub języków obowiązujących bądź używanych na jego terenie. Obejmuje ona przyjęcie języka urzędowego, określenie sposobu jego nauczania, status języków mniejszości narodowych a także stosunek do ochrony języka przed wpływem obcych kultur.

Język sztuczny schematyczny – typ języka sztucznego, którego gramatyka i morfologia zostały celowo uproszczone i zregularyzowane (specyficzne cechy języków źródłowych zostały usunięte, aby był on prostszy niż języki etniczne), nawet kosztem zniekształcenia wyrazów z języków źródłowych, utrudniającego ich rozpoznanie osobom nie znających tego języka.

Język dogoński, także: języki dogońskie - grupa kilkunastu etnolektów, tradycyjnie klasyfikowanych jako dialekty jednego języka w obrębie grupy woltyjskiej (gur) języków nigero-kongijskich. Ostatnio postuluje się jednak uznanie dialektów dogońskich za osobne języki, tworzące samodzielną rodzinę językową, w obrębie języków wolta-kongijskich, a nawet odrębną od języków nigero-kongijskich.

Języki majańskie, także: języki maja, maja-kicze - jedna z ważniejszych rodzin językowych w Mezoameryce z największą liczbą użytkowników wśród języków autochtonicznych obu Ameryk. Językami majańskimi posługują się Majowie (tak współcześni, jak i z czasów historycznych) na terenach Meksyku, Gwatemali, Belize i Hondurasu. Wszystkie języki tej rodziny wywodzą się z używanego prawdopodobne 5000 lat temu prajęzyka, zwanego językiem proto-majańskim. Do rodziny tej zalicza się też klasyczny język majański, używany w okresie świetności cywilizacji Majów. Większość języków majańskich to ergatywne języki polisyntetyczne o szyku zdania VSO, posiadające spółgłoski ejektywne. Od czasu kolonizacji hiszpańskiej do zapisu języków majańskich używa się alfabetu łacińskiego, aktualnie w konwencji proponowanej przez Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (ALMG)

Języki trans-nowogwinejskie - rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.

Język xhosa - jeden z ważniejszych języków z rodziny bantu, posługuje się nim południowoafrykański lud Xhosa (głównie w RPA i Lesotho), liczbę użytkowników szacuje się na ok. 5,6 mln. Zalicza się do języków mlaskowych, co wyróżnia go spośród innych języków bantu (cecha ta została zapożyczona z języków khoisan). Mlask boczny dziąsłowy (zapisywany jako "xh") występuje również w nazwie języka.

Języki trans-nowogwinejskie - rodzina językowa wyróżniana wśród licznych i bardzo zróżnicowanych języków używanych przez ludność Nowej Gwinei. Obejmuje 477 języków.

Zapożyczenia z języków indyjskich - wyrazy zapożyczone w języku polskim lub innych językach, pochodzące pierwotnie z języków indyjskich. Do języków nieindyjskich, zawierających szczególnie duży procent słów pochodzenia indyjskiego, można zaliczyć język malajski / indonezyjski oraz inne języki Azji Południowo Wschodniej, a także język suahili, w którym zapożyczenia z hindustani stanowią około 1% słownictwa. Ze względu na bezpośrednie kontakty, językiem europejskim, zawierającym stosunkowo dużo zapożyczeń z języków indyjskich, jest język angielski. Niektóre z nich poprzez angielski zostały przejęte również przez inne języki europejskie. Do języka polskiego trafiły najczęściej bezpośrednio z języka angielskiego. Oprócz wielu słów, które stały się w taki sposób internacjonalizmami, w języku angielskim funkcjonuje wiele wyrazów pochodzenia indyjskiego, na co dzień nieużywanych w innych językach np. thug, juggernaut, cheetah, mulligatawny, cot, dinghy, dacoit, toddy, pukka, pundit itd.

Języki słowiańskie – grupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Omówione w tym artykule języki to języki sztuczne, których twórcy oparli się na językach słowiańskich. Języki te łączy w zasadzie jedynie określenie ich przez autorów jako należących do języków północnosłowiańskich, fikcyjnej grupy języków słowiańskich. Tej fikcyjnej grupy języków północnosłowiańskich nie należy mylić z rzeczywiście istniejącą grupą języków północnosłowiańskich.

Języki melanezyjskie - autochtoniczne języki Melanezji, używane współcześnie przez ok. 1 mln. osób. Jest to określenie geograficzne, nie genetyczne - języki melanezyjskie nie tworzą rodziny językowej, zalicza się do nich ponad 400 języków z rodziny austronezyjskiej oraz z grupy papuaskiej.

Język prasemicki – rekonstruowany wspólny język Semitów, prajęzyk, z którego wywodzą się wszystkie współczesne i historyczne języki semickie. Rozwinął się, obok staroegipskiego oraz protoberberyjskiego i protoczadyjskiego ze wspólnego przodka rodziny afroazjatyckiej – języka protoafroazjatyckiego.

Języki afrykańskie - potoczne, czysto geograficzne określenie języków używanych na kontynencie afrykańskim, obejmujące takie grupy i rodziny językowe jak: języki afroazjatyckie, języki nigero-kongijskie (z rodziną bantu), języki nilo-saharyjskie i języki khoisan (buszmeńsko-hotentockie), niekiedy także język malgaski. Z języków objętych tą nazwą często wyklucza się jednak języki semickie, zawężając jej zakres niemal wyłącznie do języków Czarnej Afryki.

Języki songhaj – rodzina języków nilo-saharyjskich, używanych przez kilka milionów ludzi w górnym biegu rzeki Niger. W średniowieczu języki te stanowiły główny środek komunikacji w królestwie Songhaj, dziś są wciąż używane jako jedne z ważniejszych, ponadetnicznych wspólnych języków regionu.

Romanistyka (filologia romańska) – nauka o językach romańskich i literaturze pisanej w tych językach. Obejmuje całokształt wiedzy na temat tych języków oraz krajów w których są one używane, głównie w kontekście podobieństwa i różnic między nimi. Obejmuje również zagadnienia związane z nauką tych języków w szkołach czy na uniwersytetach.

Pętla ogólna to konstrukcja programistyczna stanowiąca jeden z rodzajów pętli, dostępna w niektórych językach programowania. Pętla ta umożliwia między innymi definiowanie pętli iteracyjnych. Jednak składnia tego rodzaju pętli zdefiniowana jest na niższym poziomie abstrakcji od pętli iteracyjnych, co oznacza, iż programista, który definiuje w kodzie źródłowym określony algorytm z użyciem takiej pętli, musi jawnie, wprost, definiować warunek zakończenia takiej pętli oraz jawnie modyfikować wartość zmiennej sterującej (o ile występuje). Pętle tego typu dostępne są w grupie języków określanych w literaturze przedmiotu jako rodzina języka C oraz języków C-podobnych (także: C-pochodnych). Obejmuje ona między innymi takie języki jak: C, C++, C#, Java, JavaScript, D, C--, i inne, a także języki których składnia była przez autorów tych języków choć częściowo wzorowana na składni języka C, np. Perl.

Język bo (znany także jako Aka-bo) - wymarły język z grupy andamańskiej. Występował w północno-zachodniej części Północnego Andamanu w Indiach. Jest uważany za jeden z najstarszych języków świata - szacowano, że może mieć nawet ok. 65-70 tys. lat. Przedrostek "Aka" w nazwie języka Aka-bo jest popularnym wśród języków andamańskich prefiksem dla słów związanych z językiem.

Języki szari-nilockie – dawna wspólna nazwa gałęzi języków nilo-saharyjskich, obejmująca rodziny języków środkowosudańskich i wschodniosudańskich oraz izolowane w obrębie nilo-saharyjskich języki berta i kunama. Nazwa została zarzucona, kiedy w toku badań lingwistycznych okazało się, że języki wschodnio- i środokowosudańskie oraz berta i kunama są typologicznie równorzędne względem innych nilo-saharyjskich podrodzin.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja