Rumuńska cyrylica

Cyrylica była używana do zapisywania języka rumuńskiego (zwanego dawniej wołoskim lub mołdawskim) do roku 1860, gdy zastąpiono ją alfabetem transferowym, a następnie, w 1862, dzisiejszym zmodyfikowanym alfabetem łacińskim.

Alfabet duński od 1948 roku jest identyczny z alfabetem norweskim stąd oba często nazywane są alfabetem duńsko-norweskim. Oparte są na alfabecie łacińskim i służą do zapisu języka duńskiego oraz norweskiego, niemniej te same litery w różnych językach mogą mieć nieco inną wymowę. Od standardowego alfabetu łacińskiego różnią się trzema literami: æ, ø oraz å, które w tej właśnie kolejności występują na końcu alfabetu.

Â, Ââ – litera alfabetu łacińskiego używana do zapisu języka francuskiego, języka wietnamskiego, języka walijskiego, języka portugalskiego oraz języka rumuńskiego.

Język aceh - język malajsko-polinezyjski używany w indonezyjskiej prowincji Aceh na wyspie Sumatra. Zapisywany jest obecnie alfabetem łacińskim, w przeszłości zmodyfikowanym alfabetem arabskim, zwanym jawi.

Ioan Budai-Deleanu (ur. 6 stycznia 1760 w Orăştie lub w Cigmău, zm. 24 sierpnia 1820 we Lwowie) – rumuński greckokatolicki duchowny, poeta, filolog, historyk i tłumacz; przedstawiciel rumuńskiego odrodzenia narodowego i tzw. szkoły siedmiogrodzkiej. Był twórcą jednego z systemów przepisywania języka rumuńskiego z cyrylicy na łacinkę.

Buriaci (buriac. Буряадууд, ros. Буряты) – naród mongolski, liczący około 500 tysięcy osób. Używają języka buriackiego, należącego do grupy mongolskiej języków ałtajskich, rozpowszechniony wśród nich jest także język mongolski i rosyjski. Przed 1931 rokiem używali pisma mongolskiego, w latach 1931-1939 alfabetu łacińskiego, następnie wprowadzono cyrylicę.


Adam Jasiński (ur. 24 grudnia 1812, zm. 3 marca 1862) - duchowny katolicki, święcenia kapłańskie przyjął w 1836. Biskup przemyski (1860 - 1862).Sakrę biskupią otrzymał 23 września 1860.

Język ladakhi - język z rodziny chińsko-tybetańskiej używany przez ponad 100 tysięcy osób (1997) w regionie Ladakh (indyjski stan Dżammu i Kaszmir) oraz około 12 tysięcy osób w przygranicznych rejonach Chin . Jest blisko spokrewniony z tybetańskim, oraz zapisywany alfabetem tybetańskim, z tego względu bywa niekiedy klasyfikowany wraz z balti i purig jako archaiczny zachodni dialekt języka tybetańskiego, chociaż ladakhi i standardowy tybetański nie są wzajemnie zrozumiałe. Archaiczność języka ladakhi polega między innymi na tym, że wymawia się wiele spółgłosek, które są co prawda zapisywane, ale nieme we współczesnym języku tybetańskim. Tak więc wymowa ladakhi jest znacznie bliższa pisowni języka tybetańskiego niż standardowy język tybetański i inne jego dialekty.

Dakhini, dakhni, dekkani (urdu: دکنی dekani; hindi: दक्खिनी dakkʰinī) – odmiana języka hindustani używana zwłaszcza przez muzułmanów zamieszkujących południowe Indie. Podobnie jak urdu, zapisywany jest zmodyfikowanym alfabetem arabskim. Od odmiany północnej odróżnia go duża liczba słów historycznie pochodzących z języka pendżabskiego oraz liczne zapożyczenia z miejscowych języków: kannada, telugu i innych. W przeszłości dakhini był językiem bogatej literatury, zwłaszcza związanej z sufizmem, obecnie został zredukowany do roli lokalnego dialektu.

Ꙟ, ꙟꙞ, ꙟ (yn) – litera dawnej cyrylicy rumuńskiej. Wymawiano ją jako [ɨn] lub [ɨm]. We współczesnym rumuńskim zastąpiona przez: în, ân, îm albo âm.

Alfabet estoński - alfabet oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka estońskiego. Pełny alfabet estoński składa się z następujących znaków:

Pismo tai dam - system pisma służący do zapisywania języka tai dam w Wietnamie i Laosie. Początki tego pisma nie są znane, ale kształt liter przypomina pismo tajskie i laotańskie. W przeciwieństwie do tych systemów pisma, które są abugidami, pismo tai dam jest "prawdziwym" alfabetem.

Wielojęzyczne tablice drogowe – tablice drogowe z nazwami własnymi (przeważnie nazwami miejscowości) i innymi napisami podanymi w dwóch lub wiecej językach. Tablice tego typu mogą być ustawiane na obszarach wielojęzycznych, obszarach gdzie występują mniejszości narodowe, w krajach gdzie stosowane są niełacińskie systemy pisma (wtedy na tablicy mogą pojawić się nazwy zapisane alfabetem łacińskim np. w języku angielskim), a także na drogach istotnych z punktu widzenia zagranicznych podróżnych (na tablicach pojawiają się napisy w którymś z najbardziej znanych języków, często angielskim).

Todomondo (vel Locomondo) – rumuński zespół, reprezentant Rumunii na Konkursie Piosenki Eurowizji z piosenką pt. Liubi, liubi, I love you. Piosenka śpiewana jest w sześciu językach: angielskim, włoskim, francuskim, hiszpańskim, rosyjskim i rumuńskim.

Alfabet osmański (osm. الفبا, elifbâ) – wersja alfabetu perskiego używana dla języka osmańskiego w czasach Imperium Osmańskiego oraz wczesnym stadium Republiki Turcji, aż do zaadaptowania alfabetu łacińskiego dla tureckiego. Zmianę przyjęto oficjalnie poprzez prawo nr 1353, Prawo Przyjęcia i Używania Alfabetu Tureckiego, uchwalonego w listopadzie 1928. Weszło ono w życie wraz z początkiem roku 1929, całkowicie zastępując alfabet osmański.

Academia Română (z rumuńskiego: Akademia Rumuńska) to główna akademia naukowa Rumunii zajmująca się naukami, literaturą rumuńską, sztuką, historią Rumunii, oraz regulowaniem języka rumuńskiego. Założono ją w 1866 roku w Bukareszcie. Obecnie akademia liczy 181 członków.

Pismo pahlavi - system pisma używany do zapisywania różnych odmian języka średnioperskiego w czasach panowania dynastii Sasanidów (III-VII w.). Wywodzi się z pisma aramejskiego i podobnie jak ono, zapisywane było od strony prawej do lewej. Posiadało kilka różnych wariantów. Pismo pahlavi zalicza się do tzw. abdżadów, tzn. nie jest pełnym alfabetem, gdyż samogłoski nie są zapisywane. Dodatkowa trudność polegała na tym, że język średnioperski posiadał znacznie więcej spółgłosek, niż język aramejski, wobec czego niektóre litery reprezentowały różne dźwięki. Z pisma pahlavi powstał znacznie doskonalszy system pisma, tzw. alfabet awestyjski, używany do zapisywania religijnych tekstów zoroasztryjskich, gdzie wymagana była większa precyzja zapisu, oraz kilka innych systemów pisma.

Aleksandr Nikołajewicz Pugowocznikow, ros. Александр Николаевич Пуговочников (ur. 4 września 1886 r. w guberni woroneskiej, zm. 25 marca 1968 r. w Nowym Jorku) - rosyjski wojskowy (podpułkownik), a następnie jugosłowiański wojskowy (major), zastępca dowódcy 600 Dońskiego Kozackiego Dywizjonu Kawalerii, a następnie zastępca dowódcy 5 Dońskiego Pułku Kozackiego 1 Kozackiej Dywizji Kawalerii podczas II wojny światowej

Brevis (brewis, znak krótkości; od łac. brevis krótki). Znak diakrytyczny stosowany w języku rumuńskim, tureckim, wietnamskim i innych. Służy do oznaczania zwykle samogłosek słabych tzw. krótkich. W cyrylicy występuje w rosyjskim z Й, й oraz białoruskim Ў .

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja