Linki:
Epistemologia,
Filozofia języka,
Filozofia umysłu,
Franz Brentano,
Immanuel Kant,
Kartezjusz,
Kazimierz Twardowski,
Moses Mendelssohn,
Orzeczenie (językoznawstwo),
Podmiot,
Sąd (logika),
Zdanie logiczne,
Znaczenie,
Sąd - jedno z podstawowych pojęć
filozofii umysłu i
epistemologii oznaczające zdanie potwierdzające lub zaprzeczające pewnemu stanowi rzeczy, mogące być prawdziwe lub fałszywe. Sąd taki, będący wyrazem pewnych przeżyć psychicznych, bywa określany mianem sądu w sensie psychologicznym i odróżniany jest od
sądu w sensie logicznym, który jest
znaczeniem zdania logicznego.
Sąd w sensie logicznym -
znaczenie zdania w sensie logicznym. Ten sam sąd odpowiada różnym zdaniom mającym to samo znaczenie logiczne (np. zdaniom wypowiedzianym w różnych
językach). Od sądów w sensie logicznym odróżnia się
sądy w sensie psychologicznym, stanowiące przeżycia odpowiadające sądom w sensie logicznym. Sądy w sensie logicznym można też określić odmiennie - nie jako znaczenia zdań wyrażające pewne przeżycia, ale jako to, co wspólne pewnym klasom sądów w sensie psychologicznym.
Zdanie w sensie logiki (zdanie logiczne) –
wypowiedź, która stwierdza określony
stan rzeczy. Zdanie z języka J stwierdza (na mocy reguł semantycznych J) stan rzeczy s zawsze i tylko wtedy, gdy na mocy reguł semantycznych języka J: zdanie z jest prawdziwe zawsze i tylko wtedy, gdy s a z jest fałszywe zawsze i tylko wtedy, gdy nie jest tak, że s.
Anakolut – błąd
składniowy zniekształcający budowę
zdania, powodujący zanik związku logicznego między jego członami; inaczej jest to wypowiedź zorganizowana pod względem składniowym tak, że jej poszczególne człony kłócą się z porządkiem logicznym zdania i są niepoprawne pod względem gramatycznym.
Sprzeczność, jedna z relacji logicznych
kwadratu logicznego jakie zachodzą między
zdaniami. Zdania są sprzeczne jeśli jedno jest bezpośrednią
negacją drugiego. Z dwóch zdań sprzecznych jedno musi być prawdziwe, a drugie fałszywe. Odróżnia to sprzeczność od innej wartości logicznej - przeciwstawności.
Predykacja jest to stosunek
składniowy, który zachodzi we wszystkich
zdaniach (lub ich ekwiwalentach) w związku składniowym między podmiotem a orzeczeniem. Istotą predykacji czyli orzekania jest przypisanie pewnemu fragmentowi rzeczywistości określonych pewnych własności wraz z wyrażaniem postawy modalnej nadawcy.
W zdaniu złożonym współrzędnie
zdania składowe (tzw. zdania współrzędne) nie określają się wzajemnie. Jedno zdanie składowe nie wynika z treści drugiego i może istnieć osobno (np. Jem obiad i czytam gazetę. - Jem obiad. Czytam gazetę.).
Przekonanie - w
logice i
filozofii: X jest przekonany, że p dokładnie wtedy, gdy X uznaje treść
zdania stwierdzającego to, że p za
prawdziwą lub co najmniej wysoce prawdopodobną.
Przedmiot jednostkowy, indywiduum - każdy
przedmiot, który nie jest
zbiorem przedmiotów w sensie logicznym (choć może i musi być zbiorem przedmiotów w sensie
mereologicznym).
Przekonanie - w
logice i
filozofii: X jest przekonany, że p dokładnie wtedy, gdy X uznaje treść
zdania stwierdzającego to, że p za
prawdziwą lub co najmniej wysoce prawdopodobną.
W zdaniu złożonym współrzędnie
zdania składowe (tzw. zdania współrzędne) nie określają się wzajemnie. Jedno zdanie składniowe nie wynika z treści drugiego i może istnieć osobno (np. Jem obiad i czytam gazetę. - Jem obiad. Czytam gazetę.).
Psychomotoryka − dziedzina zajmująca się teorią i metodami psychologii ruchu. Pojęcie „psychomotoryka“ składa się z dwóch słów
psychika i motoryka i w ten sposób opisuje zależność pomiędzy
percepcją, ruchem, przeżywaniem, uczeniem się a działaniem. Procesy umysłowe, takie jak emocjonalność czy koncentracja, oraz indywidualne cechy osobowości wpływają na spontaniczność ruchów oraz sposób poruszania się. Ten związek przyczynowo-skutkowy jest nazywany psychomotoryką. W poniższym artykule termin ten oznacza całościową, ukierunkowaną na rozwój koncepcję, która wspiera zarówno rozwój percepcji, jak i ruchu. Pojęcie psychomotoryka wywodzi się etymologicznie od greckiego psyche ‘podmuch, dusza, umysł’ oraz motorikè oznaczającego ‘sprawność ruchową, naukę o ruchu’. W dosłownym tłumaczeniu pojęcie to oznacza ‘poruszanie duszy’. Poza tym psyche w języku starogreckim jest słowem używanym do opisu całej osoby ludzkiej. W tym sensie psychomotoryka jest rozumiana zarówno jako ‘poruszanie duszy’, jak i ‘poruszanie uczuć i ciała’.
Przedmiot jednostkowy, indywiduum - każdy
przedmiot, który nie jest
zbiorem przedmiotów w sensie logicznym (choć może i musi być zbiorem przedmiotów w sensie
mereologicznym).
Pu czyli nieociosany kloc, w
języku chińskim oznacza uczciwy, prosty, naturalny. Pu składa się z połączenia dwóch znaków: pierwszy przedstawia
drzewo, drugi oznacza zagajnik. Pierwotnym znaczeniem jest: drzewo w zagajniku bądź drzewo jeszcze nie ścięte. Z takiego znaczenia wywodzi się pojęcie rzeczy w swym pierwotnym stanie, co wyrażone jest w świecie Zachodu jako nieociosany kloc. Istotą zasady jest fakt, że wszelkie rzeczy w swym pierwotnym stanie zawierają w sobie moc, ta naturalna moc może zostać zniszczona, kiedy zmienimy pierwotny stan. Nie odnosi się to wyłącznie do
przedmiotów, ale także do ludzi. Tę moc można by porównać do nowo narodzonego dziecka. Żyje ono instynktownie, nie podejmuje jakichkolwiek działań przeciw światu, choć jest pełne potencjału. Zawsze osiąga to, co chce, bo jego
umysł jest prosty i dziewiczy. Plastyczny umysł, który odrzuca komplikację, arogancję, etc. Dzięki czemu wie, że życie jest radosne.
Zdanie podrzędnie złożone –
zdanie złożone z wielu zdań składowych, w którym jedno z nich (zdanie podrzędne) wynika z drugiego (zdania nadrzędnego) i nie zachowuje sensu zastosowane samodzielnie, np. Okazało się, że pisały o tym wszystkie gazety.