Salustiusz

Gaius Sallustius Crispus (86 p.n.e. - 34 p.n.e.) - rzymski historyk i polityk. Urodzony w Amiternum (obecnie: San Vittorino) w kraju Sabinów (północny wschód od Rzymu), autor De coniuratione Catilinae (Spisek Katyliny), Bellum Iugurthinum (Wojna z Jugurtą), oraz Historiae (Dzieje). Dwa pierwsze dzieła dotrwały do naszych czasów w całości, ostatnie, najbardziej dojrzałe i najobszerniejsze, zachowało się fragmentarycznie.

De coniuratione Catillinae (Spisek Katyliny), występuje również pod tytułami De Catillinae coniuratione, Coniuratio Catillinae oraz Bellum Catillinae. Jedno z zachowanych do naszych czasów dzieł historycznych autorstwa Gajusza Kryspusa Sallustiusza.

Lucius Ateius Praetextatus - znany z wielkiej uczoności autor kilku dzieł o treści gramatycznej i antykwarycznej, które nie zachowały się do naszych czasów. Nosił przydomek "Filolog", przyjaźnił się z Sallustiuszem i z Azyniuszem Pollionem.

Via Caecilia, droga rzymska będąca odgałęzieniem Via Salaria, od której odchodziła na 56 kilometrze od Rzymu. Biegła przez Amiternum (obecnie San Vittorino), prawdopodobnie przez Interamna Praetuttiorum Teramo i Atri do Adriatyku. Brzeg morza osiągała w Castrum Novum (Giulianova), po przebyciu 243 km z Rzymu. Prawdopodobnie została zbudowana przez konsula z 117 p.n.e. Luciusa Caeciliusa Metellusa Diadematusa.

Quintus Fabius Pictor, najstarszy historyk rzymski, który żył w III w. p.n.e. Napisał po grecku historię Rzymu, która nie zachowała się do naszych czasów. Wiadomości o tym dziele pochodzą od Polibiusza, Dionizjusza z Halikarnasu i Liwiusza.

Lucius Afranius - komediopisarz rzymski żyjący w drugiej połowie II wieku p.n.e.. Z jego twórczości do naszych czasów zachowało się 40 tytułów dzieł i około 200 ich fragmentów. Był twórcą i jednym z największych przedstawicieli fabula togata, czyli rzymskiej komedii narodowej, a także bardzo popularnym komediografem w Rzymie. W swoich dziełach poruszał najczęściej tematy z codziennego życia klasy średniej. Sporo zapożyczył z twórczości Menandra.

Gaius Sallustius Passienus Crispus - (? - 47 n.e.) prominentna osoba cesarstwa rzymskiego w pierwszym wieku naszej ery. Przez ojca Gajusza Salustiusza Kryspusa adoptowany wnuk historyka Salustiusza.

Zamek Dunnottar - zamek w północno-wschodniej Szkocji, nad Morzem Północnym w pobliżu Stonehaven. Położony jest na cyplu, na szczycie klifów. Do naszych czasów dotrwały tylko ruiny. Najstarsze przetrwałe budynki pochodzą z XV i XVI wieku.

Pacatianus - cesarz rzymski (uzurpator) znany z wybitych przez siebie monet, które zachowały się do naszych czasów. Zachowane monety pochodzą prawdopodobnie z czasów Decjusza lub Filipa Araba (połowa III wieku). Na podstawie ilości monet wybitych przez Pacatianusa odnalezionych na terenie Austrii, można przypuszczać, ze panował w Panonii lub Mezji. Na monetach zachował się tylko skrót imienia cezara - "Ti. Cl. Mar. Pacatianus". "Ti." to skrót od "Tiberius", "Cl." - prawdopodobnie "Claudius", "Mar." może być interpretowane jako "Marius", "Marcius" lub najprawdopodobniej "Marinus".

Justus z Tyberiady (I wiek n.e., zmarł w 100 roku) - historyk żydowski, pochodzący z Tyberiady w Galilei. Jego ojcem był Pistos. Przeciwnik i krytyk innego żydowskiego historyka, Józefa Flawiusza, który zarzucał Justusowi, iż ten był najpodlejszym człowiekiem na świecie, niewolnikiem pieniędzy i rozkoszy zmysłowych. Autor kroniki o tytule: Justus z Tyberiady, Kronika królów żydowskich w postaci tablicy genealogicznej, która nie zachowała się do naszych czasów. Obejmowała okres od czasów Mojżesza aż do śmierci króla Agryppy.

Timajos (ok. 350 p.n.e. - ok. 250 p.n.e.), historyk grecki z Sycylii. Syn Andromachosa, tyrana Tauromenionu (dzisiejszej Taorminy). Od 312 p.n.e. znajdował się na wygnaniu w Atenach. Autor historii Sycylii i Italii (Historia w 38 księgach, zachowana we fragmentach), obejmującej dzieje od czasów najdawniejszych do 264 p.n.e.. W swoim dziele oparł chronologię na latach olimpiad i skompilował listę zwycięzców igrzysk olimpijskich. Autor zachowanych fragmentarycznie O sprawach sycylijskich i O Pyrrusie

Fylarchos z Aten (lub z Naukratis) – działający w III w. p.n.e. historyk grecki okresu hellenistycznego. Autor Dziejów opisujących czasy mu współczesne do roku 219 p.n.e. (do śmierci króla Sparty - Kleomenesa III), będących kontynuacją dzieł Hieronima z Kardii i Durisa z Samos. Jego historia nie dotrwała do naszych czasów, być może z powodu krytyki Polibiusza, który atakował Fylarchosa za nadmierne dramatyzowanie relacji. Z Fylarchosa korzystali w swoich pracach Plutarch i Pompejusz Trogus.

O Słońcu - tytuł niezachowanego traktatu neoplatońskiego filozofa Porfiriusza (240-305), ucznia Plotyna. Mimo że dzieło nie dotrwało do naszych czasów, jego treść można odtworzyć na podstawie pierwszej księgi Saturnaliów Makrobiusza, który zeń korzystał.

Krantor z Soloj (IV/III wiek p.n.e.) - grecki filozof, uczeń Ksenokratesa i Polemona. Autor komentarzy do Platona i pamiętników, głównie o tematyce etycznej. Żadne z jego dzieł nie zachowało się do naszych czasów.

C.Sallustius Crispus prominentna osoba w początkach cesarstwa rzymskiego. Pochodził ze stanu ekwickiego. Jako wnuka siostry adoptował go i dał mu swe nazwisko wybitny historyk Salustiusz.

Kwintus Kurcjusz Rufus – rzymski historyk i senator. Prawdopodobnie żył i tworzył za czasów cesarza Klaudiusza. Jego jedyne zachowane dzieło, Historiae Alexandri Magni, jest napisaną po łacinie, dziesięciotomową biografią Aleksandra Wielkiego. Pierwsze dwa tomy zaginęły, pozostałe osiem jest niekompletnych. Dzieło jest napisane płynnie, ale odsłania brak wiedzy autora w dziedzinie geografii, chronologii oraz wojskowości. Kurcjusz Rufus skupia się raczej na cechach charakteru Aleksandra.

Apicjusz - przydomek rzymskiego autora księgi kucharskiej (De re coquingria libri X - O sztuce kucharskiej ksiąg 10) z czasów Augusta i Tyberiusza. Prawdziwe imię autora brzmi: Marcus Gavius (Marek Gawiusz). Do naszych czasów ta antyczna książka kucharska dotrwała w formie z IV wieku. Zawiera szereg terminów greckojęzycznych, a jej przepisy obejmują zarówno wymagających, jak i mniej wymagających smakoszów, co może świadczyć o kompilacji dzieła. Dzięki temu bezcennemu dziełku poznajemy bogactwo starożytnych potraw i diety, której wpływ odnajdujemy jeszcze w późnym średniowieczu.

Bitwa pod Pistorią w Etrurii w styczniu 62 p.n.e. zakończyła krótkotrwałą wojnę domową w Starożytnym Rzymie, rozgorzałą na skutek zdarzeń, które przeszły do historii jako tzw. Sprzysiężenie Katyliny. W bitwie starły się, z jednej strony, armia senackiego stronnictwa optymatów, kierowanego przez konsulów Marka Cycerona (nieobecny na polu bitwy) i Gajusza Antoniusza Hybrydę (faktyczny dowódca), a z drugiej, odwołujące się do haseł programu stronnictwa popularów, zbuntowane oddziały weteranów pod wodzą Katyliny.

Makak arunachalski (Macaca munzala) – gatunek małpy wąskonosej z rodziny makakowatych, odkryty w 2004 roku w Indiach, w stanie Arunachal Pradesh w najbardziej wysuniętym na północny wschód zakątku kraju. Ostatnie podobne odkrycie małpy makakowatej miało miejsce w 1903, kiedy odkryto Macaca pagensis.

Titus Lucretius Carus (ur. ok. 99 p.n.e., zm. ok. 55 p.n.e.) – rzymski poeta i filozof. Jeden z wąskiej grupy – obok Katullusa oraz komediopisarzy Plauta i Terencjusza – poetów republikańskiego Rzymu, których utwory zachowały się do naszych czasów.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja