Linki:
Gramatyka,
Język assamski,
Język awestyjski,
Język beludżi,
Język bengalski,
Język bhili,
Język bhodźpuri,
Język bradź,
Język bucharski,
Język dogri,
Język domari,
Język garhwali,
Język gudźarati,
Język hindi,
Język hindustani,
Język jakati,
Język kaszmirski,
Język khowar,
Język konkani,
Język kumauni,
Język kurdyjski,
Język lahnda,
Język magahi,
Język maithili,
Język malediwski,
Język mandeali,
Język marathi,
Język marwari,
Język mazanderański,
Język nepalski,
Język orija,
Język osetyjski,
Język pahlawi,
Język pali,
Język paszto,
Język pendżabski,
Język perski,
Język romski,
Język scytyjski,
Język staroperski,
Język syngaleski,
Język tadżycki,
Język urdu,
Język wedyjski,
Język zazaki,
Języki indoaryjskie,
Języki indoirańskie,
Języki irańskie,
Panini (gramatyk),
Prakryty,
Sanskryt,
Sanskryt wedyjski,
Sindhi,
Sanskryt klasyczny - język średnioindyjski, jedna z postaci
sanskrytu, wywodząca się z
języka wedyjskiego. Pierwszą
gramatykę sanskrytu klasycznego opracował
Pāṇini.
Panini (
sanskryt पाणिनि,
trl. Pāṇini) (
V wiek p.n.e.) – gramatyk indyjski, który stworzył pierwszą
gramatykę sanskrytu, złożoną z 3959 reguł – Ashtadhyayi ("Ośmioksiąg"). Było to zarazem pierwsze opracowanie gramatyki na świecie. Pāṇini uważany jest za prekursora językoznawstwa formalnego. Jego dzieło jest wciąż podstawą studiów nad sanskrytem.
Pāṇini (
V wiek p.n.e.) – gramatyk indyjski, który stworzył pierwszą
gramatykę sanskrytu, złożoną z 3959 reguł – Ashtadhyayi ("Ośmioksiąg"). Było to zarazem pierwsze opracowanie gramatyki na świecie. Pāṇini uważany jest za prekursora językoznawstwa formalnego. Jego dzieło jest wciąż podstawą studiów nad sanskrytem.
Język awestyjski –
język klasyczny używany w starożytnej
Persji, w którym zostały zapisane prace
Zaratustry. Należy do rodziny
języków indoeuropejskich oraz jest siostrzanym językiem klasycznego
sanskrytu.
Sanskryt wedyjski - wymarły
język z grupy
indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Jest to najstarsza postać języka staroindyjskiego -
sanskrytu, używana w okresie od XV do V wieku p.n.e. Z niego wywodzi się
sanskryt klasyczny. Nazwa pochodzi od
Wed, zbioru tekstów indyjskich, której najstarsza część,
Rygweda (1500-1200 r. p.n.e.), została spisana właśnie w tym języku. Tym samym są jedne z najstarszych zapisów języków indoeuropejskich. Język wedyjski jest blisko spokrewniony z
językiem awestyjskim, najstarszym zachowanym
językiem irańskim.
Kālidāsa (
skr. कालिदास, "sługa
Kali") był słynnym poetą i dramaturgiem z epoki klasycznego
sanskrytu, autorem dzieł Meghadūta, Abhijñānashākuntala, Kumārasambhava oraz wielu innych, również bardzo znanych. Trudno dokładnie określić, kiedy tworzył, najprawdopodobniej jednak w okresie imperium
Guptów, w 4., 5. lub 6. wieku p.n.e.
Hemkosh (
assamski হেমকোষ - Hemkox) - pierwszy
etymologiczny słownik języka assamskiego bazujący na literach
sanskrytu, skompilowany przez Hemchandra Barua. Pierwsza jego publikacja ukazała się w
1900 roku pod kontrolą
kapitana P. R. Gordona, ISC i Hemchandra Goswami 33 lata po publikacji słownika Bronsona. Słownik zawiera 22 346 słów i został opublikowany przez wydawnictwo Hemkosh Printers spełnia wszystkie standardy języka assamskiego.
Kawi (z
sanskrytu: kavi, "poeta") - język literacki oparty na gramatyce starojawajskiej, ale z wielką ilością zapożyczeń leksykalnych z
sanskrytu, używany od VIII do XIII w. na indonezyjskich wyspach
Jawa,
Bali i
Lombok. Zapisywany był starszą wersją
sylabicznego alfabetu jawajskiego wywodzącego się od południowoindyjskiego pisma
pallava. Obecnie mówiony kawi jest stosowany w różnych formach tradycyjnych przedstawień teatralnych, jak wayanga golek, wayang wong i wayang kulit oraz podczas obrzędów weselnych. W języku tym istnieje bogata literatura.
Język wedyjski - wymarły
język z grupy
indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Jest to najstarsza postać języka staroindyjskiego -
sanskrytu, używana w okresie od XV do V wieku p.n.e. Z niego wywodzi się
sanskryt klasyczny. Nazwa pochodzi od
Wed, zbioru tekstów indyjskich, której najstarsza część,
Rygweda (1500-1200 r. p.n.e.), została spisana właśnie w tym języku. Tym samym są jedne z najstarszych zapisów języków indoeuropejskich. Język wedyjski jest blisko spokrewniony z
językiem awestyjskim, najstarszym zachowanym
językiem irańskim.
Duḥkha (pal. dukkha दुक्ख; skt दुःख; chiń. ku 苦; kor. ko ( ); jap. ku ( ); wiet. khô) –
buddyjski termin pochodzący z
sanskrytu oznaczający cierpienie, często też tłumaczony jako brak trwałego zadowolenia.
Andrzej Gawroński (ur.
20 czerwca 1885 w
Genewie, zm.
11 stycznia 1927 w Józefowie koło
Warszawy) - polski
indolog i językoznawca, od
1916 profesor Uniwersytetów
Jagiellońskiego oraz
Lwowskiego, autor pierwszego polskiego podręcznika
sanskrytu (Podręcznik sanskrytu, 1932).
Duḥkha (pal. dukkha दुक्ख; skt दुःख; chiń. ku 苦; kor. ko ( ); jap. ku ( ); wiet. khô) –
buddyjski termin pochodzący z
sanskrytu oznaczający cierpienie, często też tłumaczony jako brak trwałego zadowolenia.
Khir – (z
sanskrytu: क्षीर trl. kszira "mleko";
hindi: खीर khir, na południu Indii zwana pajasam;
kannada: ಪಾಯಸ;
malajalam: പായസം;
telugu: పాయసం [paːjasam], również z sanskrytu) – indyjska potrawa na bazie ryżu i
mleka, znana również u indyjskich
muzułmanów. Na obszarach nadmorskich często zastępuje się mleko mleczkiem kokosowym. Podaje się ją na zakończenie
ramadanu, na święto (
Id al-Fitr). Potrawę tę podaje się na zimno albo na gorąco.
Widhjadhara (
ang. Vidyadhara dzierżawca mądrości). Słowo pochodzące z
sanskrytu będące złożeniem:
widja – wiedza, mądrość i dhara – dzierżyciel, posiadacz
Sanjama (z
sanskrytu संयम saṃ-yama), ściągnięcie — wewnętrzny człon dodatkowy (antaranga)
jogi, opisany w trzecim rozdziale "Jogasutr"
Patańdżalego "O wibhuti, czyli nadludzkich mocach".
Swami – w
hinduizmie tytuł nadawany duchownym. Pochodzi z
sanskrytu i oznacza osobę, która potrafi "kontrolować
zmysły", tzn. panować nad naturalną chęcią doznawania przyjemności.
Sanjama (z
sanskrytu संयम saṃ-yama), ściągnięcie — wewnętrzny człon dodatkowy (antaranga)
jogi, opisany w trzecim rozdziale "Jogasutr"
Patańdżalego "O wibhuti, czyli nadludzkich mocach".
Widhjadhara (
ang. Vidyadhara dzierżawca mądrości). Słowo pochodzące z
sanskrytu będące złożeniem:
widja – wiedza, mądrość i dhara – dzierżyciel, posiadacz
Khir – (z
sanskrytu: क्षीर trl. kszira "mleko";
hindi: खीर khir, na południu Indii zwana pajasam;
kannada: ಪಾಯಸ;
malajalam: പായസം;
telugu: పాయసం [paːjasam], również z sanskrytu) – indyjska potrawa na bazie ryżu i
mleka, znana również u indyjskich
muzułmanów. Na obszarach nadmorskich często zastępuje się mleko mleczkiem kokosowym. Podaje się ją na zakończenie
ramadanu, na święto (
Id al-Fitr)[
potrzebne źródło]. Potrawę tę podaje się na zimno albo na gorąco.