Sapere aude (z
łac. miej odwagę posługiwać się własną mądrością) – łacińska sentencja autorstwa
Horacego (Epistulae 1,2), która w całości brzmiała: Dimidium facti, qui bene coepit, habet, sapere aude, incipe. W liście do przyjaciela Maximusa Lolliusa, poeta daje rady - wszystkie zaczerpnięte z filozofii (
aurea mediocritas) złotego wieku. Między nimi jest także zaproszenie do postanowienia żeby być mądrym (v.40) i poświęceniu się studiom (nauce) i cnocie.
XIII Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa-Kuli w Warszawie –
liceum ogólnokształcące w
Warszawie, znane jako "trzynastka" (w latach
1949–
1990 nosiło imię
Ludwika Waryńskiego). W szkole istnieje jedyna w
Polsce klasa dwujęzyczna z językiem rosyjskim. Dewizą szkoły jest zwrot
„Sapere aude!” (z łac. miej odwagę być mądrym, miej odwagę posługiwać się własną mądrością) – łacińska sentencja autorstwa Horacego. Maksymę tę rozsławił filozof
Immanuel Kant, czyniąc z niej hasło
Oświecenia.
Co to jest Oświecenie (niem. Was ist Aufklärung, pełny tytuł: Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung) – artykuł, który ukazał się w
1784 roku w naukowym piśmie "
Berlinische Monatsschrift" wydawanym w
Berlinie od roku. Autorem artykułu był
Immanuel Kant. Filozof z Królewca odpowiadał w nim na pytanie, czym tak naprawdę jest
Oświecenie. Stwierdza w odpowiedzi, że jest ono zapowiedzią wyjścia człowieka z okresu dzieciństwa, w którym człowiek był, polegając na religii i radach teologów. Istotą Oświecenia było, wg Kanta, hasło
sapere aude! co można przetłumaczyć jako: "miej odwagę posługiwać się rozumem!". Kant podkreślał, że jego epoka jest epoką Oświecenia, ale jeszcze nie jest epoką oświeconą, brak bowiem "jeszcze wiele do tego, by ludzie, ogólnie biorąc, byli już w stanie albo mogli co najmniej być doprowadzeni do tego, by w sprawach religii kierowali się sami w sposób pewny i słuszny swym rozsądkiem, bez obcego kierownictwa".
Czym jest Oświecenie (niem. Was ist Aufklärung, pełny tytuł: Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung) - artykuł, który ukazał się w
1784 roku w naukowym piśmie "Berlinische Monatsschritf" wydawanym w
Berlinie od roku. Autorem artykułu był
Immanuel Kant. Filozof z Królewca odpowiadał w nim na pytanie, czym tak naprawdę jest
Oświecenie. Stwierdza w odpowiedzi, że jest ono zapowiedzią wyjścia człowieka z okresu dzieciństwa, w którym człowiek był, polegając na religii i radach teologów. Istotą Oświecenia było, wg Kanta, hasło
sapere aude! co można przetłumaczyć jako: "miej odwagę posługiwać się rozumem!". Kant podkreślał, że jego epoka jest epoką Oświecenia, ale jeszcze nie jest epoką oświeconą, brak bowiem "jeszcze wiele do tego, by ludzie, ogólnie biorąc, byli już w stanie albo mogli co najmniej być doprowadzeni do tego, by w sprawach religii kierowali się sami w sposób pewny i słuszny swym rozsądkiem, bez obcego kierownictwa".
Bernard de Montfaucon (ur.
13 stycznia 1655 w
Aude we
Francji, zm.
21 grudnia 1741) – benedyktyński mnich i francuski uczony,
paleograf. Jest twórcą terminu "paleografia", uważany też bywa za jednego z założycieli nowożytnej archeologii.
Aurea mediocritas – wyrażenie użyte przez Horacego w Odzie II.10 (Rectius vives, Licini, neque altum), pouczenie moralno-życiowe w niej wyrażone określa się też jako horacjański złoty środek.
Gare de Narbonne - stacja kolejowa w
Narbonne, w regionie
Langwedocja-Roussillon (departament
Aude), we
Francji. Jest największym dworcem w departamencie. Znajdują się tu 3 perony.
Aurea mediocritas – wyrażenie użyte przez Horacego w Odzie II.10 (Rectius vives, Licini, neque altum), pouczenie moralno-życiowe w niej wyrażone określa się też jako horacjański złoty środek.
Andrzej Dominiczak (ur.
15 grudnia 1954 w
Warszawie) - działacz społeczny,
publicysta, tłumacz, prezes Towarzystwa Humanistycznego. Założyciel i prezes fundacji Sapere Aude - polskiego partnera Center for Inquiry Transnational z siedzibą w
Buffalo,
USA.
Montagne Noire (z
języka francuskiego Czarne Góry) – pasmo góskie w południowej
Francji. Położone w południowej części
Masywu Centralnego, na pograniczu departamentów
Tarn,
Hérault i
Aude. Najwyższym wzniesieniem pasma jest
Pic de Nore – 1211 m
n.p.m.Gare de Carcassonne – stacja kolejowa w
Carcassonne, w regionie
Langwedocja-Roussillon (departament
Aude), we
Francji. Znajduje się na linii
Bordeaux –
Sète i Carcassonne –
Rivesaltes (która tylko na odcinku Carcassonne –
Quillan jest używana przez TER Languedoc-Roussillon).
Narbonne, hist. Narbona (
fr. Narbonne
oksytański Narbona,
łac. Narbo) to miejscowość i gmina we
Francji, w regionie
Langwedocja-Roussillon, w departamencie
Aude.
Saint-Ferriol – miejscowość i gmina we
Francji, w regionie
Langwedocja-Roussillon, w departamencie
Aude. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia św.
Fereola.
Pontus De la Gardie, właściwie Ponce d’Escouperie (ur. w
1520 w Russol w
Aude w
Langwedocji, zm.
5 listopada 1585 w Revalu, obecnie
Tallinn),
francuski szlachcic i najemnik, m.in. w służbie króla
Szwecji.
Moonshine Music w latach
1990. była położoną w
Los Angeles wytwórnią muzyczną muzyki elektronicznej. Moonshine wydało ponad 250
kompilacyjnych albumów, z których wiele było
zmixowane przez
DJ-ów. Moonshine, która pomogła zapoczątkować karierę DJ Keoki-ego i jego producenta
Dave Aude-a, wydała kilka nowatorskich albumów Dieselboy-a z Suburban Base i AV z
Anglii, stając się pierwszą wytwórnią
dance, która wypuściła na rynek płyty
DVD. Byli również znani za ich serie Happy 2B Hardcore.
Aurea –
imię żeńskie pochodzenia
łacińskiego, oznaczające "ukoronowana, uwieńczona". Wśród patronek – św. Aurea, męczennica (zm. w
856 roku).
Carpe diem (
łac. dosłownie - "chwytaj (skub) dzień") - sentencja pochodząca z poezji
Horacego, zawarta w Pieśniach (1, 11, 8). "Chwytaj dzień, bo przecież nikt się nie dowie, jaką nam przyszłość zgotują bogowie..." - nawiązanie do quid sit futurum cras, fuge quaerere – "nie pytaj o to, co przyniesie jutro" (Horacy, Pieśni, 1, 9, 13). Odwołuje się ona do
epikureizmu, w którym teraźniejszość jest ważniejsza od przyszłości [
potrzebne źródło].
Obecnie
Bełk nie posiada własnego herbu, gdyż jest tylko sołectwem
Czerwionki-Leszczyn. W przeszłości był jednak samodzielną gminą wiejską i posługiwał się zarówno własną pieczęcią jak i herbem, który na tej pieczęci występował.
Gaius Valgius Rufus,
łaciński poeta, przyjaciel
Horacego i
Mecenasa a także
konsul dodatkowy (consul suffectus) w
12 p.n.e. (po śmierci konsula
Waleriusza Messali).