Scenariusz

Scenariusz - to materiał literacki będący podstawą realizacji fabuły. Scenariusz może sam w sobie stanowić utwór oryginalny, być przeróbką utworu dramatycznego zawierającego dialogi i odautorskie didaskalia, czy też przeróbką dzieła literackiego nie dramaturgicznego (adaptacja scenariuszowa opowiadania, powieści, noweli, itp.). Scenariusz przystosowuje dramat, słuchowisko, utwór niedramatyczny, itp. oraz składniki takiego utworu do wymagań sceny, filmu fabularnego, filmu dokumentalnego, spektaklu telewizyjnego czy nagrania radiowego. Scenariusz opierający się na specjalnie napisanym przez scenarzystę lub reżysera (film autorski), oryginalnym utworze dla filmu, zwany jest scenariuszem filmowym.

Scenopis to opracowywany na podstawie scenariusza techniczny plan realizacji filmu, sztuki teatralnej bądź serialu telewizyjnego, zawierający szczegółowy opis kolejnych scen, scenografii, ujęć kamery. Przy realizacji filmu jest podstawą konkretnych działań reżysera, operatora i scenografa. W praktyce filmowej, zwłaszcza w animacji, nazywany też "scenopisem opisowym". To podstawowa część filmu, na której jest opracowany.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp., w przeciwieństwie do osoby piszącej sztuki teatralne nazywanej dramaturgiem.

Ekranizacja – to filmowa forma pierwowzoru literackiego (również gry komputerowej lub komiksu). Założeniem ekranizacji jest przedstawienie utworu, np. powieści, noweli, sztuki teatralnej itp., w formie filmu fabularnego. Nie oznacza to jednak, że ekranizacja musi obejmować cały utwór. Scenarzysta/reżyser tworząc ekranizację może użyć jakikolwiek wątek utworu, bądź też dowolnie skoncentrować się na którymś z aspektów.

Didaskalia, zwane też tekstem pobocznym – są to wskazówki autora dotyczące sposobu wystawienia dramatu na scenie. Są one pisane obok głównego tekstu, zwykle innym krojem (czasami również kolorem) czcionki (pochyłym bądź podkreślonym). Didaskalia dotyczą zwykle wyglądu bohaterów, rekwizytów oraz oświetlenia. Ich celem jest pomoc reżyserowi w konstruowaniu scenariusza, scenopisu, a następnie realizacji sztuki teatralnej, słuchowiska lub innego spektaklu.

Plan zdjęciowy - miejsce, gdzie wykonuje się się zdjęcia do filmu, może to być studio filmowe (zdjęcia studyjne), lub też plener (powstają wtedy zdjęcia plenerowe). Od wyboru planu zdjęciowego zależy w znacznej mierze scenografia przyszłego filmu. Wyboru planu dokonuje reżyser, który zamienia scenariusz na scenopis; niekiedy zajmuje się tym odpowiedni realizator.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp. (nie mylić z dramaturgiem, czyli osobą piszącą sztuki teatralne).

Oszukana – amerykański dramat obyczajowy z 2008 r. na podstawie scenariusza napisanego przez J. Michaela Straczynskiego, w reżyserii Clinta Eastwooda. Scenariusz filmu oparty został na prawdziwych wydarzeniach.

Więzień Brubaker (tytuł oryginalny Brubaker), amerykański film fabularny z 1980 roku, w reż. Stuarta Rosenberga z Robertem Redfordem w roli tytułowej. Scenariusz filmu został napisany na podstawie książki Toma Murtona i Joe Hyamsa Accomplices To The Crime: The Arkansas Prison Scandal z 1969 r.

Preprodukcja - okres poprzedzający produkcję filmu. Czas ten poświęcony jest na zaczerpnięcie pomysłu do chwili akceptacji scenariusza. W okresie preprodukcji prowadzone są prace przygotowawcze polegające m.in na:

Transporter 3 – francuski film akcji, wyreżyserowany przez Oliviera Megatona, kontynuacja fabuły filmu "Transporter" oraz "Transporter 2". Scenariusz został napisany przez Luca Bessona.

Tylko dla orłów jest powstałym w 1968 filmem szpiegowskim osadzonym w realiach II wojny światowej w reżyserii Briana G. Huttona. W rolach głównych wystąpili Richard Burton, Clint Eastwood oraz Mary Ure. Scenariusz filmu powstał na podstawie napisanej w 1967 bestsellerowej powieści Alistaira MacLeana o tym samym tytule. Scenariusz napisany został przez autora niemal równocześnie z powieścią i był pierwszym scenariuszem tego autora, będącego wówczas u szczytu popularności.

Iluzjonista (ang. The Illusionist) – film fabularny z 2006 roku w reżyserii Neila Burgera. Scenariusz filmu został oparty na opowiadaniu Eisenheim the Illusionist laureata Nagrody Pulitzera, Stevena Millhausera.

Bullet – kryminał produkcji USA, powstały w 1996 roku. Reżyserem filmu jest Julien Temple. Scenariusz napisali wspólnie Bruce Louis Rubinstein oraz Mickey Rourke. Premiera filmowa w USA odbyła się w październiku 1996.

Czerwona Ruta (ukr. Червона рута) – film nakręcony w 1971 roku. Fabuła filmu filmu oparta jest na legendzie folkloru ukraińskiego Czerwona Ruta. Reżyserem filmu był Roman Oleksiv, a scenariusz napisał Miroslav Skocziljas.

Stalowy gigant (ang. The Iron Giant, 1999) – amerykański film animowany wyprodukowany przez Warner Bros. Animation. Scenariusz filmu oparto na powieści Teda Hughesa The Iron Man. Stowarzyszenie Krytyków Internetowych umieściło film na piątym miejscu rankingu "Animacje wszech czasów".

Dustin Lance Black (ur. 10 czerwca 1974 r. w Sacramento w Kalifornii) – amerykański scenarzysta, reżyser, producent i montażysta filmowy oraz aktywista na rzecz tolerancji osób homoseksualnych. Zdobywca Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny do filmu Obywatel Milk.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja