Linki:
Agnostycyzm,
Ateizm,
Cywilizacja zachodnia,
Deizm,
Etyka,
George Holyoake,
Judaizm humanistyczny,
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej,
Laicyzm,
Moralność,
Oświecenie (okres),
Racjonalizm światopoglądowy,
Religia państwowa,
Rozdział Państwa od Kościoła,
Rozdział państwa od kościoła,
Sekularyzacja,
Stany Zjednoczone,
Teokracja,
Teozofia,
Wszechświat,
Sekularyzm (świeckość) jest powszechnie definiowany jako koncepcja braku integracji lub współzależności religii z publicznymi sprawami społeczeństwa. Często jest wiązany z okresem
oświecenia w Europie i odgrywa główną rolę w społeczeństwach
Zachodu. Idee
rozdziału Kościoła od państwa i
laickości wiele czerpią z sekularyzmu. Antonimem sekularyzmu jest
teokracja.
Rozdział państwa od kościoła, rozdział kościoła od państwa, rozdział kościoła i państwa, rozdział państwa i religii -
doktryna zakładająca rozdzielenie działalności
organizacji religijnych i państwowych oraz oparty na niej model ustrojowy państwa. Koncepcja ta była przedmiotem długiej debaty w historii. Termin "kościół" odnosi się do różnych dominujących wyznań chrześcijańskich w
Europie lub innych wyznań (religii) na innych
kontynentach.
Polityka prorodzinna –
polityka mająca na celu dobro
rodziny i
społeczeństwa. Jej przesłanki tkwią w założeniach światopoglądowych, uznających rodzinę za najważniejszą komórkę w społeczeństwie, która odgrywa podstawową rolę w procesie
wychowywania dzieci i młodzieży.
Menedżeryzm (bądź też manageryzm) - koncepcja socjologiczna stworzona przez
Jamesa Burnhama, według której rozwój społeczny dąży do społeczeństwa
menedżerów, gdzie kierownicy będą stanowili nową klasę rządzącą. Jest to związane z opisanym przez Burnhama procesem oddzielania się własności od zarządzania i rozrastaniem się społeczno-zawodowej kategorii menedżerów. Ten kierunek rozwoju jest uniwersalny, ponieważ dotyczy wszystkich
społeczeństw przemysłowych.
Regres społeczny –
proces społeczny, którego wynikiem są trwałe zmiany polegające na przekształcaniu się
stanu społecznego. Regres społeczny jest przeciwieństwem
postępu społecznego, czyli przechodzenia od lepszego do gorszego stanu jakości życia członków społeczeństwa. Pojęcie to oznacza zatem taki rozwój społeczeństwa, który charakteryzuje się:
Podział pracy pojęcie używane w
socjologii i
ekonomii oznaczające proces różnicowania się społeczeństwa ze względu na przyjmowanie różnych
ról zawodowych wraz z powiększającą się specjalizacją wykonywanych czynności na rzecz społeczeństwa.
Konsensualizm - doktrynalna koncepcja występowania w
społeczeństwach charakteryzujących się głębokimi, utrwalonymi podziałami swoistego typu
reżimu politycznego. Twórcą tej teorii jest A. Lijphart.
Teoria modernizacji – ogólna nazwa
teorii rozwoju społecznego, opisujących
rozwój społeczeństw w kierunku
społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci
ewolucjonizmu.
Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie
norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.
Tradycja polityczna sprowadza się do przekazu
idei i wartości politycznych oraz wzorców zachowania politycznego z pokolenia na pokolenie.Spełnia ona pożyteczną rolę w kształtowaniu ciągłości wspólnoty narodowej i przejmowaniu pożytecznych doświadczeń w zakresie funkcjonowania mechanizmów władzy publicznej,a także kształtowaniu aktywnych postaw obywatelskich.Tradycja polityczna nie jest identyczna z całokształtem dziedzictwa idei i wartości politycznych,lecz sprowadza się do przejmowania
dziedzictwa kulturowego wartościowego dla chwili obecnej jak i przyszłości.O przekazie decyduje hierarchia wartości jako społecznie doniosła dla urządzenia życia politycznego państwa.Tradycja polityczna jest jednym z głównych sposobów korzystania z dorobku przeszłości kulturowej dla tworzenia współczesnego
ładu politycznego.Powołanie się na tradycję polityczną dowodzi docenienia dorobku przeszłości i służy do pobudzenia świadomości politycznej do wzmożenia wysiłków na rzecz lepszego urządzenia życia publicznego .W odwołaniu się do tradycji politycznej przydatnej dla współczesnego
społeczeństwa i państwa polskiego ma się na myśli głównie demokratyczny dorobek kulturowy w zakresie idei i wartości politycznych od oświecenia do po współczesność.
Kultura polityczna społeczeństwa polskiego wzbogacona obecnie o nośniki tradycji politycznej staje się bardziej przystawalna do
świadomości narodowej i zrozumiałą dla szerokich kręgów społeczeństwa.Duże znaczenie obecnie w kształtowaniu tego procesu ma powstały w 1992 roku w Krakowie Ośrodek myśli politycznej stworzony w celu prowadzeni debaty publicznej opolskiej polityce.Zajmuje się również działalnością naukową z zakresu filozofii politycznej oraz stosunków międzynarodowych.
Małżeństwo aranżowane (
ang. arranged marriage ) - rodzaj
małżeństwa w społeczeństwach tradycyjnych, gdzie przyszły małżonek/małżonka jest wyszukiwana przez rodziców, często z pomocą
swata,
astrologa itd. W zależności od społeczności zdanie osób bezpośrednio zainteresowanych nie jest brane pod uwagę, albo też w niewielkim stopniu. Małżeństwa aranżowane do tej pory dominują na przykład w
Indiach. Do początku XX w. było też normą w Europie i Japonii.
Satysfakcjonizm – postawa intelektualna wynikająca z niedojrzałości poznawczej, braku samodzielności i elastyczności myślenia, powszechna wśród części współczesnych użytkowników
informacji. Charakterystyczna dla
społeczeństwa informacyjnego. Polega na szybkim, często bezkrytycznym zadowoleniu się
wiedzą ogólną w sytuacji, gdy rozwiązanie problemu wymaga dotarcia do kilku źródeł i zanalizowania uzyskanych, często zróżnicowanych informacji. To również bezkrytyczne przyjmowanie informacji, których wiarygodność nie została potwierdzona w publikacjach powszechnie uznanych za naukowe.
Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii (skrót INT) –
stała komisja sejmowa zajmująca się sprawami innowacyjności, informatyzacji i rozwoju
społeczeństwa informacyjnego. Komisja została powołana do życia 29 października 2010.
Pozycja społeczna wyróżnione i określone w danej
kulturze miejsce
jednostki społecznej w
hierarchii społecznej i szerzej w
strukturze społecznej. Pozycja społeczna określa
prestiż jednostki. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika
rola społeczna jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec
grupy czy
społeczeństwa.
Decyzje polityczne – w życiu politycznym
społeczeństwa występuje wiele działań ludzkich, których celem jest podjęcie
decyzji politycznych. Decyzja to świadomy, nielosowy, nieprzypadkowy i ukierunkowany akt wyboru, jednego działania ze zbioru działań politycznych lub powstrzymania się od działań.
Kultura dominująca – to
kultura w ujęciu dystrybutywnym, reprezentowana przez większość społeczeństwa lub przez społeczeństwo wpływające poprzez
dyfuzję na kultury lokalne mniejszych społeczności.
Dzień Solidarności Społecznej – jest ogólnopolską inicjatywą
społeczną. Idea DSS to mobilizować
społeczeństwo do przemyśleń i pozytywnej reakcji na problem, który w danym roku jest tematem przewodnim DSS.
Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego, ŚDSI (
ang. World Information Society Day) – coroczne
święto obchodzone
17 maja, ustanowione przez
Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 27 marca 2006 roku (A/RES/60/252) po Światowym Szczycie Społeczeństwa Informacyjnego w
Tunisie (2005).
Podwójny system pokrewieństwa - jeden z typów systemów pokrewieństwa w którym występuje (niekonieniecznie równoważnie)
matrylinearna i jak
patrylinearna zasada
pochodzenia. W społeczeństwach opartych na tym systemie istnieją obok matrylinearne i patrylinearne grupy pochodzeniowe, do których należy się równocześnie.
Stratyfikacja (przez
socjologów nazywana "stratyfikacją społeczną"), inaczej "uwarstwienie społeczne" - pojęcie wyrażające fakt, że wszelka
społeczność składa się z poziomów pozostających ze sobą w relacjach nadrzędności i podporządkowania. Mierzona jest dostępnością do pięciu podstawowych zasobów społecznych, jakimi są:
władza, pieniądze,
prestiż, wykształcenie oraz zdrowie. Mówiąc prościej, stratyfikacja oznacza, że każde
społeczeństwo ma pewien system rang: pewne warstwy stoją wyżej, inne zaś niżej. Ich suma stanowi system stratyfikacyjny danego społeczeństwa.
Historia zna cztery podstawowe systemy stratyfikacji
społeczeństw ludzkich:
niewolnictwo,
system kastowy,
system stanowy i
system klasowy.