Linki:
Étienne de Condillac,
Łacina,
Arystoteles,
David Hume,
Empiryzm,
Epikureizm,
Fenomenologia,
Filozofia,
Filozofia cynicka,
Herbert Spencer,
John Locke,
Sofiści,
Stoicyzm,
Wiedza,
Sensualizm (z
łac. sensus - zmysł) to pogląd
filozoficzny głoszący, że wszelka
wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych (poznanie odbywa się poprzez przeprowadzanie logicznych doświadczeń) i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń. W starożytności sensualizm głosili
Arystoteles,
sofiści,
epikurejczycy,
cynicy i
stoicy. W czasach nowożytnych między innymi
Étienne de Condillac,
David Hume,
Herbert Spencer. Echa sensualizmu, choć w mocno przetworzonej postaci są też obecnie w
fenomenologii. Przedstawiciel tego kierunku w teorii poznania, angielski filozof
John Locke (
1632-
1704) twierdził, iż "nie ma niczego w umyśle, co nie istniałoby w zmysłach".
Integracja sensoryczna/sensomotoryczna (SI) to podświadome współdziałanie zmysłów człowieka umożliwiające wykonywanie codziennych czynności. Brane są pod uwagę takie zmysły jak
dotyk,
równowaga,
propriocepcja.
Kama – jeden z klasycznych,
hinduistycznych celów życia
Indusa. Oznacza również zewnętrzne bodźce zmysłów i zanieczyszczenie zmysłowymi bodźcami w umyśle. Kāma jest postrzegana, jako jeden z czterech stadiów życia człowieka. Jest najniższym szczeblem w drabinie celów hinduistów, ponieważ nawet zwierzęta pragną fizycznych przyjemności. Innymi dwoma
puruszarthami są dharma i moksza.
Próg rozpoznania (próg rozpoznawalności;
ang. recognition threshold –
stężenie (np. c
ppm) lub
stężenie zapachowe (cod [
ouE/m]), które w danych warunkach umożliwia rozpoznanie
zapachu z
prawdopodobieństwem 0,5. W dziedzinie
analizy sensorycznej, opartej m.in. na rozpoznawaniu różnych
wrażeń zmysłowych, próg rozpoznania jest nazywany również „progiem wrażliwości”.
Tendencja antropotropiczna - założenie sformułowane przez Paula Levinsona, zgodnie z którym
media ewoluują w ten sposób, że nowsze media działają w sposób coraz bardziej zbliżony do ludzkich
zmysłów.
Pole Doświadczeń Zmysłowych (niem. Erfahrungsfeld zur Entfaltung der Sinne) – park edukacyjny w Norymberdze, (
Niemcy). Został wybudowany według koncepcji Hugo Kükelhaus. W parku znajdują się liczbe eksponaty dydaktyczne obrazujące prawa fizyki i świata przyrody, których adresatami są nastolatkowie.
John Locke (ur.
29 sierpnia 1632 w Wrington, zm.
28 października 1704 w Oates ) –
angielski filozof, lekarz,
polityk,
politolog i
ekonomista. Twórca klasycznej postaci
empiryzmu oraz podstaw teoretycznych rządów
demokratycznych. W
ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego
monetaryzmem.
Omamy rzekome, pseudohalucynacje, omamy psychiczne – zaburzenie spostrzegania, polegające na osądzie realizującym istnienia doznania zmysłowego (obrazu, dźwięku) bez rzeczywistego bodźca, przy czym osoba doznająca omamu rzekomego umiejscawia spostrzeżenie zmysłowe w przestrzeni niewłaściwej dla danego zmysłu.
Omamem prawdziwym słuchowym będzie poczucie, że słyszy się rozmowę za oknem – co stanowi percepcję zgodną z zasięgiem zmysłu słuchu – natomiast omamem rzekomym będzie poczucie, że słyszy się dźwięki, słowa, czy zdania dobiegające z głowy, brzucha, czy innego miasta. Dla omamów wzrokowych: prawdziwym omamem jest widzenie osoby w pokoju, której w rzeczywistości tam nie ma, zaś omamem rzekomym będzie spostrzeżenie osoby w oczach, czy na Marsie – tzn. tam, gdzie człowiek nie może nic zauważyć.
Śarira (
trl. śarīra , ciało ) - termin
hinduistycznej fizjologii mistycznej , oznaczający jedno z ciał żyjącego człowieka. Śarira według filozofii
njaji zawiera w sobie
zmysły oraz indyjskie tzw. przedmioty zmysłów i przedmioty ruchu.
Zmysł temperatury, czucie temperatury, termorecepcja –
zmysł, przez który organizm odbiera
temperaturę. U większych
zwierząt termorecepcja przeważnie odbywa się przez
skórę. Szczegóły tego jak funkcjonują receptory temperatury nadal są w trakcie badań.
Ssaki mają co najmniej dwa typy
termoreceptorów: te, które odpowiedzialne są za czucie gorąca (tj. temperatury powyżej stałej temperatury ciała) i te, które odpowiadają za czucie zimna (tj. temperatury poniżej stałej temperatury ciała).
Śarira (
trl. śarīra , ciało ) - termin
hinduistycznej fizjologii mistycznej , oznaczający jedno z ciał żyjącego człowieka. Śarira według filozofii
njaji zawiera w sobie
zmysły oraz indyjskie tzw. przedmioty zmysłów i przedmioty ruchu.
Technologia haptyczna (z
greckiego απτικός /haptikos/ – dotyk) –
technologia wykorzystująca mechaniczne komunikowanie się z użytkownikami poprzez
zmysł dotyku przy użyciu zmieniających się sił, wibracji i ruchów.
Dotyk (układ czuciowy) jest uznawany za jeden ze
zmysłów, jednak wrażenia określane łącznie jako dotyk są kombinacją sygnałów przesyłanych przez
komórki reagujące na ciepło lub zimno, nacisk oraz uszkodzenie (
ból).
Potęgowe prawo Stevensa – prawo
psychofizyczne, według którego siła (intensywność) odczuwanego
wrażenia zmysłowego jest wprost proporcjonalna do wielkości
bodźca, podniesionej do potęgi "a" (stała empiryczna).
(NIE) Tylko taniec (
ang. Dance Flick) –
amerykańska komedia z 2009 roku, w reżyserii Damien Dante Wayans. Film jest parodią wielu popularnych filmów muzycznych takich jak np.
Step Up: Taniec zmysłów,
Lakier do włosów,
W rytmie hip-hopu czy
High School Musical.
Sensoryzmy - widoczne w zachowaniu osoby przejawy zaburzeń w odbiorze i przetwarzaniu bodźców zmysłowych (integracji sensorycznej). Najczęściej obserwowane są u osób z zaburzeniami rozwoju o różnym charakterze.
Marketing sensoryczny – działania
marketingowe, angażujące w przemyślany i całościowy sposób wszystkie
zmysły, mające na celu wywołanie u potencjalnych klientów założone wcześniej skojarzenia i reakcje, które mają podnosić
świadomość marki (firmy) oraz przywiązywać klienta do marki (firmy) na głębszym, emocjonalnym poziomie.
John Keats (ur. . Za życia niedoceniany i atakowany przez ), po śmierci wywarł ogromny wpływ na poetów postromantycznych z kręgu , , czy . Keats był wyznawcą ideału piękna pojmowanego
sensualistycznie, które starał się oddawać przez zastosowanie rozbudowanych form wierszowanych i rytmicznych oraz malowniczość opisu. Plastyka i muzyczność jego utworów wywarła spory wpływ na twórczość tzw.
prerafaelitów.
Submodalności – w
programowaniu neurolingwistycznym cechy form lub struktur (bardziej niż treści) odebranych w przekazie komunikacyjnym za pomocą systemu reprezentacji (
zmysłu). Przykładowo niezależnie od treści, zarówno zewnętrzne jak i umysłowe obrazy (reprezentacje) jakiegokolwiek rodzaju mogą mieć dowolny rozmiar, kształt, kolor czy stan. Te właściwości nazywane są właśnie submodalnościami i regulują w
psychologii behawioralnej formy budowane w głowie pacjenta/klienta w celu odpowiedniego operowania
subiektywnym doświadczeniem (
asocjacji, dysocjacji itp.). Istnieją kategorie submodalności w zależności od użytego systemu reprezentacji:
Innatyzm to doktryna filozoficzna głosząca, że umysł rodzi się z ideami/wiedzą i dlatego nie jest
czystą tablicą w momencie narodzin, jak twierdzili wcześni
empiryści tacy jak
John Locke. Dowodzi to tego, że nie cała wiedza jest zdobywana poprzez doświadczenie i
zmysły.
Węch – jeden z dwóch – obok
smaku –
zmysłów chemicznych. Działanie węchu polega na wykrywaniu
zapachów (ich
detekcji) i
rozpoznawaniu bodźców, jakimi są cząsteczki określonych
związków chemicznych lub ich mieszaniny (
odoranty).