Linki:
Klasyfikacja spółgłosek,
Mechanizm przepływu powietrza,
Miejsce artykulacji,
Mlaski,
Narząd artykulacji,
Półsamogłoska,
Samogłoska,
Sonant,
Spółgłoska,
Spółgłoska środkowa,
Spółgłoska boczna,
Spółgłoska drżąca,
Spółgłoska ejektywna,
Spółgłoska glottalizowana,
Spółgłoska iniektywna,
Spółgłoska nosowa,
Spółgłoska płynna,
Spółgłoska szczelinowa,
Spółgłoska uderzeniowa,
Spółgłoska ustna,
Spółgłoska zwarta,
Spółgłoska zwarto-otwarta,
Spółgłoska zwarto-szczelinowa,
Spółgłoski zwarto-szczelinowe,
Sposób artykulacji,
Sylaba,
Spółgłoski zwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową (zwarcia,
implozji), po czym następuje gwałtownej jej przerwanie (rozwarcie, wybuch, eksplozja,
plozja). Spółgłoski zwarte z plozją nazywa się spółgłoskami zwarto-wybuchowymi.
Spółgłoski zwarto-otwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do zwarcia i równocześnie otwarcia innego kanału (ustnego lub nosowego), którym uchodzi powietrze lub zwarcia i otwarcia następują szybko po sobie.
Spółgłoski boczne (spółgłoski lateralne, sonanty boczne) – ustne
spółgłoski, najczęściej
zwarto-otwarte, których artykulacyjną cechą jest utworzenie zwarcia w środkowej części
jamy ustnej i przepływ powietrza bokami, z jednej lub obu stron
języka.
Spółgłoski półotwarte (spółgłoski półotwarte, półsamogłoski) powstają, gdy w czasie ich wymawiania w jednym miejscu powstaje zwarcie, ale w innym otwarcie, lub gdy dochodzi do zbliżenia narządów mowy, ale nie do powstania szczeliny. Spółgłoski pierwszej grupy nazywa się
półspółgłoskami (spółgłoskami zwarto-otwartymi, spółgłoskami sonornymi), a drugiej -
półsamogłoskami (glajdami).
Spółgłoski nosowe (sonanty nosowe) to nosowe
spółgłoski zwarto-otwarte, których artyklucyjną cechą jest utworzenie zwarcia w jamie ustnej, jednak w odróżniu od
spółgłosek zwartych otworzony zostaje równocześnie tor nosowy, tj. podniebiennie miękkie zostaje opuszczone. Wśród spółgłosek zwartych występują spółgłoski, które różnią się tylko opozycją
ustna vs.
nosowa.
Termin spółgłoska wargowa odnosi się do sposobu artykulacji
spółgłosek polegającego na zbliżeniu warg do siebie (
spółgłoska dwuwargowa) lub górnych zębów do dolnej wargi (
spółgłoska wargowo-zębowa). Dwuwargowo wymawia się na przykład /p/, /b/ i /m/. Spółgłoski wargowo-zębowe to między innymi /f/ i /v/ (polskie w). Głoska /w/ (polskie ł) to
spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna.
Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku
spółgłoskowego, występującego w niektórych
językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.
Dźwięczność (fonacja) to jedna z cech
artykulacji głosek związana z pracą
więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.
System fonetyczny języka szwedzkiego charakteryzuje się silnie rozwiniętym systemem samogłosek, liczącym 22 fonemy oraz równie obfitym systemem spółgłosek. Rekompensatą tak bogatego systemu samogłoskowego jest brak
dyftongów. Zarówno samogłoski jak i spółgłoski podlegają zjawisku
iloczasu. Intonacja języka jest specyficzna, oprócz akcentu uderzeniowego i ogólnego akcentu zdaniowego występuje również
akcent toniczny. który ma wartość dystynktywną, tzn. może wpływać na zmianę znaczenia wyrazów.
Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku
spółgłoskowego, występującego w niektórych
językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.
Retrofleksja (z
łac. retrō ‘wstecz’ i flexio ‘zginanie’ od czasownika flectere ‘zgiąć’) to rodzaj artykulacji
spółgłosek (też
samogłosek). Retrofleksja polega na wygięciu przodu języka ku górze i zbliżeniu (ew. zwarciu) jego koniuszka w okolicy zadziąsłowej (
postalweolarno-
prepalatalnej), co zasadniczo odróżnia ten typ artykulacji od pozostałych spółgłosek zadziąsłowych i podniebiennych o artykulacji
laminalnej.
Narządem artykulacji nazywamy (relatywnie) ruchomy narząd mowy, który w trakcie artykulacji
spółgłoski zbliża się lub zwiera z narządem nieruchomym (
miejscem artykulacji).
Sonant –
spółgłoska zgłoskotwórcza, tworząca
sylabę. Sonantami są zwykle
spółgłoski nosowe i
płynne. Współcześnie nie występują w
języku polskim, ale są dosyć częste w innych językach.
Retrofleksja (z
łac. retrō ‘wstecz’ i flexio ‘zginanie’ od czasownika flectere ‘zgiąć’) to rodzaj artykulacji
spółgłosek (też
samogłosek). Retrofleksja polega na wygięciu przodu języka ku górze i zbliżeniu (ew. zwarciu) jego koniuszka w okolicy zadziąsłowej (
postalweolarno-
prepalatalnej), co zasadniczo odróżnia ten typ artykulacji od pozostałych spółgłosek zadziąsłowych i podniebiennych o artykulacji
laminalnej.
Przegłos lechicki (przegłos polski) – proces (
przegłos) spowodowany zmniejszeniem znaczenia opozycji
samogłoska przednia – tylna po
palatalizacji spółgłosek. Miał miejsce w wieku IX i X, zakończony w wieku XIII (według chronologii bezwzględnej), chronologia względna, oparta na rekonstrukcji sytuuje go około X wieku. Istota przegłosu polega na stwardnieniu (dyspalatalizacji) samogłosek przednich, za jego zasięgiem znalazły się samogłoski wysokie.
Spółgłoski zwarto-szczelinowe (afrykaty) powstają, gdy w pierwszej fazie artykulacji dochodzi do blokady przepływu przez jamę ustną i nosową (zwarcia), po czym tworzy się dostatecznie wąska szczelina, by powstał szum, tarcie.
Przekształcanie spółek handlowych – instytucja regulowana
Kodeksem spółek handlowych. Z przepisów rzeczonego kodeksu wynika, że przekształcona w inną spółkę prawa handlowego może być każda inna
spółka handlowa. Również
spółka cywilna może zostać przekształcona w spółkę handlową. Nie przekształca się spółek, które rozpoczęły podział majątku, spółek w
likwidacji, ani w
upadłości.
Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców "Społem" – spółdzielczy związek rewizyjny (spółdzielnia
osób prawnych), zrzeszający
spółdzielnie spożywców w Polsce. Działa na podstawie ustawy Prawo spółdzielcze, pełni funkcje rewizyjne i patronackie prowadząc na rzecz zrzeszonych
spółdzielni działalność instruktażową i doradczą oraz kulturalno–oświatową.
Języki sko (języki skou) -
papuaska rodzina językowa, używana wzdłuż północnego wybrzeża
Papui-Nowej Gwinei. Wyróżnia się tu 16 języków. Posługuje się nimi ok. 7000 osób. Języki cechuje tonalność (w przeciwieństwie do pozostałych z grupy papuaskich), niespotykane spółgłoski czy duża liczba samogłosek.
Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców "Społem" – spółdzielczy związek rewizyjny (spółdzielnia
osób prawnych), zrzeszający
spółdzielnie spożywców w Polsce. Działa na podstawie ustawy Prawo spółdzielcze, pełni funkcje rewizyjne i patronackie prowadząc na rzecz zrzeszonych
spółdzielni działalność instruktażową i doradczą oraz kulturalno–oświatową.
Spółgłoska miękkopodniebienna lub welarna to spółgłoska, której wymowa polega na zbliżeniu
języka do
podniebienia miękkiego (
łac. velum). Takie głoski są bardzo rozpowszechnione – występują właściwie we wszystkich językach ludzkich. Wiele języków ma również
labializowane i
palatalizowane warianty spółgłosek welarnych.