Linki:
146 p.n.e.,
371 p.n.e.,
550 p.n.e.,
640 p.n.e.,
660 p.n.e.,
706 p.n.e.,
Anatoliki Mani,
Argos–Mykines,
Ateny,
Delfy,
Dorowie,
Dytiki Mani,
Efor,
Elafonisos,
Epidauros,
Ermionida,
Ewrotas,
Ewrotas (gmina),
Falanga,
Fratria,
Fyla,
Geruzja,
Gortynia,
Grecja,
Hellada,
Heloci,
Homoioi,
Hoplici,
II wojna meseńska,
II wojna peloponeska,
IX wiek p.n.e.,
I wojna perska,
Język angielski,
Język grecki,
Jednostka regionalna Argolida,
Jednostka regionalna Arkadia,
Jednostka regionalna Koryntia,
Jednostka regionalna Lakonia,
Jednostka regionalna Mesenia,
Kalamata,
Kolonia (starożytna Grecja),
Korynt,
Królowie Sparty,
Ksylokastro–Ewrostina,
Lakonia,
Likurg,
Lista światowego dziedzictwa UNESCO,
Lutraki–Ajoi Teodoroi,
Megalopolis (Grecja),
Menelaos,
Mesenia,
Mesenia (gmina),
Mistra,
Monemwasia,
Najady,
Nauplion,
Nemea,
Nomos (podział administracyjny Grecji),
Notia Kynuría,
Oichalia,
Półwysep Mani,
Państwo,
Peloponez,
Platon,
Plutarch,
Polis,
Pylos–Nestoras,
Region Peloponez,
Republika rzymska,
Sikyona,
Spartańskie wychowanie,
Sparta (mitologia),
Sparta (ujednoznacznienie),
Syssitia,
Tajget (pasmo),
Tarent,
Teby (Grecja),
Termopile,
Trifylia,
Tripoli (Grecja),
VIII wiek p.n.e.,
VII wiek p.n.e.,
V wiek p.n.e.,
Welo–Woka,
Wielka Rhetra,
Woreja Kynuría,
Związek Peloponeski,
Sparta (
gr. Σπάρτη Sparte, Λακεδαίμων Lakedaimon, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium
polis w południowej
Grecji, na półwyspie
Peloponez, główny ośrodek miejski
Lakonii.
Lakonia (
gr. Λακωνία) - kraina historyczna w południowej
starożytnej Grecji, położona w południowo-wschodniej części
Półwyspu Peloponeskiego. Największym miastem była
Sparta. Uczono tam mówić i odpowiadać na pytania możliwie jak najkrócej dlatego ten styl nazywany jest
lakonicznym sposobem mówienia.
Lakedajmon (także Lacedemon,
gr. Λακεδαίμων Lakedaímōn,
łac. Lacedaemon) – w
mitologii greckiej król
Sparty, eponim ludu „Lacedemończyków” i krainy.
Mistra (
gr. Μυστράς (Mistrás)) – ufortyfikowane miasto bizantyjskie w
Grecji położone na zboczach gór
Tajget na
Peloponezie, w pobliżu współczesnego miasta
Sparta. Dziś pełni funkcję ważnego ośrodka turystycznego. W roku
1989 zespół architektoniczny obejmujący fortecę, pałac, kościoły i klasztory został wpisany na
listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Fliunt — niezależne
polis w północno-zachodniej części
Peloponezu, graniczące od północy z
Sykionem, od zachodu z
Arkadią, od wschodu z Kleonai i od południa z
Argolidą. Jego terytorium było niewielką doliną położoną ok. 270 m n.p.m., otoczonej przez góry, z których strumienie płynęły do rzeki Asopos, ze wszystkich stron. Dolina była ceniona ze względu na produkowane w niej wina. Został podbity przez
Dorów z Sykionu. Jak inne doryjskie polis, Fliunt był rządzony przez arystokrację. Wysłał 200 hoplitów na
bitwę pod Termopilami a 1000 na
bitwę pod Platejami. Przez całą
wojnę peloponeską był sojusznikiem
Sparty. Pomimo wewnętrznych niepokojów pozostał wierny Sparcie również podczas
wojny korynckiej i
wojny beockiej, w których odniósł znaczne straty. Po śmierci
Aleksandra Macedońskiego Fliunt dostał się pod władzę
tyranów, jednak po utworzeniu
Związku Achajskiego Kleonymos, tyran Filuntu, dobrowolnie zrzekł się władzy i polis przystąpiło do Związku.
Kolonia – w
starożytnej Grecji kolonią (
gr. ἀποικία apoikia) nazywano
osadę lub
miasto zakładane przez
osadników z jednej z
polis greckich poza granicami
Hellady. Kolonie utrzymywały ze swoimi macierzystymi polis, zwanymi
metropoliami, więzi polityczne, religijne, gospodarcze, choć same tworzyły najczęściej odrębny organizm
państwowy, często o dużym znaczeniu politycznym i gospodarczym (np.
Tarent - kolonia
Sparty,
Massalia - kolonia
Fokidy).
Attyka (
gr. Αττική,
łac. Attica) to kraina historyczna we wschodniej
starożytnej Grecji, granicząca z
Beocją oraz
Megarą. Obecnie również
region administracyjny (περιφέρεια - periféria) w
Republice Greckiej, graniczący z regionami
Grecja Środkowa i
Peloponez.
Sykion lub Sikion (
gr. Σικυώνα Sikyōn, łac. Sicyon) –
greckie miasto na północy
Peloponezu, położone nad rzeką
Asopos, nieopodal
Zatoki Korynckiej. Politycznie nie odgrywało dużej roli i pozostawało w zależności od
Argos lub
Sparty. Stolica małego kraju, który graniczył z
Arkadią,
Achają i terytorium
Koryntu oraz
Fliuntu. Założycielem miasta miał być król Ajgialeos.
Pylos (
gr. Πυλος,
lin. B pu-ro,
wł. hist. Navarino) - zatoka i miasto portowe na zachodnim wybrzeżu
Peloponezu, w okręgu
Mesenia w południowej
Grecji, również
starożytne miasto z okresu
mykeńskiego, położone w pobliżu współczesnego Pylos.
Eneasz Taktyk (IV wiek p.n.e.) – grecki pisarz, autor kilku podręczników poświęconych sztuce wojennej. Jedynym jego dziełem, jakie zachowało się do naszych czasów, jest traktat Obrona oblężonego miasta, w którym autor opisuje metody skutecznego ataku na fikcyjną, przykładową grecką
polis, jak również sposoby uchronienia się przed wrogą napaścią na miasto i zapobieżenia buntowi własnych obywateli.
O samym Eneaszu niewiele wiadomo. Próbowano go identyfikować z kilkoma postaciami o tym imieniu wywodzącymi się głównie z greckiego Stymfalos w
Arkadii na
Peloponezie, jednakże na podstawie zachowanych informacji nie można jednoznacznie powiązać go z którąś z nich.
Wychowanie w
Starożytnej Grecji wyróżnia się dwa zasadnicze, bardzo odmienne od siebie rodzaje wychowań, ukształtowane przez największe i swego czasu najpotężniejsze polis
Spartę i
Ateny.
Związek Peloponeski (Symmachia Spartańska), związek miast
Peloponezu pod przewodnictwem
Sparty, utworzony w II połowie
VI wieku p.n.e. w celu wspólnego prowadzenia wojny.
Truro (
korn. Truru) – miasto w
Wielkiej Brytanii (
Anglia) na
Półwyspie Kornwalijskim, stolica hrabstwa
Kornwalia. Liczy ok. 21 tys. mieszkańców (
2001). Stolica i główny ośrodek miejski
Kornwalii. Najsłynniejszym zabytkiem jest
neogotycka katedra.
Ewrotas, dawniej Eurotas, (
gr. Ευρώτας Eurṓtas) – główna
rzeka Lakonii, krainy w południowej
Grecji, o długości 82 km. Wypływa z góry
Chelmos, przepływa przez
Spartę i wpada do
Morza Egejskiego poprzez
Zatokę Lakońską na wschód od Githio. Według starożytnych Greków oddzielała podziemie od
Alfejosu.
Pirgos (
gr. Πύργος) - miasto w
Grecji, w zachodniej części
Półwyspu Peloponeskiego, nad
Morzem Jońskim, stolica
prefektury Elida. Mieszka tu około 34,9 tys. ludzi (stan z roku
2001).
San Roque -
miasto w
Marianach Północnych (terytorium stowarzyszone ze
Stanami Zjednoczonymi), na wyspie
Saipan. Według danych szacunkowych na rok
2009 liczy 1 108 mieszkańców. Ośrodek turystyczny; piętnaste co do wielkości miasto kraju.
Wojna koryncka – konflikt zbrojny w
starożytnej Grecji trwający w latach 395-387 p.n.e. pomiędzy
Spartą i jej sojusznikami z
Związku Peloponeskiego a koalicją czterech polis (
Teb,
Aten,
Koryntu i
Argos) początkowo popieraną przez Persję
Achemenidów. Bezpośrednią przyczyną wojny był lokalny konflikt w północno-zachodniej Grecji, w który zaangażowały się Teby i Sparta, natomiast głębszą przyczynę stanowiła ekspansjonistyczna polityka Sparty.
Wojna koryncka – konflikt zbrojny w
starożytnej Grecji trwający w latach 395-387 p.n.e. pomiędzy
Spartą i jej sojusznikami z
Związku Peloponeskiego a koalicją czterech polis (
Teb,
Aten,
Koryntu i
Argos) początkowo popieraną przez Persję
Achemenidów. Bezpośrednią przyczyną wojny był lokalny konflikt w północno-zachodniej Grecji, w który zaangażowały się Teby i Sparta, natomiast głębszą przyczynę stanowiła ekspansjonistyczna polityka Sparty
[1].