Linki:
Aktor,
Balet,
Charakteryzator,
Choreografia,
Film dramatyczny,
Kostium,
Maska,
Mimika,
Opera,
Operetka,
Publiczność,
Reżyser,
Scena,
Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór
dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez
aktorów przed zgromadzoną w tym celu
publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak
opera lub
operetka),
choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk
baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie
reżyser.
Rewia (z
fr. "la revue") – widowisko
teatralne czerpiące z różnych estetyk i gatunków, m.in.
spektaklu,
kabaretu,
opery,
operetki,
baletu. Wykorzystuje elementy
gry aktorskiej,
tańca i
śpiewu. Często charakteryzuje się przepychem dekoracji i kostiumów artystów w niej występujących.
Klaka (z
franc. claque) – sztucznie organizowane przez tzw. klakierów objawy zachwytu lub niezadowolenia
publiczności podczas
spektaklu teatralnego,
koncertu,
opery,
operetki, itp. pokazów artystycznych.
Teatr faktu - widowisko teatralne oparte na scenariuszu, który stanowi montaż dokumentów (tj. protokoły, listy, akta, rejestracje dźwiękowe i filmowe), często utrzymane w konwencji śledztwa lub rozprawy sądowej; jego tematem są zazwyczaj wydarzenia społeczne bądź sprawy polityczne o wysokim oddźwięku. Nierzadko widzowie przedstawienia stawiani są w roli obserwatorów procesu.
Dzieło otwarte (wł. opera aperta) –
semiotyczna koncepcja analizy
dzieła sztuki opisana po raz pierwszy przez
Umberto Eco w 1962 roku w jego książce Dzieło otwarte: Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, opisująca polisemiczność każdego dzieła sztuki i przenosząca akcent w analizie dzieła z relacji twórca – dzieło na dzieło – odbiorca.
Stygmatyczka −
widowisko teatralne Sceny Faktu Teatru Telewizji z 2008 w reżyserii Wojciecha Nowaka, opowiadające o losach mistyczki chrześcijańskiej
Wandy Boniszewskiej, siostry z bezhabitowego Zgromadzenia Sióstr od Aniołów.
Inka 1946 −
widowisko teatralne Sceny Faktu Teatru Telewizji z 2006 w reżyserii
Wojciecha Tomczyka, opowiadające o mordzie sądowym na sanitariuszce
Danucie Siedzikównie z V Brygady Wileńskiej AK.
Opera (
wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (
libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i
balet, wywodzi się z włoskich,
renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się najczęściej z 4 aktów, które podzielone są na sceny.
Śmierć rotmistrza Pileckiego −
widowisko teatralne Sceny Faktu Teatru Telewizji z 2006 w reżyserii
Ryszarda Bugajskiego, opowiadające o losach polskiego bohatera narodowego
rotmistrza Witolda Pileckiego.
Oskarżeni. Śmierć sierżanta Karosa −
widowisko teatralne Sceny Faktu Teatru Telewizji z 2007 w reżyserii
Stanisława Kuźnika, opowiadające o wydarzeniach związamych z postrzeleniem i śmiercią sierżanta milicji
Zdzisława Karosa w lutym 1982.
Fabryka Sztuki w
Łodzi – instytucja kulturalna powstała 1 stycznia 2007. Stworzyły ją wspólnie
Łódź Art Center,
Stowarzyszenie Teatralne Chorea i Urząd Miasta Łodzi. Instytucja o profilu edukacyjnym, która w swej działalności stara się przybliżać różne dziedziny twórczości kulturalnej – od muzyki i tańca, poprzez film i teatr, po prezentację najnowszych dokonań sztuk wizualnych.
Opera (
wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (
libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i
balet, wywodzi się z włoskich,
renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się najczęściej z 4 aktów, które podzielone są na sceny.
Klaka (z
franc. claque) – sztucznie organizowane przez tzw. klakierów objawy zachwytu lub niezadowolenia
publiczności podczas
spektaklu teatralnego,
koncertu,
opery,
operetki, itp. pokazów artystycznych.
Teatralne przedstawienie telewizyjne – rodzaj
sztuki wizualnej polegającej na inscenizacji i emisji w telewizji przedstawienia teatralnego "na żywo". W odróżnieniu od teatru, akcja jest widoczna jedynie w ujęciu kamery, w tym poprzez zbliżenia. W odróżnieniu od
telenoweli, akcja nie jest filmowana w wymiennej kolejności
scen.
Twórca –
autor dzieła sztuki lub opracowania naukowego, podmiot aktu twórczego, zakończonego powołaniem do życia
dzieła o jednostkowym charakterze, którego nie było wcześniej i któremu w momencie udostępnienia przysługuje walor nowości. W wypadku twórczości
literackiej,
plastycznej,
muzycznej dzieło charakteryzuje się niepowtarzalnością i wartością artystyczną, rozstrzygającą o jego przynależności do właściwej
dziedziny sztuki; w wypadku dzieła naukowego ma ono oryginalny charakter i wartość poznawczą. Zasadniczo dzieło nie służy samemu twórcy, przeznaczone jest do rozpowszechniania w
przestrzeni publicznej i adresowane do otwartego kręgu
odbiorców, zainteresowanych daną dziedziną, choć twórca ma prawo zastrzec szczegółowe warunki, nałożyć ograniczenia lub zdecydować o odłożeniu w czasie udostępnienia dzieła; zapisy
pamiętnikowe,
dzienniki i
listy twórców także uważa się za ich dzieła, chyba że twórca zadecyduje inaczej. Twórca nadaje dziełu wartość artystyczną,
estetyczną lub poznawczą, indywidualny charakter, z tego powodu w każdym przypadku dzieło podpisane jest
nazwiskiem lub
pseudonimem artystycznym twórcy. Twórcami
utworów zależnych są
tłumacze,
autorzy opracowań edytorskich,
aktorzy i wykonawcy muzyczni, ich działania muszą respektować intencje dzieła. W wypadku
filmów i przedstawień twórcą jest osoba, odpowiadająca za nadanie dziełu wyrazu artystycznego i szczególnego charakteru.
Teatralne przedstawienie telewizyjne – rodzaj
sztuki wizualnej polegającej na inscenizacji i emisji w telewizji przedstawienia teatralnego "na żywo". W odróżnieniu od teatru, akcja jest widoczna jedynie w ujęciu kamery, w tym poprzez zbliżenia. W odróżnieniu od
telenoweli, akcja nie jest filmowana w wymiennej kolejności
scen.
Prymas w Komańczy −
widowisko teatralne Sceny Faktu Teatru Telewizji z 2010 w reżyserii
Pawła Wolanda, opowiadające o pobycie kard.
Stefana Wyszyńskiego w miejscu odosobnienia w klasztorze sióstr
nazaretanek w
Komańczy od 27 października 1955 do 26 października 1956.
Amerykańska Akademia Sztuki i Literatury (ang. American Academy of Arts and Letters) – organizacja zrzeszająca 250 członków, której celem jest "promowanie, wspieranie i podtrzymywanie wysokiego poziomu" amerykańskiej literatury, muzyki i sztuki. Akademia mieści się w Washington Heights, w sąsiedztwie Górnego Manhattanu, w
Nowym Jorku. Galerie należące do Akademii są udostępniane publiczności corocznie podczas dwóch wystaw.
Dzień domina (
ang. Domino Day), organizowane corocznie w
listopadzie widowisko, podczas którego burzone są konstrukcje z
kostek domina, które były wcześniej układane przez grupę osób z wielu krajów. Celem jest pobicie rekordu ilości kostek domina, które zostaną wykorzystane i przewrócone. Kulminacyjnym momentem tego widowiska jest efektowne stopniowe burzenie konstrukcji. Oprócz obrazów utworzonych z kostek
domina przez reprezentantów różnych krajów są też tzw. zadania specjalne w których biorą udział 2 wybrane osoby z różnych krajów. Widowisko uzupełnia dopasowana muzyka do przedstawianych scen. Każdego roku nie brakuje nowych zaskakujących pomysłów realizacji. W 2005 roku dodatkowe atrakcje dostarczali statyści, aktorzy i tancerki. W
2007 po raz pierwszy w historii nie udało się pobić rekordu świata. W każdym roku przewraca pierwszą kostkę tym samym rozpoczynając imprezę gość specjalny. W
2007 była nim piosenkarka
Katie Melua. Organizatorem "Dnia Domina" jest Robin Paul Weijers, znany także jako Mr. Domino lub Herr der Steine. W
2010 widowisko zostało odwołane ze względu na niedobór funduszy.
Koncepcja tworzenia spektaklu jako
widowisko teatralne, obejmujące wszelkie składniki spektaklu:
tekst,
reżyseria,
scenografia. Idea wywodzi się od
Adama Mickiewicza zauważona przez
Leona Schillera w 1909 roku. Dostrzegł on kontynuację idei Mickiewicza u Wyspiańskiego, przyjmującego słowa Konrada z "Wyzwolenia": "Teatr mój widzę ogromny, Wielkie powietrzne przestrzenie", nazwał go również Teatrem Ogromnym. Adam Mickiewicz w 1843 roku we
Francji postulował o utworzenie teatru stanowiącego przeciwieństwo salonów i buduarów
teatru mieszczańskiego. Teatr Monumentalny miał być według Mickiewicza teatrem docierającym do wszystkich warstw społecznych, przeznaczony dla masowej widowni, zreformowany dzięki scenografii i oświetleniu, przeniesiony z tradycyjnych budowli teatralnych.
Wyspiański w tym celu chciał wybudować
amfiteatr na
Wawelu. Była to koncepcja wzbogacenia Wielkiej Reformy teatralnej o nowatorskie tendencje międzywojennej
awangardy, położenie nacisku na polityczne i społeczne zadania teatru.
Repertuar miał być wybitny, przemyślany, ku pokrzepieniu serc. Koncepcja teatru monumentalnego w latach międzywojennych była nowatorskim i oryginalnym, zrealizowanym dziełem, stanowiącym najważniejsze osiągnięcie naszego teatru.