Sporady

Alonnisos (także: Alonnissos, Alonisos, Alonissos; gr. Αλόννησος) – grecka wyspa na Morzu Egejskim. Obok Skiathos i Skopelos jest trzecią wyspą archipelagu Sporadów, leży około 5 km od Skopelos. Alonnisos to również nazwa stolicy wyspy i gminy, w której skład wchodzą miasta i wsie na wyspie oraz część małych okolicznych wysepek.

Andros (gr. Ανδρός) to wyspa na Morzu Egejskim, jedna z największych wysp archipelagu Cyklady, pow. 374 km², ok. 9000 mieszkańców. Od Eubei oddzielona jest Cieśniną Kafirejską.

Morze Egejskie (gr. Aigaion Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Morze Egejskie podzielone jest między Grecję i Turcję.

Chalki(gr: Χάλκη) – są grecką wyspą na na archipelagu Dodekanez położona na Morzu Egejskim, około 6 km na zachód od Rodos. Powierzchnia wyspy wynosi 28 km² i jest najmniejszą wyspą na archipelagu Dodekanez. Wyspę zamieszkuje 310 mieszkańców (w czasie miesięcy letnich populacja wyspy się zwiększa), Chalki jest najmniejszą gminą w Grecji. Stolicą Chalki jest port Emborio.

Wyspy Egejskie Północne (gr. Βόρειο Αιγαίο - trl. Vóreio Aigaío) - jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji, rozłożony na wyspach północnej części Morza Egejskiego (na północ od Dodekanezu i Cykladów, bez Sporadów Północnych, Eubei, Thassos i Samotraki) o łącznej powierzchni 3836 km² i populacji przekraczającej 208 tys. osób (stan z roku 2005). Stolicą regionu jest miasto Mitylena na wyspie Lesbos.

Tilos - mała grecka wyspa i gmina na Morzu Egejskim. Wyspa należy do archipelagu Dodekanez i jest położona pomiędzy wyspami Keos i Rodos. Wyspę zamieszkuje 533 mieszkańców (dane z spisu ludności z roku 2001). Do gminy Tilos, która ma łączną powierzchnię 64,5 km² należą również niezamieszkane wyspy Antitilos i Gaidaros.

Region Wyspy Egejskie Północne (nwgr. Βόρειο Αιγαίο, trl. Vóreio Aigaío) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji, rozłożony na wyspach północnej części Morza Egejskiego (na północ od Dodekanezu i Cykladów, bez Sporadów Północnych, Eubei, Thassos i Samotraki). Region graniczy z innymi jednostkami admistracyjnymi przez morze – od zachodu z regionem Grecja Środkowa i regionem Tesalia, od północy z regionem Macedonia Środkowa oraz regionem Macedonia Wschodnia i Tracja. Na południu znajduje się region Wyspy Egejskie Południowe zaś na wschodzie Turcja.

Uniwersytet Egejski (gr. Πανεπιστήμιο Αιγαίου) - grecki uniwersytet państwowy z główną siedzibą w Mitylenie na wyspie Lesbos. Poszczególne wydziały rozmieszczone są na pięciu wyspach Morza Egejskiego: na Lesbos, Chios, Síros, Samos i Rodos.

Samos (gr. Σάμος) - grecka wyspa na Morzu Egejskim u wybrzeży Azji Mniejszej oraz prefektura w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Prefektura obejmuje samą wyspę Samos i kilka pomniejszych wysp w tym rejonie. Stolicą prefektury i głównym ośrodkiem miejskim wyspy jest miasto Samos.

Antiparos (gr. Αντίπαρος) - mała wyspa (12,5 km długości i ok. 5,5 km szerokości) na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, pow. 35 km², ok. 700 mieszkańców. W jej pobliżu znajduje się, oddalona od niej zaledwie 1,5 km wyspa Paros. Między obu wyspami kursuje co 10-15 min prom.

Karpathos (gr. Κάρπαθος) - wąska i górzysta wyspa na Morzu Kreteńskim, położona pomiędzy Kretą a Rodos, kilkadziesiąt kilometrów od każdej z tych wysp. Trzecia co do wielkości wyspa Dodekanezu. W starożytności zamieszkana przez Dorów. Od V wieku p.n.e. należała do Związku Morskiego Aten.

Dodekanez (gr. Δωδεκάνησα, Dodekánisa, co znaczy „dwanaście wysp”) — archipelag na Morzu Egejskim i prefektura (nomos) w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Południowe w Grecji ze stolicą w Rodos.

Amorgós (gr. Αμoργός) - wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, pow. 127 km², ok. 1700 mieszkańców, położona na wschód od Naksos. Dzisiaj główna miejscowość wyspy to Amorgos (Chora), wcześniejszy Kastron. Na wyspie zachowane są pozostałości starożytnych miast Minoa, Arkesine i Aigiale.

Lipsi jest grecką wyspą położona na południe od Samos i na północ od Leros. Wchodzi w skład archipelagu Dodekanez. Na wyspę można się dostać dzięki dobrze rozwiniętym połączeniom promowym pomiędzy wyspą a okolicznymi wyspami Patmos oraz Leros a także połączeniem promowym z portem w Pireusie. W skład Lipsi wchodzi też grupa okolicznych głównie niezamieszkanych wysepek.

Paros (gr. Πάρος) to wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, pow. 165 km², ok. 9600 mieszkańców (2002). W jej centrum wznosi się wysoki na 771 m Profitis Ilias (Marpessa), na którego południowym zboczu, niedaleko klasztoru Hagios Minas, znajduje się kamieniołom słynnego marmuru. Na Paros urodził się poeta Archiloch. 1,5 km na południe od Paros leży mała wyspa Antiparos. Paros jest dziś lubianą wyspą turystyczną.

Arki – grecka wyspa na Morzu Egejskim w archipelagu Dodekanezu. Znajduje się przy granicy z Turcją i dzieli ją od owego państwa w linii prostej zaledwie 30 km. Z wyspy rozpościera się wspaniały widok na otaczające ją inne wysepki oraz wspomnianą już Turcję.

Morze Ikaryjskie – zwyczajowa nazwa akwenu Morza Egejskiego wokół wyspy Ikarii, wywodząca się z mitologii greckiej, upamiętniająca miejsce śmierci Ikara. Morze Ikaryjskie jest poświęcone imieniem nieposłusznego syna Dedala - Ikara.

Kos (gr. Κώς Kṓs, tur. İstanköy) – wyspa w Grecji w archipelagu Sporadów Południowych (Dodekanez) na Morzu Egejskim u wybrzeża Turcji. Wyspa zawiera zarówno uprawne niziny jak i nie nadające się do uprawy wyżyny.

Naksos (gr. Νάξος, też : Náxia lub Áxia) to wyspa na Morzu Egejskim, największa wyspa archipelagu Cyklady, pow. 448 km², 12089 mieszkańców (2001), choć ich liczba zmienia się silnie w zależności od pory roku. Wschodnie wybrzeże Náxos jest strome, zachodnie płaskie. w kierunku pół. – poł. przebiega przez nią granitowy łańcuch górski (z najwyższym szczytem Oxia 1001 m.). Klimat i roślinność śródziemnomorskie. Słynna ze złóż marmuru, eksploatowanych już w III tysiącleciu p.n.e. (kamienne figurki bóstw - idole). Osadnictwo protocykladzkie i mykeńskie.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja