Linki:
Anglia,
Austria,
Burżuazja,
Chłopi,
Drobnomieszczaństwo,
Duchowieństwo,
Dzierżawa,
Francja,
Konstytucja Francji,
Królestwo Prus,
Mieszczaństwo,
Oświecenie (okres),
Proletariat,
Rewolucja francuska,
Stany we Francji,
Szlachta,
Urzędnik,
Wolny zawód,
XVIII wiek,
Stan trzeci – nazwą tą określano w przedrewolucyjnej
Francji ogół ludzi wolnych nie zaliczających się do
szlachty i
kleru. W chwili wybuchu
rewolucji francuskiej zaliczano do niego ponad 25 milionów, a więc około 99% ludności Królestwa Francji.
Sytuacja Kościoła katolickiego w czasie rewolucji francuskiej ulegała znacznym zmianom w różnych etapach rewolucji. Duchowni byli czynnymi uczestnikami prac Zgromadzenia Prawodawczego (Konstytuanty), a część z nich poparła gruntowną reformę monarchii francuskiej i jej przekształcenie w monarchię konstytucyjną. Rozłam w Kościele katolickim we Francji wywołała natomiast
konstytucja cywilna kleru, która nakładała na duchownych obowiązek złożenia przysięgi wierności wobec państwa. Sprzeciw części duchownych wobec takiego postanowienia rządu doprowadziła do powstania we Francji nielegalnego Kościoła niekonstytucyjnego (którego funkcjonowanie było natomiast uznawane przez papieża) oraz akceptowanego przez władze Kościoła konstytucyjnego.
Biskup konstytucyjny (
fr. évêque constitutionnel) - francuski biskup katolicki, który w czasie
Wielkiej Rewolucji Francuskiej podporządkował się rządowi rewolucyjnemu we
Francji, przystąpił do Kościoła narodowego i złożył przysięgę posłuszeństwa państwu na
Konstytucję Cywilną KleruSzwedzcy ambasadorzy we Francji pojawiali się już nad Sekwaną w
XVI wieku. Od tych bowiem czasów Szwecja była we Francji widziana jako główny sojusznik na wschodzie Europy, a Francja w Szwecji jako ochrona przed potęgą Rosji. Dopiero podczas rewolucji francuskiej
Gustaw III skierował swą energię i energię swego kraju przeciw zrewolucjonizowanej Francji.
Domena królewska (domaine royal) – zespół królewskich gruntów, nieruchomości i praw bezpośrednio przynależnych
królowi Francji. Przed panowaniem
Henryka IV domena królewska nie obejmowała całości terytorium
Królestwa Francji i przez większość średniowiecza znaczne części królestwa były dobrami innych feudałów.
Podstawą funkcjonowania monarchii we Francji (od sakry
Hugona Kapeta w
987 do ustanowienia monarchii konstytucyjnej w czasie
rewolucji francuskiej) nie był jeden spisany dokument, ale zasady, które weszły do tradycji. Od ok.
1575 były one określane jako prawa fundamentalne. W czasie
sakry król Francji zobowiązywał się do przestrzegania tych praw i utrzymania ich w mocy. Przysięgał przy tym, że w pierwszej kolejności podstawą jego postępowania będzie prawo boskie, a dopiero na drugim miejscu prawa fundamentalne.
Georges Mouton (ur.
21 lutego 1770 w
Phalsbourgu -
27 listopada 1838 w
Paryżu), wojskowy narodowości austriackiej, francuski
generał doby Rewolucji Francuskiej oraz Cesarstwa Francuskiego,
marszałek Francji i
par Francji.
Baskowie –
naród zamieszkujący tereny na granicy
Hiszpanii i
Francji nad
Zatoką Biskajską. W chwili obecnej żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w
Ameryce Łacińskiej).
Stany Generalne (
fr. États-Généraux) - zgromadzenie reprezentujące przedstawicieli 3 stanów: szlachty, duchowieństwa i
stanu trzeciego, czyli reszty społeczeństwa we
Francji, zwoływane jako doradczy organ
króla, zwłaszcza w sprawach ustalania podatków.
Par Francji (
fr.: Pair de France, w starszej literaturze polskiej pisany także Per) – do
rewolucji francuskiej tytuł honorowy wysokiej
szlachty i duchowieństwa, w latach
1814-
1848 tytuł członka wyższej izby
parlamentu francuskiego.
Baliwat, seneszalia (fr. bailliage, sénéchaussée) – pojęcia synonimiczne, w przedrewolucyjnej
Francji oznaczały jednostkę terytorialną, okręg administracyjny, skarbowy i sądowniczy oraz przypisany mu urząd. Określenie baliwat było bardziej rozpowszechnione na północy Francji, podczas gdy terminu seneszalia używano częściej na południu, zwłaszcza w
Langwedocji, oraz w
Bretanii. Nie istniała w tym względzie reguła, czego przykładem mogą być "północne" seneszalie Poitou,
Artois, Boulonnais czy Ponthieu.
Zaburzenia z niedoboru jodu (
ang. iodine defficiency disorders, IDD) – zespół zaburzeń związany z niedoborem
jodu, uważany przez
WHO z grupę chorób społecznych o znaczeniu globalnym, gdyż według posiadanych przez nią danych, na świecie na niedobór jodu narażonych jest ponad 2 miliardy ludzi (ponad 35%
populacji światowej), w tym około 300 milionów
dzieci.
Levée en masse (z fr.) - pobór powszechny: powoływanie pod broń całej ludności lub tylko pewnej jej części uprawnionej i zobowiązanej do tego rodzaju służby. We Francji pojęcie to zostało ukute w czasie
Rewolucji Francuskiej (w 1793).
Prawa fundamentalne - w dobie
monarchii absolutyzmu, we
Francji określano tym mianem prawa stojące ponad królem pomimo wszechwładnego charakteru władzy jaką dysponował. Prawami fundamentalnymi były zatem prawa których nie mógł nikt naruszyć, nawet król, obejmowały m.in. wyznawania przez króla
katolicyzmu, niepodzielność domeny królewskiej oraz zmiany zasady obejmowania tronu.
Wielka Loża Francji (
fr. Grande Loge de France) – jedna z trzech największych (obok
Wielkiego Wschodu Francji i Wielkiej Loży Narodowej Francuskiej)
obediencji masońskich we
Francji. W 2008 r. liczyła około 28000
masonów, skupionych w 780
lożach we
Francji i poza jej granicami.
PRO A – najwyższa klasa rozgrywek
tenisa stołowego we Francji, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Jej triumfator zostaje mistrzem Francji, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do PRO B (II ligi francuskiej).
Mieczyk, mieczonosz – potoczna nazwa kilku gatunków
ryb akwariowych. Początkowo nazwą tą określano
Xiphophorus helleri, później inne gatunki piękniczkowatych charakteryzujące się obecnością mieczowatego wyrostka na płetwie ogonowej. W języku polskim nazwa mieczyk utrwaliła się dla następujących gatunków:
W
starożytności tereny obecnej Francji były pod panowaniem
Rzymian. Początki niepodległej Francji sięgają czasów rozpadu państwa Franków. Pierwszym władcą terenów francuskich został
Karol II Łysy. Jego panowanie zapoczątkowało ponad tysiącletni okres monarchii w historii Francji. Pierwszy raz panowanie monarchii skończyło się wraz z wybuchem
Rewolucji Francuskiej. A po jej upadku kilkunastoletnim panowaniem cesarza Napoleona. Po jego upadku doszło na krótko do restauracji monarchii i ogłoszenia
II Republiki która trwała do czasu obalenia
Napoleona III. Po którego obaleniu proklamowano
III republikę. Istniała ona do 1946 roku gdy wprowadzono nową konstytucję. Po kolejnej zmianie konstytucji w 1958 roku Francja istnieje jako
V Republika Francuska.
Nazwa szlachta wywodzi się od niemieckiego słowa geschlecht (
ród), a zarazem od starodolnoniemieckiego slahta, co oznacza rąbać. Do Polski słowo to przyszło z Czech, w towarzystwie innych słów dotyczących kwestii administracyjnych państwa. Mianem tym określano ludzi "szlachetnie urodzonych", czyli wywodzących się od rodziców o takim samym pochodzeniu, lub "uszlachconych" w uznaniu jakichś szczególnych zasług, w odróżnieniu od "pospólstwa". Formalnie i prawnie nie istniało w Polsce rozróżnienie na szlachtę wyższą i niższą, różnice leżały jedynie w zamożności. Rozróżnienie formalne istniało jeszcze w stanie rycerskim, kiedy to przewidywano odmienne kary dla rycerstwa wyższego i niższego, lecz ustrój demokracji szlacheckiej zrównał nominalnie w prawach wszystkich szlachetnie urodzonych. Z czasem jednak i z napływem szlachty zagranicznej, zaczęło się pojawiać coraz głębsze zróżnicowanie ekonomiczne, pojawiły się rody
arystokratyczne, szlachta średnia i szlachta "
szaraczkowa", o różnym statusie społecznym, czasem różniąca się od chłopstwa jedynie kultywowaniem rodowej tradycji i odrębnym statusem prawnym.
Chorzów IV - do 1991 r. oficjalna nazwa dzielnicy
Chorzowa, obejmującej południową część miasta. Przed
II wojną światową nazwą tą określano Nowe Hajduki, włączone do Chorzowa w 1934 r. Osada ta stała się ostatecznie częścią dzielnicy
Chorzów I, a mianem "Chorzów IV" określano przyłączoną do Chorzowa gminę Wielkie Hajduki (której nazwę zmieniono na
Chorzów Batory) wraz z Niedźwiedzińcem. Uchwałą
Rady Miasta dzielnica IV nosi aktualnie nazwę "Chorzów Batory".
Referendum we Francji w 1804 roku zostało przeprowadzone w celu poddania pod głosowanie propozycji wprowadzenia we Francji
Cesarstwa i koronacji
Napoleona Bonaparte na
cesarza Francuzów. W głosowaniu wzięło udział ponad 47,20% uprawnionych do głosowania.