Linki:
Aglutynacyjność,
Alofon,
Chińska Republika Ludowa,
Chiny,
Dialekt pekiński,
Dynastia Ming,
Dzongkha,
Filipiny,
Fleksja,
Gramatyka,
Hanyu pinyin,
Hongkong,
ISO 639,
Język średniochiński,
Język (mowa),
Język analityczny,
Język birmański,
Język bodo,
Język chiński,
Język gan,
Język garo,
Język hakka,
Język jin,
Język manipuri,
Język minbei,
Język minnański,
Język newarski,
Język starochiński,
Język tangucki,
Język tonalny,
Język tybetański,
Język urzędowy,
Język wu,
Język xiang,
Język yue,
Języki świata,
Języki chińsko-tybetańskie,
Języki mandaryńskie,
Języki tybeto-birmańskie,
Kambodża,
Klasyczny język chiński,
Klasyfikacja języków,
Korea Północna,
Korea Południowa,
Lingua franca,
Makau,
Malezja,
Mandaryn,
Międzynarodowy alfabet fonetyczny,
Najczęściej używane języki świata,
Organizacja Narodów Zjednoczonych,
Partykuła,
Pekin,
Pismo,
Pismo chińskie,
Possessivus,
Przyrostek,
Republika Chińska,
Retrofleksja (fonetyka),
Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska otwarta tylna niezaokrąglona,
Samogłoska półotwarta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska półotwarta tylna zaokrąglona,
Samogłoska półprzymknięta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska półprzymknięta tylna niezaokrąglona,
Samogłoska półprzymknięta tylna zaokrąglona,
Samogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglona,
Samogłoska przymknięta centralna niezaokrąglona,
Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona,
Samogłoska przymknięta przednia zaokrąglona,
Samogłoska przymknięta tylna zaokrąglona,
Singapur,
Spółgłoska boczna,
Spółgłoska boczna dziąsłowa,
Spółgłoska nosowa,
Spółgłoska nosowa dwuwargowa,
Spółgłoska nosowa dziąsłowa,
Spółgłoska nosowa tylnojęzykowo-miękkopodniebienna,
Spółgłoska półotwarta,
Spółgłoska półotwarta podniebienna,
Spółgłoska półotwarta wargowo-miękkopodniebienna,
Spółgłoska półotwarta z retrofleksją,
Spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa,
Spółgłoska szczelinowa,
Spółgłoska szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa z retrofleksją bezdźwięczna,
Spółgłoska szczelinowa z retrofleksją dźwięczna,
Spółgłoska wargowa,
Spółgłoska zwarta,
Spółgłoska zwarta dwuwargowa bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarta miękkopodniebienna bezdźwięczna,
Spółgłoska zwarto-szczelinowa,
Spółgłoska zwarto-szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna,
Standardowy język kantoński,
Syntaktyka (językoznawstwo),
Szwa,
Tradycyjne pismo chińskie,
Tshangla,
Typologia języków,
Uproszczone pismo chińskie,
Wietnam,
Wikipedia,
Wikisłownik,
Standardowy język mandaryński, nazywany często językiem mandaryńskim lub standardowym językiem chińskim jest oficjalnym standardem mówionego języka chińskiego, używanym jako język urzędowy w
Chińskiej Republice Ludowej,
Republice Chińskiej, jednym z czterech oficjalnych języków
Singapuru, a także jednym z sześciu oficjalnych
języków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Faktycznie jest tylko jednym z
języków mandaryńskich. Oparty jest, ale nie tożsamy, na
dialekcie pekińskim. W poszczególnych państwach język ten nosi różne nazwy: w ChRL jest nazywany putonghua (
chiń. trad. 普通話, uproszcz. 普通话,
pinyin: pǔtōnghuà – "mowa powszechna"), na Tajwanie – guoyu (chin. trad. 國語, uproszcz. 国语, pinyin: guóyǔ – "język państwowy"), w Singapurze – huayu (chiń. trad. 華語, uproszcz. 华语, huáyǔ – "język chiński").
Język jin (
chin. upr.: 晋语;
chin. trad.: 晉語;
pinyin: jìnyǔ) lub jinyu – to jeden z wielu dialektów
języka chińskiego, używany w
północnej części
Chin. Jego położenie w wykazie języków używanych w
Chinach jest dyskutowane: jedni językoznawcy mówią, że jest to dialekt
języka mandaryńskiego, zaś inni plasują go jako pełnoprawny
język.
Symbole chińskie - charakterystyczny dla chińskiej kultury system symboli zbudowany w dużej mierze na zasadzie
homofonii, która b. często występuje w języku chińskim ze względu na jego ubóstwo fonetyczne. Np. w
mandaryńskim, oficjalnym języku Chin występuje zaledwie ok. 1,5 tys. sylab, siłą rzeczy wiele z nich ma zatem nawet po kilkadziesiąt znaczeń. Dwuznaczne bywają także słowa dwusylabowe.
Język wu (
chin.: 吳語;
pinyin: wú yǔ; wymowa wu: wu nyu) – jeden z głównych
języków chińskich używanych powszechnie w
Chinach. Jest używany w regionie Wu (od którego pochodzi nazwa), w prowincjach
Zhejiang,
Jiangsu,
Anhui,
Jiangxi i
Fujian. Główne dialekty wu to dialekty
Hangzhou,
Wenzhou,
Suzhou,
Shaoxing, Yongkang oraz
Szanghaju (nazwy dialektów pochodzą od głównych miast poszczególnych regionów). Jest drugim (po
języku mandaryńskim) co do liczby mówiących językiem używanym w
Chinach. Łącznie mówi nim 95 milionów osób.
Klasyczny język chiński (
chiń. 文言文,
pinyin: wényánwén, lub 文言 wényán) – język używany do początku
XX wieku w piśmiennictwie chińskim, a także japońskim, wietnamskim i koreańskim. Od współczesnego języka różni się gramatyką i przewagą jednosylabowych słów (we współczesnym chińskim większość słów jest dwusylabowa, choć występują także słowa jednosylabowe, oraz trzy- a nawet czterosylabowe). W zakresie
typologii klasyczny język chiński uchodzi za sztandardowy przykład
języka izolującego.
Ogólnochińska Federacja Związków Zawodowych (
chin. upr. 中华全国总工会,
chin. trad. 中華全國總工會,
pinyin Zhōnghuá Quánguó Zǒnggōng Huì) – centrala i najwyższy związkowy organ kierowniczy w
Chińskiej Republice Ludowej.
Yi Zuolin (ur.
19 lipca 1897, zm.
29 marca 1945) –
chiński językoznawca,
pedagog i filantrop. Znany także jako Yi Jianlou (
chin. trad. 易劍樓,
pinyin Yi Jiànlóu,
Wade-Giles Yi Chien-lou). Wniósł istotny wkład do badań
fonetyki,
fonologii i
gramatyki współczesnego języka chińskiego. Uczestniczył w pracach nad stworzeniem
standardowego języka chińskiego, jako jeden z członków komisji odpowiedzialnej za
romanizację języka chińskiego (wraz z m.in.
Lin Yutangiem). Jego najważniejszą pracą jest gramatyka współczesnego języka chińskiego (Cztery wykłady...).
Zielony Mur Chiński (
chin. upr.: 三北防护林;
chin. trad.: 三北防護林;
pinyin: Sānběi Fánghùlín) – znany także jako "Wielki Zielony Mur Chiński" będzie serią sztucznie wyhodowanych pasów leśnych w
Chińskiej Republice Ludowej, zaprojektowanych celem ograniczenia ekspansji pustyni
Gobi. Zgodnie z planami projekt ma zostać dokończony około roku 2074, docelowa długość to 4500 km.
Pekiński Ogród Botaniczny (
chin. trad. 北京植物園,
chin. upr. 北京植物园,
pinyin Běijīng Zhíwùyuán) –
ogród botaniczny znajdujący się około 15 kilometrów na północny zachód od centrum
Pekinu, w
Chińskiej Republice Ludowej.
Język maonan – z grupy dong-shui (kam-sui)
tajo-kadajskiej rodziny języków. Używany przez mniejszość
Maonan, mieszkającą w
Regionie Autonomicznym Guangxi w
ChRL. Używa go 30 000 - 37 000 osób. Większość użytkowników jest dwujęzyczna, mówi także po
chińsku (
chiński jest też głównym językiem pisanym). 75% mówi w maonan w domu i do dzieci, ponad 60% używa go także poza domem, ale użycie się zmniejsza.
Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA;
chin. upr.: 国家航天局;
chin. trad.: 國家航天局;
pinyin: Guójiā Hángtiānjú) - państwowa instytucja utworzona 22 kwietnia 1993, zarządzająca
chińskim programem kosmicznym.
The Founding of a Republic (
chin. upr.: 建国大业;
chin. trad.: 建國大業;
pinyin: Jiàngúo dàyè) – chińsko-hongkoński dramat historyczny z 2009 roku w reżyserii Hana Sanpinga i Huanga Jianxina. Akcja filmu obejmuje wydarzenia z czasów
chińskiej wojny domowej w latach 1946-1949, do proklamowania
Chińskiej Republiki Ludowej 1 października 1949 roku.
Order Wojskowy Niebieskiego Nieba i Białego Słońca (
chin. trad.: 青天白日勳章;
pinyin: Qīngtiān báirì xūnzhāng) – drugie najwyższe odznaczenie wojskowe w
Republice Chińskiej.
Chińskie partie demokratyczne – wspólna nazwa 8 niewielkich organizacji politycznych, działających w
Chińskiej Republice Ludowej. Ich działalność dopuszczona jest na podstawie
konstytucji ChRL, która określa ustrój państwa jako wielopartyjny system współpracy i konsultacji politycznej pod przywództwem
Komunistycznej Partii Chin.
Unia Solidarności Tajwanu (
chin. upr.: 台湾团结联盟;
chin. trad.: 臺灣團結聯盟;
pinyin: Táiwān tuánjié liánméng) –
partia polityczna w
Republice Chińskiej na
Tajwanie, należąca do
koalicji Zielonych, najbardziej pro-niepodległościowa z ważnych partii tajwańskich. W literaturze, także polskiej, spotykana pod angielską nazwą Taiwan Solidarity Union (TSU); chiński skrót jej nazwy to 臺聯 (Tailian).
Premier Chińskiej Republiki Ludowej (
chin. upr.: 中华人民共和国国务院总理;
chin. trad.: 中華人民共和國國務院總理;
pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Guówùyuàn Zŏnglĭ) jest przewodniczącym
Rady Państwa Chińskiej Republiki Ludowej oraz głową rządu centralnego. Jest również członkiem Stałego Biura Komitetu Politycznego
KPCh i osobą numer trzy w państwie (po przewodniczącym ChRL i przewodniczącym Stałego Komitetu OZPL). Premier kieruje pracami Rady Państwa, zwołuje i przewodniczy posiedzeniom jej Stałej Rady oraz plenarnym posiedzeniom rządu.
Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych (skrót. OZPL,
chiń. upr.: 全国人民代表大会,
chiń. trad.: 全國人民代表大會; skrót:人大;
pinyin: Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì) – parlament
Chińskiej Republiki Ludowej.
Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA;
chin. upr.: 国家航天局;
chin. trad.: 國家航天局;
pinyin: Guójiā Hángtiānjú) - państwowa instytucja utworzona 22 kwietnia 1993, zarządzająca
chińskim programem kosmicznym.
Nowa Partia (
chin. trad.: 新黨;
pinyin: Xīn Dăng, dawniej Chińska Nowa Partia
chin. trad.: 中華新黨;
pinyin: Zhōnghúa Xīn Dăng) —
partia polityczna w
Republice Chińskiej na
Tajwanie, należąca do
koalicji Niebieskich.