Linki:
Ćandragupta Maurja,
124 p.n.e.,
128 p.n.e.,
129 p.n.e.,
130 p.n.e.,
138 p.n.e.,
140 p.n.e.,
141 p.n.e.,
147 p.n.e.,
148 p.n.e.,
150 p.n.e.,
171 p.n.e.,
187 p.n.e.,
190 p.n.e.,
211 p.n.e.,
223 p.n.e.,
238 p.n.e.,
250 p.n.e.,
281 p.n.e.,
28 kwietnia,
301 p.n.e.,
312 p.n.e.,
330 p.n.e.,
336 p.n.e.,
343 p.n.e.,
344 p.n.e.,
349 p.n.e.,
352 p.n.e.,
356 p.n.e.,
359 p.n.e.,
373 p.n.e.,
37 p.n.e.,
386 p.n.e.,
401 p.n.e.,
404 p.n.e.,
449 p.n.e.,
465 p.n.e.,
480 p.n.e.,
486 p.n.e.,
490 p.n.e.,
521 p.n.e.,
522 p.n.e.,
529 p.n.e.,
538 p.n.e.,
539 p.n.e.,
546 p.n.e.,
550 p.n.e.,
553 p.n.e.,
559 p.n.e.,
57 p.n.e.,
585 p.n.e.,
594 p.n.e.,
614 p.n.e.,
615 p.n.e.,
625 p.n.e.,
639 p.n.e.,
645 p.n.e.,
646 p.n.e.,
678 p.n.e.,
700 p.n.e.,
70 p.n.e.,
835 p.n.e.,
Achemenes,
Achemenidzi,
Afganistan,
Afryka Północna,
Ahura Mazda,
Aleksander Wielki,
Amszaspandowie,
Antioch III Wielki,
Antioch VII Sidetes,
Antiochia Margiańska,
Antiochia Syryjska,
Arabowie,
Arachozja,
Ardaszir I,
Ariowie,
Armenia,
Arsacydzi,
Arsakes,
Artaban IV,
Artabanus I,
Artakserkses III,
Aryman,
Astyages,
Asyria,
Asza,
Aszur (miasto),
Ateny,
Awesta,
Azerbejdżan,
Azerbejdżan Zachodni,
Azja,
Azja Środkowa,
Azja Mniejsza,
Babilon,
Babilonia,
Bahram Czobin,
Baktria,
Beludżystan (prowincja w Pakistanie),
Bitwa nad rzeką Halys,
Bitwa pod Al-Kadisijją,
Bitwa pod Carrhae,
Bitwa pod Cheroneą,
Bitwa pod Ipsos,
Bitwa pod Maratonem,
Bitwa pod Nihawandem,
Bitwa pod Niniwą,
Bitwa pod Platejami,
Bitwa pod Salaminą,
Bliski Wschód,
Bobodżan Gafurow,
Bogdan Składanek,
Bramin,
Buddyzm,
Cesarstwo Bizantyńskie,
Cesarstwo rzymskie,
Chazarowie,
Chiny,
Chorezm,
Chosrow II Parwiz,
Chosrow I Anuszirwan,
Chrześcijaństwo,
Chuzestan,
Cypr (wyspa),
Cyrus II Wielki,
Cyrus Młodszy,
Człowiek rozumny,
Dżiroft,
Dahowie,
Darejka,
Dariusz III,
Dariusz I Wielki,
Dejokes,
Diodotos I,
Don,
Droga Królewska (Persja),
Dualizm (religia),
Duch Święty,
Dynastia Maurjów,
Egipt,
Ekbatana,
Elam,
Elamici,
Epoka brązu,
Eschatologia,
Europa,
Fars,
Fenicja,
Filip I Arab,
Fraates II,
Fraortes,
Frygia,
Gandż Dareh,
Gordian III,
Grecy,
Harem,
Heftalici,
Herakliusz (cesarz bizantyjski),
Herezja,
Herodot,
Hinduizm,
Hindukusz,
Historia Iranu,
Homa,
Hormizd IV,
Huryci,
Hyrkania,
III dynastia z Ur,
III tysiąclecie p.n.e.,
III w. p.n.e.,
III wiek,
II tysiąclecie p.n.e.,
II wojna peloponeska,
IV tysiąclecie p.n.e.,
IV w. p.n.e.,
IV wiek,
IX w. p.n.e.,
IX wiek p.n.e.,
I wiek,
Imperium akadyjskie,
Indie,
Indra,
Indus,
Inflacja,
Iran,
Islam,
Język angielski,
Język baktryjski,
Języki irańskie,
JHWH,
Jedwabny szlak,
Jezdegerd III,
Jezus Chrystus,
Judaizm,
Kaganat staroturecki,
Kambyzes II,
Kaniszka,
Kaukaz (kraina historyczna),
Kawad I,
Kazachstan,
Konstantynopol,
Królestwo Greko-Baktryjskie,
Królestwo Indo-Greckie,
Królestwo Kuszanów,
Królestwo Partów,
Kserkses,
Kszatrija,
Ktezyfon,
Kultura mustierska,
Kyaksares,
Lew Gumilow,
Lidia (kraina),
Lingua franca,
Lorestan (ostan),
Ludy irańskie,
Mahomet,
Mani,
Manicheizm,
Manna (królestwo),
Massageci,
Maurycjusz (cesarz bizantyjski),
Mazandaran,
Media (kraina),
Medowie,
Mezopotamia,
Mitanni,
Mitra (mitologia),
Mitrydates I,
Mitrydates II Arsacyda,
Monoteizm,
Morze Kaspijskie,
Neandertalczyk,
Neolit,
Niniwa,
Orodes II,
Osada tellowa,
Państwo nowobabilońskie,
Paleolit środkowy,
Paleolit górny,
Parnowie,
Partia (kraina),
Partowie,
Pasargady,
Persepolis,
Persowie,
Podboje arabskie,
Polis,
Politeizm,
Rewolucja neolityczna,
Rigweda,
Rosja,
Rydwan,
Sakowie,
Salmanasar III,
Saoszjant,
Sardes,
Sarmaci,
Sasanidzi,
Satrapia,
Scytowie,
Seleucydzi,
Seleukos I Nikator,
Sistan i Beludżystan,
Sogdiana,
Soma (bóg),
Sparta,
Starożytna Macedonia,
Starożytność,
Starożytny Rzym,
Sumer,
Suza,
Syr-daria,
Syria,
Szachinszach,
Szapur I,
Szapur II,
Szatan,
Sztuka starożytnej Persji,
Teheran,
Teologia,
Tepe Sialk,
Tezauryzacja,
Tigranes II,
Tracja,
Ukraina,
Urartu,
Urmia (jezioro),
VIII w. p.n.e.,
VIII wiek,
VIII wiek p.n.e.,
VII w. p.n.e.,
VII wiek,
VII wiek p.n.e.,
VI w. p.n.e.,
VI wiek,
V tysiąclecie p.n.e.,
V wiek,
V wiek p.n.e.,
Wajśja,
Walerian I,
Waruna,
Wojna bizantyńsko-sasanidzka (602-628),
Wojny partyjsko-rzymskie,
XIII w. p.n.e.,
XIII wiek p.n.e.,
XVIII w. p.n.e.,
Xiongnu,
Yuezhi,
Zagros,
Zaratusztra,
Zaratusztrianizm,
Zatoka Perska,
Zoroastryzm,
Zurwanizm,
Przez starożytny
Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim
językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także
Azję Środkową po
Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej
Rosji i
Ukrainy zamieszkane od
VIII/
VII wieku p.n.e. przez
irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy
Afganistan łącznie z
pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy
Scytowie i
Sarmaci znaleźli się już w
V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury
greckiej i zaangażowani w sprawy
europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.
Przez starożytny . Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy
Scytowie i
Sarmaci znaleźli się już w
V w. p.n.e. pod silnym wpływem kultury
greckiej i zaangażowani w sprawy
europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.
Przez starożytny
Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim
językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także
Azję Środkową po
Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej
Rosji i
Ukrainy zamieszkane od
VIII/
VII wieku p.n.e. przez
irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy
Afganistan łącznie z
pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy
Scytowie i
Sarmaci znaleźli się już w
V w. p.n.e. pod silnym wpływem kultury
greckiej i zaangażowani w sprawy
europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.
Sakowie (zwani też
Scytami ałtajskimi, wschodnimi lub
środkowoazjatyckimi) –
koczownicze i osiadłe
plemiona spokrewnione ze Scytami i
Sarmatami, zamieszkujące w
I tysiącleciu p.n.e. tereny Azji Środkowej.
Kontos –
greckie określenie
lancy używanej przez
jazdę ludów irańskich, przede wszystkim
achemenidzką oraz
sarmacką. Słowo to było również wykorzystywane przez greckich historyków do określenia włóczni używanej przez piechotę południowych
Germanów.
Tamga (
tur. tamga, damga – znak, piętno; stempel) – pierwotnie znak
plemienny,
rodowy i własnościowy u dawnych ludów
Wielkiego Stepu (
scytyjskich,
sarmackich i potem
mongolskich,
tureckich,
irańskich i ugrofińskich), używany m.in. do oznaczania koni, bydła, sprzętów i uzbrojenia.
Sztuka sarmacka –
sztuka stosowana irańskich ludów koczowniczo-pasterskich, jedno z samoistnych odgałęzień tak zwanego scyto-syberyjskiego "stylu zwierzęcego", różniące się od niego motywami i sposobami zdobnictwa.
Scytowie –
koczownicze ludy irańskie wywodzące się z obszarów pomiędzy
Ałtajem a dolną
Wołgą[
potrzebne źródło], zamieszkujące od schyłku
VIII lub od
VII wieku p.n.e. północne okolice
Morza Czarnego. Byli spokrewnieni z
Sakami i
Sarmatami.
Język mazandarani (tabari, mazenik, tabersi) –
język z
grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym natywnie posługuje się od 3 do 5 mln osób, zamieszkujących głównie
irańskie prowincje
Mazandaran i
Golestan. Blisko spokrewniony z językiem
gilańskim. Dzięki oddzieleniu od reszty Iranu, górami
Elburs, nie był w ciągu swej historii, poddany takiemu wpływowi języka arabskiego, jak
język perski - dlatego też lepiej zachował pra-irański słownik. Obecnie - wskutek rozwoju turystyki i braku edukacji w owym języku - pod coraz silniejszym wpływem perskiego.
Partyjski strzał – typowy manewr lekkiej kawalerii
nomadów Wielkiego Stepu m.in.
Scytów,
Sarmatów,
Partów,
Hunów,
Mongołów,
Awarów,
Turków,
Protobułgarów,
Chazarów,
Połowców,
Pieczyngów, a także jazdy
Persów,
Medów i
Madziarów.
Ralf-Rüdiger Targiel -
niemiecki historyk, archiwista i publicysta, dyrektor archiwum miejskiego we
Frankfurcie nad Odrą, wiceprzewodniczący
Towarzystwa Historycznego w tym samym mieście. Autor publikacji na temat historii Frankfurtu nad Odrą, w tym na temat historii prawobrzeżnej dzielnicy Dammvorstadt, czyli dzisiejszych
Słubic.
Łuk refleksyjny (odwracalny) - odmiana łuku krzywego (inaczej azjatyckiego, wschodniego) powstała prawdopodobnie w Chinach ok. I wieku p.n.e., a następnie rozpowszechniona wśród nomadów żyjących na
Wielkim Stepie (m.in.
Scytów,
Sarmatów,
Partów,
Hunów,
Awarów,
Mongołów,
Turków,
Protobułgarów,
Madziarów,
Połowców,
Pieczyngów,
Chazarów), na
Bliskim Wschodzie, aż po Indie, a w krajach arabskich po Półwysep Iberyjski na zachodzie i Mali na południu.
Martin Schieck -
niemiecki historyk, doktor nauk historycznych,
muzealnik i publicysta. Dyrektor Museum Viadrina we
Frankfurcie nad Odrą, sekretarz
Towarzystwa Historycznego w tym samym mieście. Autor publikacji na temat historii Frankfurtu nad Odrą, w tym na temat historii prawobrzeżnej dzielnicy Dammvorstadt, czyli dzisiejszych
Słubic.
Katafrakt (
gr. κατάφρακτος kataphraktoi - pokryty, osłonięty, opancerzony) – ciężki
kawalerzysta w czasach
starożytnych i w
średniowieczu. Jeźdźców takich używali m.in.
Sarmaci,
Partowie,
Seleucydzi,
Sasanidzi, Ormianie,
Rzymianie i
Bizantyjczycy.
Katafrakt (
gr. κατάφρακτος kataphraktoi - pokryty, osłonięty, opancerzony) był to ciężki
kawalerzysta w czasach
starożytnych i w
średniowieczu. Jeźdźców takich używali m.in.
Sarmaci,
Partowie,
Seleucydzi,
Sasanidzi, Ormianie,
Rzymianie i
Bizantyjczycy.
Historia wieżowców w
Krakowie sięga lat 60 XX wieku. Wieżowce w mieście cechuje rozproszenie przez co nie wyróżniają się na tle reszty zabudowy miasta. Na chwilę obecną opracowywane jest studium zagospodarowania przestrzennego miasta gdzie zostanie wyznaczona specjalna dzielnica wieżowców.
Język gurani, howrami - język zaliczany do podgrupy zaza-gurani
języków irańskich,, używany przez około 40 tysięcy osób na pograniczu iracko-irańskim. Posiada bogate tradycje literackie.
Epos o Nartach (
oset. Нарты кадджытæ; Narty kaddžytæ) – seria opowieści pochodzących z
Kaukazu Północnego. Zawierają one podstawy
mitologii ludów zamieszkujących ten region. Niektóre z nich to po prostu opowieści, inne natomiast przekazują obraz starożytnej
kosmologii i
teologii. Większość wątków
eposu, zwłaszcza starszych, ma pochodzenie
irańskie, a dokładniej
scytyjskie, znajdują się jednak w nim elementy typowe jedynie dla kultur północnego Kaukazu.