Strona - kategoria gramatyczna właściwa
czasownikowi, wyrażająca stosunek między czynnością oznaczaną przez ten czasownik a gramatycznym
podmiotem i gramatycznym
dopełnieniem.
W
językoznawstwie czasowniki inakuzatywne (niebiernikowe) to
czasowniki nieprzechodnie, których
podmiot (składniowy) nie jest semantycznym
agensem (wykonawcą czynności), tzn. nie jest aktywnym inicjatorem ani nie jest bezpośrednio odpowiedzialny za czynność wyrażoną czasownikiem. Na tej podstawie czasowniki inakuzatywne odróżnia się od czasowników inergatywnych. Podmiot czasownika inakuzatywnego jest
semantycznie zbliżony do
dopełnienia bliższego
czasownika przechodniego lub do podmiotu w
stronie biernej. Do polskich czasowników inakuzatywnych zalicza się między innymi przybyć, umrzeć, upaść, spłonąć, a nie biec czy modlić się, które są inergatywne.
Czas przeszły - kategoria gramatyczna (
czas gramatyczny)
czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. poszedłem, kupiłem, spałem.
Strona medialna to istniejąca w
języku praindoeuropejskim strona gramatyczna. Charakterystyczną cechą strony medialnej jest to, że obiekt czynności pozornie jest podmiotem w zdaniu (wyrażonej za pomocą strony zwrotnej), mimo iż faktycznie jest on bliższy obiektowi
strony biernej.
Angielski
czasownik frazowy (phrasal verb) uzyskiwany jest przez połaczenie
czasownika z
przyimkiem,
przysłówkiem lub oboma. Połączenie to nadaje tak czasownikowi frazowemu inne znaczenie, niż wynikałoby to ze znaczenia jego poszczególnych części składowych.
Czas przyszły - kategoria gramatyczna (
czas gramatyczny)
czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich, np. pójdę, kupię, będę spał. W
języku polskim od czasowników dokonanych tworzy się
czas przyszły prosty odpowiadający formą
czasowi teraźniejszemu, a od czasowników niedokonanych -
czas przyszły złożony.
Czasownik dwuprzechodni (
ang. bitransitive verb, ditransitive verb) – w
językach nominatywno-akuzatywnych czasownik wymagający dwóch
dopełnień. Czasownik ten współtworzy zdanie wraz z
podmiotem,
dopełnieniem bliższym i
dopełnieniem dalszym. W języku angielskim czasowniki dwuprzechodnie dają możliwość tworzenia
strony biernej na dwa sposoby, np:
Czasownik nieprzechodni – w
językach nominatywno-akuzatywnych czasownik, który nie może mieć
dopełnienia bliższego i w związku z tym nie tworzy
strony biernej. Rodzajem czasownika nieprzechodniego jest
czasownik inakuzatywny. Np. spać.
Kategoria gramatyczna - to pewne pojęcia, które w danym języku wyrażone są za pomocą określonych form gramatycznych. Kategorie gramatyczne możemy podzielić na werbalne (kategoria czasu, osoby, aspektu, trybu oraz strony) i imienne (kategoria liczby, rodzaju, przypadka).
Czasownik frazowy a. czasownik frazalny -
czasownik, złożony z czasownika oraz dodatkowej części mowy. Połączenie to nadaje tak utworzonemu związkowi odrębne znaczenie.
Czas teraźniejszy – kategoria gramatyczna (
czas gramatyczny)
czasownika, która najczęściej wskazuje na równoczesność trwania czynności i mówienia lub pisania o niej, np. używając piszę, nazywa się czynność wykonywaną w chwili mówienia. Podobnie za pomocą odpowiedniej formy można określić stan, w którym ktoś lub coś się znajduje (np. ty leżysz lub ono śpi). Czasu teraźniejszego używa się także wtedy, kiedy czynność wielokrotnie się powtarza (np. Marcin chodzi do szkoły).
Kategoria homotopijna - to
kategoria w której obiektami są
przestrzenie topologiczne, a morfizmami klasy homotopii odwzorowań między nimi. Kategoria ta często jest oznaczana HTop.
Zrostek lub formant, afiks (
łac. affixum – element przyczepiony) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (
podstawy słowotwórczej). Dzielą się na
fleksyjne (dodawane w procesie odmiany wyrazu przez osoby lub przypadki, bez zmiany kategorii gramatycznej) i
derywacyjne (gdy poprzez dodanie afiksu zmienia się kategoria gramatyczna wyrazu, np. z
czasownika na
rzeczownik itd.). Rodzaje afiksów:
Przypadek -
kategoria gramatyczna głównie
języków fleksyjnych, przez którą odmieniają się
rzeczowniki,
przymiotniki,
liczebniki,
zaimki,
imiesłowy (określane przez to zbiorczym mianem imion), a niekiedy też czasowniki (co w języku polskim nie występuje).