Sygnał

Sygnał to abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy. Tak jak wszystkie zjawiska może być opisany za pomocą aparatu matematycznego, np. poprzez podanie pewnej funkcji zależnej od czasu. Ponieważ sygnał niesie informację o naturze badanych zjawisk lub systemów, w niektórych dziedzinach nauk jest on traktowany jak nośnik informacji. Sygnał oznacza zatem przepływ strumienia informacji, przy czym przepływ może odbywać się w jednym lub w wielu wymiarach.

Sygnał diagnostyczny jest to sygnał, którego przebieg zmian wartości wielkości fizycznej charakteryzuje się tym, że przenosi w przestrzeni i w czasie wiadomości o stanach badanego obiektu. Na ogół tylko niektóre cechy sygnału diagnostycznego zawierają wiadomości. Są to czynne tego sygnału zwane parametrami sygnału. Sygnał diagnostyczny jest to zmienna wyjściowa, której parametry muszą spełniać następujące warunki: czułość, jednoznaczność, stabilność jak największej wiadomosci.

Power Doppler – technika ultrasonograficzna stosowana przy badaniu naczyń obwodowych. Polega na uwidocznieniu przepływu w naczyniach poprzez ocenę całkowitej emisji sygnału. Pozwala ocenić przepływ kiedy naczynia są małe lub głęboko położone, a w związku z tym sygnał jest słaby. Technika nie ocenia kierunku przepływu krwi w naczyniu.

Sygnał diagnostyczny jest to sygnał, którego przebieg zmian wartości wielkości fizycznej charakteryzuje się tym, że przenosi w przestrzeni i w czasie wiadomości o stanach badanego obiektu. Na ogół tylko niektóre cechy sygnału diagnostycznego zawierają wiadomości. Są to czynne tego sygnału zwane parametrami sygnału. Sygnał diagnostyczny jest to zmienna wyjściowa, której parametry muszą spełniać następujące warunki: czułość, jednoznaczność, stabilność jak największej wiadomosci.

Multipleksacja sygnałów polega na złożeniu poszczególnych sygnałów z koderów w jedną paczkę tak, aby móc je wyemitować na transponder. Następnie paczki składane są w bukiety. Przeważnie sygnały nadawane są z pewną, z góry ustaloną przepływnością, która pozwalają na odbiór sygnałów w zadowalającej jakości. Jednak w takim przypadku bardzo często zdarza się, że pasmo jest marnowane przy nadawaniu sygnałów posiadających strukturę statyczną. Może także wystąpić niekorzystna sytuacja, gdy szybkie zmiany obrazu doprowadzą do przekroczenia zakładanego poziomu przepływności sygnału, efektem czego będą straty części istotnych informacji. Multipleksacja statystyczna służy właśnie do zapobiegania takim przypadkom. Istotą tej technologii jest predykcja prawdopodobnego zapotrzebowania na pasmo w danym kanale w ciągu następnego cyklu czasowego i zmiana przepływności w ten sposób by jak najefektywniej wykorzystać dostępne miejsce na transponderze. Statystycznie każdy kanał zajmuje mniej miejsca stosując tę metodę niż w przypadku rezerwacji określonego przedziału pasma. Dodatkową zaletą jest wyeliminowanie ewentualnych strat istotnych elementów sygnału w przypadku przekroczenia zakładanej wartości.

Rezonans stochastyczny to zjawisko, w którym odpowiedź układu dynamicznego na zewnętrzny sygnał osiąga wartość optymalną w obecności szumu o pewnym konkretnym natężeniu. Szum może niekiedy poprawić, nie zaś wyłącznie pogorszyć własności niektórych urządzeń. Zjawisko to dotyczy układów nieliniowych, które mogą posiadać kilka stabilnych stanów. Sygnał pozbawiony szumów nie powoduje przejścia pomiędzy stanami (na przykład przejścia urządzenia w stan detekcji sygnału). Sygnał z małym szumem może powodować przejścia pomiędzy stanami zgodnie z sygnałem (na przykład detekcja sygnału może nie być trwała). Istnieje pewien optymalny poziom szumu (zapewniający na przykład detekcję sygnału). Zbyt wielki poziom szumu powoduje jednak że sygnał zaczyna „ginąć” w szumie (detekcja sygnału przestaje być stabilna ze względu na znaczny poziom szumu).

Przeciążenie informacją (ang. information overload) oznacza zbyt wielką ilość informacji by podjąć decyzję lub wyłuskać sens danego tematu. Ogrom informacji z przeszłości do przetworzenia, wysoka dynamika przyrostu ilości informacji, sprzeczności w dostępnych informacjach, oraz niski stosunek sygnału do szumu stanowią trudność w rozpoznaniu, czy dana informacja jest istotna dla danej decyzji.

Ekstrapolator rzędu zerowego (ang. zero-order hold, ZOH) – to matematyczny model praktycznej rekonstrukcji sygnału wykonywanego przez przetwornik cyfrowo-analogowy. Opisuje więc skutki konwersji sygnału dyskretnego na sygnał ciągły poprzez podtrzymanie wartości każdej z próbek przez jeden okres próbkowania. Ekstrapolator rzędu zerowego posiada szereg zastosowanń w elektronice i telekomunikacji.

Serwozawór elektrohydrauliczny - zawór hydrauliczny, w którym suwakiem sterującym przepływem cieczy steruje się przy pomocy strumienia pomocniczego sterowanego elektromagnetycznie . Stosuje się je w hydraulicznych układach automatyki do regulacji położenia, prędkości oraz siły poprzez sterowanie wielkością i kierunkiem przepływu proporcjonalnie do wartości wielkości sygnału sterującego.

IRE – pozaukładowa jednostka wielkości amplitudy luminancji analogowego sygnału telewizyjnego. Stosowana w telewizji przemysłowej do oceny jakości sygnału telewizyjnego z kamer w danych warunkach oświetleniowych lub (częściej) jako poziom sygnału, który jest osiągany przy określonym oświetleniu. Jeden IRE równy jest 7mV. 100IRE odpowiada więc 700mVpp (0,7V wartości międzyszczytowej) sygnału, a cały sygnał analogowy zawiera się w 143 IRE (1V). Kamery najczęściej porównuje się przy 50 IRE (0,35 Vpp). Miarą czułości kamery jest zatem natężenie oświetlenia (w luksach) przy jakim osiągany jest sygnał wyjściowy o wartości 50 IRE.

Ograniczniki (obcinacze) - układy służące do przenoszenia możliwie bez zniekształceń sygnału wejściowego (gdy jego chwilowe wartości znajdują się w pewnym ustalonym przedziale) i silnego stłumienia części sygnału wykraczających poza ten przedział. Charakterystyki wejście-wyjście ograniczników są w przybliżeniu liniami łamanymi, przy czym rozróżnia się charakterystyki ograniczania jednostronnego i dwustronnego.

Teoria pola (fizyka), dział fizyki wypracowujący metody badania oraz badajaca pola fizyczne, czyli obszary w których występują zjawiska fizyczne. Fizycy matematyzując problem opisują te zjawiska poprzez przypisanie każdemu punktowi przestrzeni matematycznego obiektu, co odpowiada określeniu pewnej funkcji na przestrzeni, w której występuje pole.

Cieniowanie (ang. shadowing) – zjawisko występujące w sieciach radiokomunikacyjnych. Polega na stracie mocy sygnału w wyniku zjawiska wielodrogowości. Gdy na drodze pomiędzy nadajnikiem i odbiornikiem fal radiowych pojawia się przeszkoda (np. budynek, drzewo), wówczas fala elektromagnetyczna ulega odbiciom i ugięciom. W efekcie sygnał dociera do odbiornika po różnych drogach i z różnym opóźnieniem. Z uwagi na interferencję poszczególnych ścieżek sygnału, w przestrzeni pojawiają się miejsca, gdzie sygnał ten jest nie do odebrania. Zachodzi efekt cieniowania.

Cyfrowe przetwarzanie dźwięku - dziedzina cyfrowego przetwarzania sygnałów zajmująca się przetwarzaniem sygnałów fonicznych w postaci cyfrowej. Obejmuje w szczególności:

Propagacja wielodrogowa – zjawisko w transmisji danych polegające na tym, że przekazywany sygnał z nadajnika do odbiornika dociera za pomocą więcej niż jednej drogi. W transmisji radiowej sygnał może dotrzeć bezpośrednio lub z odbiciem od różnych obiektów np. gór, drzew budynków lub chmur. W światłowodach wielomodowych po odbiciach od ścianek. Czas po jakim sygnał dociera do odbiornika zależy od długości drogi. Ponieważ różne drogi mają inną długość, ten sam sygnał będzie docierał w różnych momentach, dodawał się do siebie i powodował zakłócenia, np. w telewizji analogowej dodatkowe obrazy (duszki) a w transmisji może dojść do interferencji międzysymbolowej.

Telemechanika - dziedzina telekomunikacji zajmująca się przesyłaniem sygnałów sterujących na odległość. Telemechanika stanowi zespół urządzeń do zbierania niezbędnych informacji o stanie sieci, które jednocześnie umożliwiają zdalne sterowanie z centrum dyspozytorskiego określonego szczebla. Układy telemechaniki umożliwiają:

NRZI (ang. Non Return to Zero Inverted) - metoda przekształcania binarnego sygnału na sygnał fizyczny w celu transmisji przez kanał komunikacyjny. W dwupoziomowym sygnale NRZI przełączenie poziomu sygnału następuje synchroniczne zgodnie z sygnałem zegarowym jeśli transmitowany bit ma wartość 1, natomiast jeśli transmitowany bit ma wartość 0, to wartość sygnału fizycznego nie ulega zmianie.

Trąbka sygnałowa, sygnałówka – prosty instrument dęty blaszany pozbawiony wentyli (zaworów). Rzadko stosowany jest do produkcji muzycznej. Na ogół używany do wygrywania fanfar lub sygnałów w zastosowaniach militarnych, łowieckich (kniejówka), harcerskich, w sygnalizacji kolejowej itp. Instrument ten może mieć różny kształt i wielkość. Gra na nim polega na takim zadęciu i ułożeniu warg w ustniku, by wydobyć z niej określoną składową szeregu harmonicznego.

Fala nośna (inaczej nośna) to fala elektromagnetyczna o stałej częstotliwości, wytwarzana przez nadajnik fal elektromagnetycznych. Fala nośna podlega modulacji w celu przesłania sygnału informacyjnego, natomiast sama nie zawiera informacji.

Sygnały świergotowe (ang. Chirp signals, czasem Pulsed-FM – pulsujący-FM) – sygnały o modulacji szerokopasmowej, w której fala nośna dodatkowo jest modulowana w pewien znany sposób w szerokim zakresie częstotliwości i przesyłana w czasie trwania impulsu. Okres i współczynnik wypełnienia impulsów jest ustalony odpowiednią sekwencją.

Interferencja międzysymbolowa - forma zakłóceń, występująca przy transmisji sygnałów cyfrowych, w której jeden symbol (nadany wcześniej) nakłada się na kolejny lub na siebie. Powstaje przy przesyłaniu sygnału na relatywnie duże odległości, spowodowana jest m.in. propagacją wielodrogową. Interferencja międzysymbolowa powoduje rozmycie symbolu (znaku w "języku" cyfrowej modulacji sygnałów), co prowadzi do błędów decyzji odbiornika. Relatywnie duże odległości powinny być odnoszone do szybkości transmisji, kiedy opóżnienie odbitych sygnałów jest znaczące w stosunku do czasu trwania poszczególnych symboli.

Układ dyskretny - w teorii sterowania, w odróżnieniu od układów ciągłych, mówimy, że układ jest dyskretny, jeżeli przynajmniej jeden jego sygnał ma charakter dyskretny, tzn. przyjmuje tylko określone wartości dla określonych argumentów (zob. sygnał dyskretny, sygnał cyfrowy).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja