Linki:
Ława przysięgłych,
Anglia,
Common law,
Jurysprudencja,
Kapitalizm,
Kara (prawo),
Konstytucja Stanów Zjednoczonych,
Norma prawna,
Norma prawna precedensu,
Odszkodowanie,
Porządek prawny,
Prawo cywilne,
Prawo karne,
Prawo rzymskie,
Prawo zwyczajowe,
Precedens,
Rozumowanie dedukcyjne,
Rzeczpospolita Polska,
Socjalizm,
Społeczeństwo,
Stare decisis,
Subsumpcja (prawo),
System equity,
System prawa kontynentalnego,
Teoria prawa,
Wolny rynek,
Wyrok,
XIII wiek,
System prawa (system prawny) – termin wieloznaczny z zakresu
teorii prawa, oznaczający pewien uporządkowany układ powiązanych ze sobą elementów (najczęściej
norm prawnych). Można mówić o systemie prawnym poszczególnych państw, systemie określonej gałęzi prawa czy systemie źródeł prawa.
Część ogólna prawa cywilnego – dział
prawa cywilnego, regulujący zagadnienia wspólne dla całego prawa cywilnego. Zawiera m. in. regulacje prawa osobowego oraz przepisy o
czynnościach prawnych. W
polskim systemie prawnym jest unormowana w całości przez
Kodeks cywilny z 1964 r.
System prawny Stanów Zjednoczonych - w
Stanach Zjednoczonych obowiązuje
system prawa typu
common law, wywodzący się bezpośrednio z prawa angielskiego. Z uwagi na
federacyjny charakter państwa, system prawny ma charakter dwustopniowy, w którym stanowe systemy prawne współistnieją z ogólnokrajowym systemem prawa (
pluralizm prawa).
System prawny Francji –
system prawa należący do
typu kontynentalnego obowiązujący we
Francji. Jest to system prawa stanowionego z wyraźnym zakazem stosowania
precedensów.
Policentryczny system prawa – system
prawa, który w przeciwieństwie do systemów prawa stanowionego przez
legislaturę państwa, zakłada współistnienie niezależnych i konkurujących ze sobą
systemów prawnych. Podstawą obowiązywania w sporze danego systemu prawnego jest porozumienie stron lub decyzja
sądu.
System prawny Republiki Południowej Afryki – w
Republice Południowej Afryki obowiązuje mieszany system prawny, łączący tradycje
systemu kontynentalnego (przede wszystkim prawa holenderskiego),
common law (prawa Wielkiej Brytanii), oraz lokalnego afrykańskiego prawa zwyczajowego.
System prawny Grecji –
system prawa należący do
typu kontynentalnego obowiązujący w
Grecji. Na jego kształt duży wpływ miały prawo niemieckie i
francuskie.
Normatywizm - kierunek w
filozofii prawa, będący kontynuacją
pozytywizmu prawniczego. W prawie miała być hierarchia, system norm prawa czyli pozytywność prawa.
Kodyfikacja - termin prawniczy, oznaczający proces jednorazowego połączenia dużego zespołu
przepisów prawnych w jednolity, usystematyzowany zbiór, z którego można interpretować podstawowe normy danej
gałęzi prawa. Zadaniem kodyfikacji jest uporządkowanie wszystkich norm tworzących daną gałąź
prawa.
Małżeński ustrój majątkowy – określony
przepisami prawa system
stosunków prawnych istniejących pomiędzy
małżonkami, regulujący stosunki
majątkowe pomiędzy nimi oraz innymi
podmiotami prawa.
Zasada osobowości prawa –
zasada prawa, według której podlega się danemu
systemowi prawa ze względu na tożsamość, charakterystyczna dla społeczności pierwotnych. Jest przeciwieństwem zasady terytorialności prawa.
Wykładnia porównawcza - metoda
wykładni prawa (zwana też
komparatystyczną), polegająca na ustalaniu znaczenia
norm prawnych, które zostały zawarte w określonych przepisach poprzez porównanie ich z podobnymi uregulowaniami prawnymi. W wyniku analizy porównawczej można przyjąć wnioski dotyczące znaczenia interpretowanych norm. W metodzie tej można dokonywać czynności
komparatystycznych na dwa sposoby. Po pierwsze poprzez porównanie
przepisów obowiązujących w danym czasie w różnych
systemach prawnych lub też porównaniu przepisów obowiązujących z wcześniejszymi, których moc już wygasła (wtedy jest to wykładnia historyczna).
Prawo międzynarodowe prywatne - zespół
norm, których zadaniem jest wskazanie
systemu prawnego (własnego lub obcego państwa) właściwego dla dokonania oceny prawnej konkretnej sytuacji z zakresu
prawa cywilnego,
prawa rodzinnego i
prawa pracy. Normy prawa prywatnego międzynarodowego rozstrzygają konflikty na tle powiązań stanu faktycznego z systemami prawnymi różnych państw - stąd ich nazwa - normy kolizyjne.
Stosowanie prawa - określenie przez upoważniony
organ państwowy konsekwencji prawnych pewnego stanu faktycznego. Wynikiem stosowania prawa jest sformułowanie konkretnych i indywidualnych
norm , opartych na generalnych i abstrakcyjnych normach
systemu prawnego.
Porządek prawny – wyznaczony przez obowiązujące normy prawne (
system prawa) układ
organów i instytucji oraz procedur dotyczących rozstrzygania określonych spraw wpływający na zachowania
podmiotów prawa względem siebie. Cechuje go wysoki stopień sformalizowania, wynikający z dużej złożoności i szczegółowości regulacji dotyczących budowy struktur organizacyjnych
państwa oraz
praw i obowiązków podmiotów prawa.
Bartosz Rakoczy (ur. 1973) – polski prawnik, specjalista prawa ochrony środowiska,
prawa wyznaniowego i prawa kanonicznego. Doktor habilitowany nauk prawnych, Kierownik Katedry Prawa Ochrony Środowiska
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesor w Katedrze Prawa Gospodarczego Publicznego i Ochrony Środowiska na Wydziale Prawa i Administracji na
Uniwersytecie Gdańskim, radca prawny. Członek
Polskiego Towarzystwo Prawa Wyznaniowego oraz kolegium redakcyjnego czasopisma
Przegląd Prawa Wyznaniowego.