Linki:
Ars nova,
Cambrai,
Cantus firmus,
Chanson,
Dijon,
Fauxbourdon,
Gilles Binchois,
Guillaume Dufay,
John Dunstable,
Muzyka renesansu,
Szkoła flamandzka,
Tercja (interwał),
Gymel (cantus gemellus) –
średniowieczna technika wielogłosowa charakterystyczna dla muzyki powstałej w
Anglii. Polegała na improwizacyjnym dodawaniu do
cantus firmus drugiego głosu w odległości
tercji – interwału typowego w tym czasie jedynie dla muzyki angielskiej. W gymelu można upatrywać zalążka późniejszej techniki
fauxbourdon.
Guillaume Dufay, Guillaume Du Fay (ur. ok.
1400 w
Cambrai (lub okolicy), zm.
1474 w
Cambrai) - muzyk i kompozytor
franko-
flamandzki związany z dworem w
Cambrai oraz dworem papieskim. Był również duchownym i
bakałarzem prawa kanonicznego. Jest centralną postacią
szkoły burgundzkiej i w związku z tym jednym z najbardziej wpływowych kompozytorów XV-wiecznych.
Johannes Tinctoris (ur. ok.
1435 w
Nivelles, zm.
1511) – flamandzki
kompozytor i
teoretyk muzyki epoki
renesansu. Studiował oraz prowadził chór w
Orleans, zapewne także w katedrze w
Chartres. Ponieważ otrzymywał wynagrodzenie wikariusza w katedrze w
Cambrai przez cztery miesiące w
1460 roku, w okresie świetności
szkoły burgundzkiej, przypuszcza się, że uczył się u
Guillaume Dufaya, którego musiał tam poznać. Tinctoris ok. 1472 roku przeniósł się do
Neapolu.
Konduktus – gatunek średniowiecznej
wielogłosowej muzyki wokalnej pochodzący z
XII wieku, w którym po raz pierwszy wszystkie głosy (nie tylko
cantus firmus) pochodziły z inwencji kompozytora.
Fauxbourdon – (wł. falso bordone, fałszywy burdon) – rodzaj
techniki trzygłosowej, polegającej na stosowaniu równoległych
akordów tercjowo-kwartowych (odpowiadających akordom w pierwszym przewrocie), przy czym w
kadencjach kończących
frazy lub zdania muzyczne pojawiają się akordy kwintowo-kwartowe. Technika ta rozwinęła się w pierwszej połowie
XV w. w kręgu
szkoły burgundzkiej, a za jej prototyp uważany jest angielska technika
gymelu. Za twórcę tej techniki uważany jest
John Dunstable.
Fauxbourdon – (wł. falso bordone, fałszywy burdon) – rodzaj
techniki trzygłosowej, polegającej na stosowaniu równoległych
akordów tercjowo-kwartowych (odpowiadających akordom w pierwszym przewrocie), przy czym w
kadencjach kończących
frazy lub zdania muzyczne pojawiają się akordy kwintowo-kwartowe. Technika ta rozwinęła się w pierwszej połowie
XV w. w kręgu
szkoły burgundzkiej, a za jej prototyp uważany jest angielska technika
gymelu. Za twórcę tej techniki uważany jest
John Dunstable.
Nota contra notam (punctus contra punctus) (łac. nuta przeciw nucie; znak przeciwko znakowi) –
średniowieczna technika kompozytorska polegająca na tym, że jednej
nucie z
cantus firmus odpowiadała jedna nuta innego głosu kompozycji (głosu
kontrapunktującego). Od nazwy punctus contra punctus wywodzi się późniejsza nazwa techniki
polifonicznego łączenia głosów – kontrapunkt.
Discantus (
gr. dís - dwa razy;
łac. cantus - śpiew) -
kompozycja wielogłosowa występująca w XIII w. w
szkole Notre-Dame. W XIV w. pojęcie to było równoznaczne z
kontrapunktem. W XV-wiecznej muzyce
angielskiej termin ten oznaczał dwugłosowy
śpiew, w którym
głosy prowadzone są w równoległych
interwałach tercji lub
seksty lub
decymy (była to początkowa forma
fauxbourdonu).
Firmin —
imię męskie pochodzenia
łacińskiego, oznaczające "należący do
Firmusa" lub stanowiące spieszczenie imienia
Firmus, które z kolei pochodzi od słowa firmus — "mocny, pewny, stały, trwały". Wśród patronów - św. Firmin, biskup (
IV/
V wiek).
Gilles Binchois, również znany jako Gilles de Binche oraz Gilles de Bins (ur. ok.
1400 r. w
Mons, zm.
20 października 1460 r. w Soignies) -
francusko–
flamandzki kompozytor. Jeden z trzech najsławniejszych kompozytorów wczesnego
XV wieku.
Firmina —
imię żeńskie pochodzenia
łacińskiego, oznaczające "należąca do
Firmusa" lub stanowiące żeńskie spieszczenie od imienia
Firmus, które z kolei pochodzi od słowa firmus — "mocny, pewny, stały, trwały". Patronką tego imienia jest św. Firmina, żyjąca w czasach cesarza
Dioklecjana.
Brazilian Girls –
nowojorski zespół muzyki
lounge oraz
dance w wydaniu awangardowym, często
downtempo, którego to członkowie, wszyscy zamieszkali w Nowym Jorku, wywodzą się z rozmaitych stron świata, tyle że nikt z Brazylii, a jedyna girl, wokalistka
Sabina Sciubba jest pochodzenia
niemiecko-
włoskiego. Jazzowo-wykształcona Sabina Sciubba wychowała się w
Rzymie,
Monachium i
Nicei, opanowując biegle sześć języków europejskich, wszystkie które znalazły zastosowanie w albumach grupy. Na rozmaitych osobnych kawałkach, grupa potrafi zabrzmieć niczym ensemble gatunku:
reggae,
bossa nova,
tango,
chanson, kabaret niemiecki czy rock and roll przetworzony
elektronicznie. Pozostali członkowie to Argentyńczyk,
klawiszowiec Didi Gutman,
perkusista Aaron Johnston i niedawno rozstały z grupą
gitarzysta basowy Jesse Murphy.
Firmus —
imię męskie pochodzenia
łacińskiego, pochodzące od przymiotnika firmus — "trwały, mocny, silny". Istnieje siedmiu świętych o tym imieniu.
Autbert z Cambrai, również Aubert (zm. ok.
668 lub
669 w
Cambrai) -
mnich w
Luxeuil-les-Bains, siódmy
biskup Cambrai i
Arras,
święty Kościoła katolickiego.
Guillaume de Machaut (Machault) (ur. ok.
1300, zm.
1377 w
Reims), kompozytor i poeta francuski. Główny reprezentant
średniowiecznego stylu muzycznego Ars nova.
Muzyka dawna – potoczne określenie okresu w europejskiej
muzyce obejmującego muzykę
średniowiecza,
renesansu i
baroku. Odnosi się również do ogólnej koncepcji muzyki i sposobu jej interpretacji, zwłaszcza w ramach nurtu
autentyzmu w wykonawstwie.
Pałac książąt Burgundii w Dijon, zwany też pod nazwą Pałac Stanów - zespół pałacowy budowany od XV do XVIII, położony w
Dijon, dawnej stolicy
Burgundii.
Ottaviano Petrucci (ur.
18 czerwca 1466, zm.
7 maja 1539 r.) – włoski
wydawca i
drukarz. Przypisuje mu się wydanie w 1501 roku pierwszego drukowanego
ruchomą czcionką zbioru muzycznego – Harmonice Musices Odhecaton, w którym zawarł kolekcję
chanson. Wydał także liczne utwory najbardziej poważanych kompozytorów renesansu, wśród nich m.in.
Josquin des Pres.
Podwójne wesele w Cambrai – odbyło się dnia
12 kwietnia 1385 roku, w
Cambrai. Trwało 8 dni i było wydarzeniem o europejskiej randze, na które zaproszono 20 000 gości, m.in. króla Francji -
Karola VI.
Costa Coffee – sieć
kawiarni z siedzibą w
Dunstable (hrabstwo
Bedfordshire,
Anglia). Największa w
Wielkiej Brytanii i druga co do wielkości na świecie (za
Starbucksem).
Pałac książąt Burgundii w Dijon, zwany też pod nazwą Pałac Stanów - zespół pałacowy budowany od XV do XVIII, położony w
Dijon, dawnej stolicy
Burgundii.