Taksonomia

Taksonomia (gr. taktis=układ, porządek + nomos=prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Taksonomia zwierząt – dział systematyki organizmów obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów zwierzęcych (zaliczanych do królestwa Animalia), zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów zwierzęcych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Taksonomia klasyfikuje zwierzęta żyjące współcześnie oraz wymarłe. Zasady stosowane w taksonomii zwierząt reguluje Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Zoologicznej (International Code of Zoological Nomenclature).

Klasyfikacja biologiczna – szeregowanie organizmów w uporządkowany sposób według zasad systematyki biologicznej. Wynikiem tego procesu jest logiczny układ systematyczny prezentujący aktualny w danym okresie stan wiedzy o podobieństwie i pochodzeniu organizmów. W zależności od przyjętej metody badawczej może to być hierarchiczny układ oparty o kategorie systematyczne lub drzewo filogenetyczne, może obejmować wszystkie znane nauce organizmy lub ich określoną grupę. Dziedziną biologii, która zajmuje się klasyfikowaniem organizmów jest systematyka organizmów, a reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa jej poddyscyplina – taksonomia.

Klasyfikacja biologiczna – szeregowanie organizmów w uporządkowany sposób według zasad systematyki biologicznej. Wynikiem tego procesu jest hierarchiczny układ systematyczny prezentujący aktualny w danym okresie stan wiedzy o podobieństwie i pochodzeniu organizmów. W zależności od przyjętej metody badawczej może to być hierarchiczny układ oparty o kategorie systematyczne lub drzewo filogenetyczne, może obejmować wszystkie znane nauce organizmy lub ich określoną grupę. Dziedziną biologii, która zajmuje się klasyfikowaniem organizmów jest systematyka organizmów, a reguły klasyfikacji i nazewnictwa systematycznego określa jej poddyscyplina – taksonomia.

Taksonomia roślin – dział systematyki roślin obejmujący teorię i praktykę klasyfikowania organizmów roślinnych, zajmujący się techniką wyróżniania i opisywania taksonów roślinnych, a więc ich klasyfikacją, nazewnictwem i hierarchizacją. Rozdzielenie systematyki biologicznej na roślinną i zwierzęcą jest zaszłością historyczną pochodzącą jeszcze od Linneusza, ale ze względu na konserwatyzm środowiska naukowego wciąż jeszcze ma wpływ na stan aktualny. Taksonomia roślin (także glonów i grzybów) regulowana jest zasadami określonymi w Międzynarodowym Kodeksie Nomenklatury Botanicznej.

Takson – jednostka taksonomiczna zdefiniowana przez taksonomów w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

PhyloCode – określenie Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Code of Phylogenetic Nomenclature) będącego jednym ze zbiorów zasad taksonomii organizmów żywych. W odróżnieniu od dotychczas powszechnie stosowanej taksonomii fenetycznej, grupującej organizmy ze względu na ich cechy charakterystyczne (takie jak np. obecność rdzenia kręgowego), reguły PhyloCode ustalają zasady taksonomii filogenetycznej. Zgodnie z nimi organizmy grupowane są ze względu na pochodzenie od wspólnych przodków w klady (PhyloCode w odróżnieniu od tradycyjnych kategorii systematycznych nie zaleca nadawania kladom rang, aczkolwiek nie wyklucza ich stosowania).

PhyloCode – określenie Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Filogenetycznej (ang. International Code of Phylogenetic Nomenclature) będącego jednym ze zbiorów zasad taksonomii organizmów żywych. W odróżnieniu od dotychczas powszechnie stosowanej taksonomii fenetycznej, grupującej organizmy ze względu na ich cechy charakterystyczne (takie jak np. obecność rdzenia kręgowego), reguły PhyloCode ustalają zasady taksonomii filogenetycznej. Zgodnie z nimi organizmy grupowane są ze względu na pochodzenie od wspólnych przodków w klady (PhyloCode w odróżnieniu od tradycyjnych kategorii systematycznych nie zaleca nadawania kladom rang, aczkolwiek nie wyklucza ich stosowania[1]).

Chemotaksonomia (chemosystematyka, taksonomia chemiczna) – dziedzina taksonomii wykorzystująca dane chemiczne w celu ulepszenia systematyki organizmów żywych. Dostarcza informacji bardziej podstawowych w porównaniu z morfologią i cytologią. Rozwija się od lat 60. XX wieku i jako stosunkowo młoda metoda badawcza, przyczyniła się do wprowadzenia istotnych zmian w stosunku do wcześniejszych systemów, odgadujących powiązania filogenetyczne organizmów na podstawie prostego podobieństwa morfologicznego. Najbardziej użyteczne w taksonomii są badania nad następującymi grupami związków chemicznych: metabolitami pierwotnymi i wtórnymi oraz nośnikami informacji genetycznej (kwasami nukleinowymi i białkami).

Hydrobiologia (biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia wód) – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym. Hydrobiologia w szczególności zajmuje się organizmami, których wielkość pozwala badać je makroskopowo (tzn. "gołym okiem", bez pomocy przyrządów optycznych) lub przynajmniej pod mikroskopem świetlnym. W przypadku badań taksonomicznych czy metabolicznych mikroorganizmów mamy do czynienia bardziej z mikrobiologią niż hydrobiologią. Niemniej mikrobiologia środowiskowa i mikrobiologia wód (i ścieków), zwłaszcza ekologia mikroorganizmów, może być zaliczana do hydrobiologii.

Maruna nadmorska (Tripleurospermum maritimum (L.) W. D. J. Koch subsp. maritimum) – według aktualnych ujęć taksonomicznych podgatunek maruny należący do rodziny astrowatych. W dawniejszych ujęciach taksonomicznych zaliczany był do rodzaju Matricaria w randze gatunku. Jest pospolity na terenie całej Polski.

Fenetyka, systematyka fenetyczna, taksonomia fenetyczna, taksonomia numeryczna - nauka zajmująca się mechanizmem klasyfikacji opartym na ogólnych cechach organizmów, takich jak anatomia, wygląd zewnętrzny fenotypu, rozwój zarodkowy.

Syntaksonomia – dział fitosocjologii zajmujący się systematyką zbiorowisk roślinnych. W oparciu o określone i jednolite kryteria florystyczne porządkuje abstrakcyjne fitocenony w hierarchiczny układ jednostek zwanych syntaksonami. Syntaksonomia jest nauką o zasadach i metodach porządkowania, a w szczególności o wyróżnianiu i opisywaniu syntaksonów. Ponieważ przedmiotem porządkowania jest roślinność stanowiąca kontinuum i nie pozwalająca się podzielić na ostro odgraniczone grupy - system zbiorowisk roślinnych nie jest klasyfikacją lecz typologią - uporządkowaniem i schematyzacją złożonej rzeczywistości.

Kryminalistyka – nauka o taktycznych zasadach i sposobach oraz o technicznych metodach i środkach rozpoznawania, a także wykrywania prawnie określonych, ujemnych zjawisk społecznych, a w szczególności przestępstw i ich sprawców oraz udowadniania istnienia lub braku związku między osobami a zdarzeniami. Pokrewna jej jest kryminologia zajmująca się osobowością sprawcy oraz warunkami i przyczynami jego czynu.

Opornik łatkowaty, kudzu (Pueraria montana (Lour.) Merr. var. lobata (Willd.) Maesen & S. M. Almeida ex Sanjappa & Predeep) – według nowych ujęć taksonomicznych odmiana gatunku Pueraria montana, dawniej traktowana jako odrębny gatunek Pueraria lobata (Willd.).

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja